ภาษีมีสุข : การวิจัยกึ่งทดลองเพื่อกระตุ้นความเต็มใจจ่ายภาษีท้องถิ่นโดยใช้ ของรางวัลในเทศบาลเมืองวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

วีระศักดิ์ เครือเทพ

ผู้แต่ง

วีระศักดิ์ เครือเทพ ภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การบริหารจัดเก็บรายได้ท้องถิ่น, มาตรการสะกิด, วิธีจับสลากให้ของรางวัล, ความเต็มใจจ่ายภาษี

บทคัดย่อ

บทความนี้ดำเนินการวิจัยกึ่งทดลองในการกระตุ้นความเต็มใจจ่ายภาษีสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยใช้วิธีจับสลากให้ของรางวัล (Lottery Prizes) ตามหลักการสะกิดในเชิงบวก (Positive Nudge) ผู้เขียนเลือกศึกษาในพื้นที่เทศบาลเมืองวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี เนื่องจากการเข้าถึงข้อมูลและได้รับความยินยอมจากผู้บริหารเทศบาลเพื่อให้ดำเนินการวิจัยเชิงปฏิบัติการได้ การวิจัยครั้งนี้ทดลองสะกิดความเต็มใจจ่ายภาษีท้องถิ่น 3 ประเภท ได้แก่ ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ภาษีป้าย และค่าธรรมเนียมขยะ และออกแบบวิธีการจับสลากให้ของรางวัลเพื่อกระตุ้นการชำระภาษีแต่ละประเภทในปีภาษี พ.ศ. 2565
ผลการทดลองพบว่าวิธีสะกิดเชิงบวกมีส่วนกระตุ้นให้ประชาชนเร่งการชำระภาษีรวดเร็วขึ้น จำนวนหนี้ภาษีค้างชำระลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และมีความคุ้มค่าต่อค่าใช้จ่ายดำเนินการ ข้อค้นพบดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า การเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดเก็บรายได้ของท้องถิ่นด้วยวิธีการสะกิดเป็นแนวทางที่มีประโยชน์ และภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องควรสนับสนุนการขยายผลในวงกว้างต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Allingham, M. G. & Sandmo, A. (1972). Income Tax Evasion: A Theoretical Analysis. Journal of Public Economics, 1, 323–338.

Andreoni, J., Erard, B., & Feinstein, J. (1998), Tax Compliance. Journal of Economic Literature, 36(2), 860 – 868.

Behavioural Insights Team. (2012). Applying Behavioural Insights to Reduce Fraud, Error, and Debt. Retrieved from https://www.gov.uk/government/publications/ fraud-error-and-debt-behavioural-insights-team-paper.

Behavioural Insights Team. (2016). The Behavioural Insights Team’s Update Report 2015-16. Retrieved from http://www.behaviouralinsights.co.uk/ publications/the-behavioural-insights-teams-update-report-2015-16.

Brockmann, H., Genschel, P., & Seelkopf, L. (2016). Happy Taxation: Increasing Tax Compliance through Positive Tax Rewards? Journal of Public Policy, 36(3), 381-406.

Cowell, F. (2004). Carrots and sticks in enforcement. In H. J. Aaron, & J. Slemrod (Eds.), The Crisis in Tax Administration (pp. 230– 275). Brookings Institution Press.

Feld, L. P. & Frey, B. S. (2007), Tax Compliance as the Result of a Psychological Tax Contract: The Role of Incentives and Responsive Regulation. Law & Policy, 29(1), 102-120.

Holz, J. E., List, J. A., Zentner, A., Cardoza, M., & Zentner, J. (2020). The $100 Million Nudge: Increasing Tax Compliance of Business and the Self-Employed Using a Natural Field Experiment. NBER Working Paper No. 27666. National Bureau of Economic Research.

Ichimura, S., & Bahl, R. (2009). Decentralization Policies in Asian Development. World Scientific Publishing.

Jaikampan, K. et al. (2024). Final Research Report: Revisiting Study on Local Revenue Development Strategies. Bangkok: Program Management Unit on Area Based Development. (in Thai)

Kirchler, E., Hoelzl, E., & Wahl, I. (2008). Enforced versus Voluntary Tax Compliance: The “Slippery Slope Framework,” Journal of Economic Psychology, 29(2), 210–225.

Krueathep, W., et al. (2020). Final Research Report: Enhancing Capabilities of Local Revenue Administration in Thailand. Bangkok: Thailand Science Research and Innovation. (in Thai)

Krueathep, W., et al. (2022). Final Research Report: Enhancing Capabilities of Local Revenue Administration in Thailand (Phase II Study.) Bangkok: National Research Council of Thailand. (in Thai)

Mazar, N., & Ariely, D. (2006). Dishonesty in Everyday Life and Its Policy Implications. Journal of Public Policy & Marketing, 25(1), 117-126.

Mikesell, J. L. (2003). Fiscal Administration: Analysis and Applications for the Public Sector. Wadsworth Publishers.

Musgrave, R. A., & Musgrave, P. B. (1989). Public Finance in Theory and Practice. McGraw-Hill.

Samanbuth, P. et al. (2008). Final Research Report: Developmental Capacities of Provincial Administrative Organization in Petrol Taxes Collection. Bangkok: Thailand Research Fund. (in Thai)

Suwanmala, C. (1998). Thai Public Finance Reforms: Fiscal Decentralization to Regional and Local Administration. Bangkok: Thailand Research Fund. (in Thai)

Tanchai, W. et al. (2015). Polity Recommendation for Local Revenue Development Initiatives Bangkok: King Prajadhipok Institute and Asia Foundation. (in Thai)

Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2009). Nudge: Improving Decisions about Health, Wealth, and Happiness. Penguin Books.

Vilachai, K. et al. (2024). Final Research Report: Trends in Enhancing Capabilities of Local Government Revenue Administration in Northeastern Thailand. Bangkok: Program Management Unit on Area Based Development. (in Thai)

Wan, J. (2010). The Incentive to Declare Taxes and Tax Revenue: The Lottery Receipt Experiment in China. Review of Development Economics, 14(3), 611-624.

Waranyuwattana, S. (2013). Fiscal Decentralization to Local Government: Concepts and Cases in Thailand Thammasat University Printing House. (in Thai)