มหานครหมอลำจังหวัดขอนแก่น : ศักยภาพจังหวัดขอนแก่นสู่การเป็นเมืองสร้างสรรค์
คำสำคัญ:
หมอลำ, เมืองสร้างสรรค์, เศรษฐกิจสร้างสรรค์บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินศักยภาพของจังหวัดขอนแก่นสำหรับการเป็นเมืองสร้างสรรค์โดยใช้หมอลำเป็นอัตลักษณ์ คณะผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาอาศัยข้อมูลจากเอกสารทุติยภูมิและข้อมูลปฐมภูมิจากการสัมภาษณ์เชิงลึก เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบมีจุดมุ่งหมายโดยพิจารณาจากความเกี่ยวข้องโดยตรง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีวิเคราะห์เชิงตีความ และสรุปผลแบบอุปนัยเพื่อแสดงข้อมูลและยืนยันการมีอยู่ของปัจจัยทั้ง 17 ปัจจัย 3 ด้านที่มาจากการทบทวนวรรณกรรม ที่ส่งผลต่อความเป็นเมืองสร้างสรรค์ของจังหวัดขอนแก่น แหล่งข้อมูลเป็นพื้นที่บ้านพักคณะหมอลำทั้ง 4 คณะในจังหวัดขอนแก่น ทำการสัมภาษณ์ 20 คนในคณะหมอลำ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า จังหวัดขอนแก่นมีศักยภาพสำหรับการเป็นเมืองสร้างสรรค์โดยใช้หมอลำเป็นอัตลักษณ์ ในด้านผู้คนมีปัจจัยที่เป็นจุดแข็ง คือ ประชากรมีความหลากหลาย และบุคลากรมีความสามารถที่หลากหลาย ในด้านอัตลักษณ์ มีปัจจัยที่เป็นจุดแข็ง คือ เมืองมีอัตลักษณ์ท้องถิ่น และเมืองเปิดรับความหลากหลาย และในด้านพื้นที่ มีปัจจัยที่เป็นจุดแข็ง คือ มีการส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ มีการพัฒนาการศึกษาและส่งเสริมทักษะ มีบรรยากาศที่เอื้อต่อความคิดสร้างสรรค์ มีการส่งเสริมและอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม มีการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม และมีอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ในด้านจุดอ่อน คือ การสนับสนุนงบประมาณ และการสนับสนุนพื้นที่สาธารณะที่ส่งเสริมกิจกรรม ในด้านโอกาส คือ การสนับสนุนกิจกรรมที่หลากหลาย โครงสร้างพื้นฐานที่อำนวยความสะดวก การสนับสนุนธุรกิจขนาดเล็ก และการมีระบบการบริหารที่ยืดหยุ่น ทั้งนี้ต้องพึงระวังในปัจจัยที่นับว่าเป็นอุปสรรคของการเป็นเมืองสร้างสรรค์ คือ การมีส่วนร่วมของประชาชน
เอกสารอ้างอิง
Borchardt, A., Brumby, T., Cawdron, D., Gilmour, C., Jejer, N., & Rudokaite, L. (2015). The creative city: Connecting people, place, and identity in Glasgow and Portland. The Glasgow School of Art.
Creative City Development. (2025). About Us. Retrieved March 8, 2025, from https://creativecity.cea.or.th/th/about-us. (In Thai)
Creative City Development. (2025). 30 creative cities from pilot creative economy districts participating in the Thailand Creative Districts Network (TCDN): Advancing towards future creative city development. https://creativecity.cea.or.th/th. (In Thai)
Creative City Development. (2025). Explore the area’s potential with 11 criteria and frameworks to measure readiness to be a creative economic district. https://creativecity.cea.or.th/th/about-us/creative-district-toolkit. (In Thai)
Creative Economy Agency. (2018). Royal decree on the establishment of the Creative Economy Agency (Public Organization) 2018. https://www.cea.or.th/storage/app/media/ITA2564/RoyalDecreeforCEAEstablishment.pdf. (In Thai)
Creative Economy Agency. (2024). Get ready to meet TCDC's new locations in 10 provinces, marking the path to driving and elevating local cultural capital with creativity across the country!. https://www.cea.or.th/en/news-updates/new-tcdc. (In Thai)
Creative Economy Agency. (2024). Urbanism of "Chiang Mai", a model for creative cities in the North. https://www.cea.or.th/th/single-research/Creative-City-Chiangmai. (In Thai)
Creative Economy Agency. (2025). About CEA. https://www.cea.or.th/th/about. (In Thai)
Creative Economy Agency. (2025). Isan music never dies: Evolution for the survival of Isan music. https://www.cea.or.th/en/singlestatistic/isan-music-never-die. (In Thai)
Department for Culture, Media and Sport. (1998). Creative industries mapping documents 1998. https://www.gov.uk/government/publications/creative-industries-mapping-documents-1998.
