การขับเคลื่อนการเกษตรสู่เกษตรสมัยใหม่ของประเทศไทย : กรณีศึกษาการเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดในภาคกลาง
คำสำคัญ:
การเกษตรในภาคกลาง, เกษตรสมัยใหม่, การเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดบทคัดย่อ
การพัฒนาเกษตรกรในปัจจุบันมุ่งเน้นแนวคิด “สมาร์ทฟาร์มเมอร์” ที่นำเทคโนโลยีทันสมัยมาประยุกต์ใช้กับเกษตรกรรมแบบดั้งเดิม การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาคุณลักษณะของเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดในภาคกลาง (2) วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคที่เกษตรกรเผชิญอยู่ (3) วิเคราะห์เงื่อนไขและกลไกที่จำเป็นต่อการขับเคลื่อนให้เกษตรกรปรับตัวไปสู่เกษตรสมัยใหม่ (4) วิเคราะห์เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่จะเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนการเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืด และ (5) เพื่อเสนอแนะแนวทางการขับเคลื่อนเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดในภาคกลาง ปรับตัวไปสู่การเกษตรสมัยใหม่ โดยกำหนดประชากรเป้าหมายแบบเจาะจงเป็นกลุ่มเกษตรกรนโยบายแปลงใหญ่ กลุ่มเกษตรกรทั่วไป เจ้าหน้าที่รัฐ และเอกชน 25 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ และการจัดประชุมกลุ่มย่อย และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษา พบว่า เกษตรกรอายุเฉลี่ย 55 ปี ลงทุนในสินทรัพย์และปัจจัยการผลิต มีความรู้และทักษะในการเพาะเลี้ยงกบและตะพาบน้ำเพื่อการส่งออกมาก่อน เมื่อเผชิญกับปัญหาสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง และราคาสัตว์น้ำตกต่ำ จึงปรับเปลี่ยนไปเลี้ยงปลาน้ำจืด เกษตรกรเผชิญปัญหาและอุปสรรคด้านต้นทุนการผลิตที่สูง และสภาพอากาศแปรปรวน กลไกที่จำเป็นในการขับเคลื่อนเกษตรกร คือ การปรับเปลี่ยนทัศนคติถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศของโลก โดยการสร้างการรับรู้ สร้างขวัญและกำลังใจให้แก่เกษตรกรในการยอมรับการเปลี่ยนแปลง แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีและนวัตกรรมในการปรับใช้ตั้งแต่ระดับพื้นฐานเพื่อความปลอดภัยด้านอาหาร การเข้าสู่มาตรฐาน GAP จนถึงเทคโนโลยีแม่นยำนั้นช่วยลดปัญหาและอุปสรรคที่เกษตรกรเผชิญอยู่ ทำให้เกษตรกรขับเคลื่อนสู่เกษตรสมัยใหม่ในปี 2579 ได้
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2564). (ร่าง) ยุทธศาสตร์ และโครงการสำคัญภายใต้นโยบายพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง พ.ศ. 2564 – 2570. สืบค้นจาก https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20210915080612_1_file.pdf
กองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด กรมประมง. (2562). พัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดกรมประมง. สืบค้นจาก http://www.inlandfisheries.go.th/research/
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ . (2560). สารสนเทศเศรษฐกิจการเกษตรรายสินค้าปี 2560. สืบค้นจาก http://oaezone.oae.go.th
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2560). ยุทธศาสตร์เกษตรและสหกรณ์ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 – 2579). สืบค้นจาก http://www.oae.go.th//assets/portals/1/files/bapp/ strategic2560-2579.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2560). สถิติเกษตรและประมง. สืบค้นจาก http://statbbi.nso.go.th/staticreport/ page/sector/th/11.aspx
ภาษาอังกฤษ
Molle. F. (2020). Agrarian Change in the Central Plain of Thailand (1950-2020) A Study of Farm Characteristics. Japan-ASEAN Transdisciplinary Studies Working Paper Series (TDWPS) 2020, 9: 1-20. https://doi.org/10.14989/TDWPS_9.
Translated References
Department of Fisheries, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2019). Evolution of freshwater aquaculture. Department of Fisheries. Retrieved from http://www.inlandfisheries.go.th /research/ (in Thai)
Department of Fisheries, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2021). (Draft) Strategies and Important Projects under the Aquaculture and Continuous Industry Development Policy B.E. 2564 – 2570. Retrieved from https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/ 20210915080612_1_file.pdf (in Thai)
National Statistical Office of Thailand. (2560). Agriculture and Fisheries Statistics. Retrieved from http://statbbi.nso.go.th/staticreport/page/sector/th/11.aspx (in Thai)
Office of Agricultural Economics, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2018). Agricultural product economic information in 2018. Retrieved from http://oaezone.oae.go.th (in Thai)
Office of Agricultural Economics, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2018). Agriculture and Cooperatives the 20-year strategy (2018 – 2036). Retrieved from http://www.oae.go.th// assets/portals/1/files/bapp/strategic 2018-2036.pdf (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารการบริหารท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกเรื่องที่ได้รับการตีพิมพ์ทั้งรูปเล่มและบทความออนไลน์ เป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น
