แพลตฟอร์มความร่วมมือเพื่อการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการแก้ไขปัญหาความยากจน จังหวัดนครราชสีมา
คำสำคัญ:
การปรับตัว, การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ, ความร่วมมือ, แพลตฟอร์มแก้ปัญหาความยากจนบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและพัฒนากลไกความร่วมมือ ระบบข้อมูล และรูปแบบการดำเนินงานสำหรับการแก้ไขปัญหาความยากจนเชิงพื้นที่ควบคู่กับการเสริมสร้างความสามารถในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของครัวเรือนยากจนในจังหวัดนครราชสีมา การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นครัวเรือนยากจนจำนวน 1,087 ครัวเรือน ในพื้นที่นำร่อง 4 อำเภอ เก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการใช้ฐานข้อมูล PPPConnext ที่เชื่อมโยงกับระบบ TPMAP รวมทั้งการประเมินความเสี่ยงและความพร้อมของพื้นที่ต่อการจัดการภัยพิบัติ ผลการวิจัยพบว่า (1) มีการสร้างกลไกความร่วมมือเชิงบูรณาการระหว่างหน่วยงานกว่า 30 แห่ง ทั้งภาครัฐ เอกชน มหาวิทยาลัย และภาคประชาสังคม พร้อมการจัดทำแผนปฏิบัติการระดับจังหวัด (2) มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมามีบทบาทเป็น “มหาวิทยาลัยเชิงพื้นที่” โดยจัดตั้งคณะทำงานวิจัยสหสาขาและพัฒนา “ผู้จัดการเชิงพื้นที่” กว่า 87 คน (3) ระบบข้อมูลกลาง PPPConnext สามารถระบุครัวเรือนยากจนได้ 21,321 ครัวเรือน โดยร้อยละ 39 อยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัยธรรมชาติ (4) การพัฒนารูปแบบแก้จนเชิงพื้นที่ เช่น โมเดลเห็ดปลอดภัย ผักปลอดสาร และการแปรรูปมะขาม ช่วยเพิ่มรายได้ครัวเรือนเฉลี่ย 4,000–15,000 บาทต่อเดือน ลดค่าใช้จ่ายได้ร้อยละ 23 และช่วยสร้างงานแก่ครัวเรือนยากจน (5) ครัวเรือนมีภูมิคุ้มกันและความมั่นคงทางเศรษฐกิจมากขึ้น ผ่านการสร้างรายได้หลากหลาย การออม และการปรับพฤติกรรมการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน ข้อเสนอเชิงนโยบายสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการจัดตั้ง “แพลตฟอร์มแก้จนระดับจังหวัด” อย่างเป็นทางการ การบูรณาการการแก้ปัญหาความยากจนเข้ากับยุทธศาสตร์การปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศ และการสนับสนุนบทบาทของมหาวิทยาลัยเชิงพื้นที่ในการถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมสู่ชุมชน เพื่อสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม ลดความเปราะบาง และเพิ่มศักยภาพของครัวเรือนยากจนได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Adil, L., Eckstein, D., Künzel, V., & Schäfer, L. (2025). Global climate risk index 2025: Who suffers most from extreme weather events? Germanwatch e.V. https://www.germanwatch.org/sites/default/files/2025-02/Climate%
Risk%20Index%202025.pdf
Agranoff, R., & McGuire, M. (2003). Collaborative public management: New strategies for local governments. Georgetown University Press.
Eckstein, D., Künzel, V., Schäfer, L., & Winges, M. (2021). Global climate risk index 2021: Who suffers most from extreme weather events? Weather-related loss events in 2019 and 2000 to 2019. Germanwatch e.V.
Elsner, M., Atkinson, G., & Zahidi, S. (2025). Global risks report 2025. World Economic Forum. https://www.weforum.org/publications/global-risks-report-2025/
Gray, B. (1989). Collaborating: Finding common ground for multiparty problems. Jossey-Bass.
Habib, M. (2011). Supply chain management for poverty alleviation: An integrated approach. World Journal of Social Sciences, 1(1), 63–77.
Lankes, H. P., Macquarie, R., Soubeyran, É., & Stern, N. (2024). The relationship between climate action and poverty reduction. World Bank Research Observer, 39(1), 1–46.
Millard, J., & Fucci, C. (2023). Integrated approaches to poverty reduction in developing countries. Journal of Development Studies, 59(4), 324–341.
Ministry of Interior. (2024). Thai People Map and Analytics Platform (TPMAP). http://www.tpmap.in.th
O’Leary, R., Gerard, C., & Bingham, L. B. (2006). Introduction to the symposium on collaborative public management. Public Administration Review, 66(s1), 6–9. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2006.00664.x
Osborne, S. P. (2006). The new public governance? Public Management Review, 8(3), 377–387. https://doi.org/10.1080/14719030600853022
Rhodes, R. A. W. (1997). Understanding governance: Policy networks, governance, reflexivity, and accountability. Open University Press.
Rigg, J., & Salamanca, A. (2017). Aggregate trends, particular stories: Tracking and explaining evolving rural livelihoods in Southeast Asia. In Routledge handbook of Asian development (pp. 39–52). Routledge.
Ronron, M. (2021). Behavioral insights for poverty alleviation: A framework for designing interventions. Development Policy Review, 39(5), 782–800.
Suphan, C. (2021). Sociocultural dimensions of poverty in Thai society. Journal of Integrated Social Sciences, 8(2), 1–24. (In Thai)
Thomson, A. M., & Perry, J. L. (2006). Collaboration processes: Inside the black box. Public Administration Review, 66(s1), 20–32. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2006.00663.x
United Nations Development Programme, Thailand. (2024). Thailand’s fourth national communication. UNDP. http://www.undp.org/publications/fourth-national-communication
Weerasak, K. (2020). Driving poverty solutions in Thailand: The role of cooperation between the government and other sectors. Journal of Social Science, 50(1), 79–102. (In Thai)
World Bank Group. (2022). Poverty and shared prosperity report 2022: Correcting course. World Bank.
Yin, X., Han, J., Liu, S., & Zheng, P. (2023). Climate change impacts on rural poverty: Evidence from Asia. Climate and Development, 15(3), 276–289.
Zang, L., & Gai, Y. (2025). Appropriate technology adoption among smallholder farmers: Cases from southern China and Tanzania. Journal of Rural Development, 44(1), 15–33.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบริหารท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกเรื่องที่ได้รับการตีพิมพ์ทั้งรูปเล่มและบทความออนไลน์ เป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น
