การจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วมตามธรรมนูญจัดการน้ำ : บทบาทของผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง

เขมิกา วริทธิ์วุฒิกุล; พรสวรรค์  สุขไมตรี; นพรัตน์  รัตนประทุม

ผู้แต่ง

เขมิกา วริทธิ์วุฒิกุล คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
พรสวรรค์ สุขไมตรี คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
นพรัตน์ รัตนประทุม คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ปัญหาและข้อจำกัดการจัดการน้ำ, บทบาทของผู้บริหารท้องถิ่น, การจัดการน้ำ, ธรรมนูญการจัดการน้ำ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาท ปัญหา และอุปสรรคที่ผู้บริหารท้องถิ่นในองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่ต้องเผชิญในการจัดการน้ำ และเพื่อเสนอแนะแนวทางในการเสริมสร้างบทบาทของผู้บริหารท้องถิ่นในการจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วมภายใต้รัฐธรรมนูญการจัดการน้ำท้องถิ่น การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 30 คน ประกอบด้วย ผู้นำหมู่บ้าน เกษตรกร เจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการ เจ้าหน้าที่ระดับนโยบาย และกลุ่มผู้ใช้น้ำ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และนำเสนอผลในรูปแบบพรรณนาเชิงวิเคราะห์ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นบทบาทหลักห้าประการของผู้บริหารท้องถิ่นในการจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วมตามธรรมนูญการจัดการน้ำ ได้แก่ 1) การกำหนดนโยบายและแผน 2) การแต่งตั้งและถอดถอนกลุ่มทำงาน 3) การสั่งการและควบคุม 4) การติดตามและประเมินผล และ 5) การให้คำปรึกษา ปัญหาและอุปสรรคหลักที่พบได้แก่ การขาดความรู้และทักษะในการจัดการน้ำ ข้อจำกัดด้านอุปกรณ์ รวมถึงการขาดระบบข้อมูลการจัดการน้ำท้องถิ่น แนวทางที่เสนอเพื่อเสริมสร้างบทบาทของผู้บริหารท้องถิ่นคือ 1) พัฒนานโยบาย การกำหนดกลยุทธ์ และการวางแผน รวมถึงกลยุทธ์การจัดการแบบมีส่วนร่วมที่บูรณาการ 2) ส่งเสริมและสนับสนุนการจัดตั้งองค์กรผู้ใช้น้ำในทุกชุมชน 3) การสั่งการและควบคุมตามหลักการบริหารจัดการที่ดี โดยยึดผลการดำเนินงาน และความยืดหยุ่น 4) การติดตามและประเมินผลอย่างเป็นรูปธรรม และ 5) การให้คำปรึกษา เช่น การสร้างคู่มือทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำสำหรับกลุ่มผู้ใช้น้ำ

เอกสารอ้างอิง

Bernard, H. R. (2017). Research Methods in Anthropology: Qualitative and Quantitative Approaches. Rowman & Littlefield.

Board of Disaster Prevention and Mitigation. (2015). Disaster Prevention and Mitigation Act, 2558. http:// 122.155.1.143/upload/download/file_attach/55acacb4f1f7c.pdf (in Thai).

Callahan, W. A., “The discourse of vote buying and political reform in Thailand”, Pacific Affairs, 78(1) (2005): pp. 95-113.

Chan.T, Ross. H., Hoverman. S., Powel. B. (2010). Participatorydevelopment of a Bayesian network model for catchment‐based water resource management. Water resource research, VOL. 46, W07544, doi:10.1029/2009WR008848.

Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2017). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches. Sage publications.

Chaiyabutr, C. (1996). Thai local administration. (3rd ed.). Bangkok: Pikanet Printing Center. (in Thai)

Civil Service Development Institute. (2002). Building a good governance system. Bangkok: Arthit Products Group. (in Thai)

Decentralization to Local Government Organization Committee, Secretariat. (2001). Documents for the meeting of the committee to prepare the decentralization plan and action plan (Meeting No. 1/2001). Bangkok: Secretariat of the Decentralization to Local Government Organization Committee. (in Thai)

Department of Local Administration. (1999). Department of Provincial Administration. Bangkok: Territorial Defense Volunteer Printing Press. (in Thai)

Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115.

Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288.

Hua Mueang Subdistrict Administrative Organization. (2021). Hua Mueang Subdistrict Administrative Organization Plan 2021–2023. Phrae: Hua Mueang Subdistrict Administrative Organization. (Photocopied). (in Thai)

Jack C. Plano and Others, Political Science Dictionary (Illinois : The Dry Press, 1973), p.147.

Jainsantikul, N. (2019). Network model for water resource management in the Tha Chin River Basin. Humanities, Social Sciences, and Arts, 12(5), September-October. (in Thai)

Junhom, B. (2021). Guidelines for developing public participation in water management towards sustainability. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(6), June. (in Thai)

Krueger, R. A., & Casey, M. A. (2015). Focus Groups: A Practical Guide for Applied Research. Sage publications.

Krippendorff, K. (2018). Content Analysis: An Introduction to its Methodology. Sage publications.

Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115.

Kongrithisuksa, P. (1992). Thai local administration. (3rd ed.). Bangkok: National Institute of Development Administration. (in Thai)

Morgan, D. L. (1997). Focus Groups as Qualitative Research. Sage publications.

Morton. W. L., Selfa. T., Becerra. A. T. (2010). Shared Leadershipfor Watershed Management. Pathways for Getting to Better Water Quality: The Citizen Effectpp 29-39

Office of the Public Sector Development Commission. (2024). Public sector participation administration. [Online]. Available at https://www.opdc.go.th/content/Mjc4Nwl [Accessed January 9, 2024]. (in Thai)

Pithiyanuwat, S. (2000). Performance-based management. Bangkok: Office of the Civil Service Commission. (in Thai)

Plano, J. C., & Others. (1973). Political science dictionary. Illinois: The Dry Press. Cited in Kongrithisuksa, P., Thai local administration. (3rd ed.). Bangkok: National Institute of Development Administration, 1992. (in Thai)

Pongburiboon, Y. (2010). Case study methodology: Case study. Journal of Education, Khon Kaen University, 33(4), October-December. (in Thai)

Sinthipong, U. (2015). Local community and sustainable natural resource management participation. Journal of Executive Studies, 35(1), January-June. (in Thai)

Stewart, D. W., & Shamdasani, P. N. (2014). Focus Groups: Theory and Practice. Sage publications.

Sujintawong, A. (2015). The adaptation of Payap University administrators to the use of digital media in communication. Master’s thesis, Graduate School, Maejo University. (in Thai)

Thawin, D. (2021). Digital leadership. Faculty of Education: Khon Kaen University. (in Thai)

Thiengtrong, C. (1975). Thai local administration. Bangkok: Thammasat University Press. (in Thai)

Tirakanant, S. (2012). Social science research methodology. (10th ed.). Bangkok: Chulalongkorn University Press. (in Thai)

Wachirasakmongkol, B. (2014). Academic leadership. Retrieved from http://office.nu.ac.th/edu_teach/ASS/Download/vchk-B1.(in Thai)

Pithiyanuwat, S. (2000). Performance-based management. Bangkok: Office of the Civil Service Commission. (in Thai)

Senior Executive Service Development Center, Office of the Civil Service Commission. (n.d.). Manual for creating a framework for experience accumulation for the high-performance civil servant system. Bangkok: Senior Executive Service Development Center, Office of the Civil Service Commission. (in Thai)

Plano, J. C., & Others. (1973). Political science dictionary. Illinois: The Dry Press. Cited in Kongrithisuksa, P., Thai local administration. (3rd ed.). Bangkok: National Institute of Development Administration, 1992. (in Thai)

Wachirasakmongkol, B. (2014). Academic leadership. Retrieved from http://office.nu.ac.th/edu_teach/ASS/Download/vchk-B1. (in Thai)

Wangombe. S. W. (2013). Influence of water resource users’ associations (WRUAs) in water conflict Resolution among the communities of subcatchment 5be in Meru-Laikipia Counties, Kenya. A research project report submitted in partial fulfillment for the requirements of the award of Master of Arts degree in project planning and management of the University of Nairobi.