นวัตกรรมการจัดการขยะชุมชน กับการพัฒนาสิ่งแวดล้อมขององค์การบริหารส่วนตำบลพังเคน จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ศึกษานวัตกรรมการจัดการขยะชุมชนขององค์การบริหารส่วนตำบลพังเคน อำเภอนาตาล จังหวัดอุบลราชธานี และการจัดการขยะชุมชนกับการพัฒนาสิ่งแวดล้อม โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่ม จากผู้นำ บุคลากรขององค์การบริหารส่วนตำบลพังเคน ผู้ใหญ่บ้าน และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในตำบลพังเคน รวมจำนวน 30 คน  ผลการวิจัย พบว่า 1) องค์การบริหารส่วนตำบลพังเคนคิดค้นและพัฒนานวัตกรรมการจัดการขยะมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2552- 2566 แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ (1) ระยะสร้างความตระหนัก สู้ปัญหาขยะล้นเมือง พ.ศ. 2552-2556 ริเริ่มกรอบแนวคิดการจัดการขยะชุมชนแบบ “ไม่มีบ่อ ไม่มีถัง ไม่มีรถ และไม่มีคนเก็บขยะ” (2) ระยะผสานพลังชุมชน จัดการขยะอย่างมีส่วนร่วม พ.ศ. 2557-2561 ตามหลัก 3Rs-ประชารัฐ (3) ระยะพัฒนานวัตกรรมเพื่อพัฒนาสู่พังเคนสะอาดอย่างยั่งยืน พ.ศ. 2562-2566 พัฒนานวัตกรรมเชิงกระบวนการ/วิธีการ/กลไก ที่องค์การบริหารส่วนตำบลพังเคนริเริ่มและมีส่วนร่วมในการจัดการขยะชุมชนและพัฒนาสิ่งแวดล้อมกับภาคีเครือข่าย 2) การจัดการขยะชุมชนกับการพัฒนาสิ่งแวดล้อม พบว่า การจัดการขยะอย่างมีส่วนร่วมขององค์การบริหารส่วนตำบลพังเคน ภายใต้นวัตกรรมการจัดการขยะชุมชนแบบ “ไม่มีบ่อ ไม่มีถัง ไม่มีรถ และไม่มีคนเก็บขยะ” ตามหลักการ 3Rs-ประชารัฐ ช่วยลดปริมาณขยะลงร้อยละ 80 ส่งผลให้ชุมชนมีสิ่งแวดล้อมที่ดี สะอาด น่าอยู่ ผลงานด้านสิ่งแวดล้อมขององค์การบริหารส่วนตำบลพังเคนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ ทำให้ได้รับรางวัลและเป็นแหล่งเรียนรู้การจัดการขยะชุมชน