Department for Culture, Media and Sport. (2001). Creative industries mapping documents 2001. https://www.gov.uk/government/publications/creative-industries-mapping-documents-2001
Flew, T. (2012). The Creative Industries: Culture and Policy. Chennai India: C&M Digitals.
Florida, R. (2002). The rise of the creative class and how it's transforming work, leisure, community and everyday life. Basic Books.
Fongthong, S., Chandoevwit, W., Vijitnoparat, P., Laochankham, S., Kaenlad, R., Mongkhonkham, A., Srithon, A. & Sathianman, S. (2022). Sexual risk behavior among men who have sex with men and transgender women in the mor lum performance area (2563/7 – 02). https://www.khonthai40.net/system/resource/file/kpfgocontent_attach_file_363_1.pdf?date=2022-06-06%2017:44:17.1. (In Thai)
Fongthong, S., Chandoevwit, W., Vijitnoparat, P., Laochankham, S., Kaenlad, R., Mongkhonkham, A., Srithon, A. & Sathianman, S. (2022). Morlum (Northeastern – style singers) and socio-economic of Esan people (2563/7 – 01). https://www.khonthai4-0.net/system/resource/file/kpfgo_content_attach_file_362_1.pdf?date=2022-06-06%2017:41:22.1. (In Thai)
Howkins, J. (2001). The creative economy: How people make money from ideas. Penguin.
Khon Kaen Daen Molam. (2024). Bung Kaen Nakhon End of Buddhist Lent Festival. https://www.facebook.com/RodHaeKK/posts/. (In Thai)
Khon Kaen Governor's Office. (2025). Annual operational plan of Khon Kaen Province for fiscal year 2025. https://www.khonkaen.go.th/khonkaen6/fileDir/vision/20250404-ActionPlan-68.pdf. (In Thai)
Khon Kaen Governor's Office. (2025). Khon Kaen provincial development plan 2023 – 2027. https://www.khonkaen.go.th/khonkaen6/fileDir/vision/20250404-DevelopmentPlan66-70.pdf. (In Thai)
Khon Kaen Let's Go. (2024). Compilation of performances at the Khon Kaen Silk Festival 2024 – free daily shows!. https://www.facebook.com/KhonKaenLetsGo. (In Thai)
Khon Kaen Provincial Cultural Office. (2024). The intellectual heritage of soft power molam and its international level elevation. https://khonkaen.mculture.go.th/th/magazine/1809. (In Thai)
Khon Kaen University. (2023). Khon Kaen is holding a big event! "Morlam Festival" with over 20 Mor lam troupes for 3 days and 3 nights. https://www.kku.ac.th/th/158646/. (In Thai)
Khon Kaen University. (2024). Come join us and watch the malam artist Sinsai, a morlam singer who tells the story of "Pla Boo Thong" in a Khon Kaen style. https://www.kku.ac.th/th/event. (In Thai)
Landry, C. (2000). The creative city: A toolkit for urban innovators. Earthscan.
Landry, C. & Bianchini, F. (1995). The creative city. Vol. 12. Demos.
Laophilai, P. & Chantamala, O. (2021). The development of “ra beyb wa thasil” moh lum for public performance. Journal of Social Science for Local, 6(1), 174 – 183. (In Thai)
O’Connor, J. (2013). The cultural and creative industries: The Ashgate research companion to planning and culture. Ashgate Publishing Limited. https://eprints.qut.edu.au/43731/21/43731.pdf
Peck, J. (2005). Struggling with the creative class. International Journal of Urban and Regional Research, 29(4), 740-770.
Pimpakun, S. (2010). Mor lam and its existence in the midst of social and cultural changes. Journal of Fine and Applied Arts, 2(1), 66 – 88. (In Thai)
Rungsawang, K.(2017). An Analysis of Creative City Status: The Case Studies of The Urban Communities in Khon Kaen, Ratchaburi and Bangsaen. [Master’s thesis, Silpakorn University, Graduate School] http://ithesisir.su.ac.th/dspace/handle/1234
/1314. (In Thai)
Tupkhwa, S. & Suk–erb, S. (2019). Development of mor-lam business model. Journal of Cultural Approach, 20(37), 25–36. (In Thai)
UNESCO. (2005). Convention on the protection and promotion of the diversity of cultural expressions. https://www.unesco.org/en/legalaffairs/convention-protection-and-promotion-diversity-cultural-expressions
UNESCO. (2014). What is the Creative Cities Network. UNESCO Creative Cities Network. https://en.unesco.org/creative-cities/content/about-us
UNESCO. (2020). UNESCO creative cities network for sustainable development. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000375210
UNESCO. (2024). Creative cities network. https://www.unesco.org/en/creative-cities?hub=80094
Yencken, D. (1988). The creative city. Meanjin. https://meanjin.com.au/essays/the-creative-city/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการบริหารท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกเรื่องที่ได้รับการตีพิมพ์ทั้งรูปเล่มและบทความออนไลน์ เป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น
