แนวทางการพัฒนาการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวผลผลิตทุเรียนของท้องถิ่นในพื้นที่จังหวัดระยอง

บทคัดย่อ

ปัจจุบันเกษตรกรจังหวัดระยองมีการเพาะปลูกทุเรียนมากขึ้นจึงต้องเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับปริมาณทุเรียนที่เพิ่มขึ้นในอนาคต การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวทุเรียน 2) เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมจากการบริหารจัดการหลังการเก็บเกี่ยวทุเรียน และ 3) เพื่อเสนอแนะการบริหารจัดการตามแนวทางการพัฒนาการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวทุเรียนของท้องถิ่นในจังหวัดระยอง การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ เกษตรกร หน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้ประกอบการทุเรียน จำนวน 15 คน โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ และการประชุมกลุ่มย่อย รวมทั้งการประชุมรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนส่วนเสีย  ผลการศึกษาพบว่า การบริหารจัดการหลังการเก็บเกี่ยวผลผลิตทุเรียนของท้องถิ่นจังหวัดระยอง คือ การจัดทำระบบห้องเย็นและตลาดกลาง การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม การพัฒนาทรัพยากรและการพัฒนาศักยภาพของเกษตรกร โดยผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นเป็นการสร้างรายได้และลดค่าใช้จ่ายให้กับเกษตรกรและผู้ประกอบการ ด้านสังคมสามารถสร้างความร่วมมือในกลุ่มเกษตรกรให้มีความเข้มแข็ง แต่ยังคงมีผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นจากขยะมูลฝอยและน้ำเสีย ดังนั้น การบริหารจัดการควรเป็นการดำเนินการแบบบูรณาการและสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อส่งเสริมการผลิตทุเรียนตามมาตรฐาน Good Agricultural Practice (GAP) ควบคู่กับการบริหารจัดการแหล่งน้ำและระบบจัดเก็บผลผลิตให้มีความต่อเนื่องตลอดปี รวมถึงการพัฒนาทุเรียนแปรรูปและทุเรียนนอกฤดูกาล เพื่อเพิ่มมูลค่าและตอบสนองความต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