ความท้าทายในมิติประสิทธิผลของการประปาส่วนภูมิภาคในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง

วุฒิชัย  กาวี; ธงชัย  จ้อยชู; ธนพจน์  แพสุวรรณ์; ภาสกร  รักกลัด; กฤษณะ  ดาราเรือง

ผู้แต่ง

วุฒิชัย กาวี คณะบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเจ้าพระยา
ธงชัย จ้อยชู คณะบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเจ้าพระยา
ธนพจน์ แพสุวรรณ์ คณะบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเจ้าพระยา
ภาสกร รักกลัด คณะบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเจ้าพระยา
กฤษณะ ดาราเรือง คณะบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเจ้าพระยา

คำสำคัญ:

ประสิทธิผลองค์การ, การปรับตัว, การบรรลุเป้าหมาย, ประสิทธิภาพ, ความพึงพอใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย, การประปาส่วนภูมิภาค

บทคัดย่อ

ในยุคการเปลี่ยนผ่านสู่ศตวรรษที่ 21 หน่วยงานรัฐวิสาหกิจด้านสาธารณูปโภคต้องเผชิญกับความท้าทายที่ซับซ้อน ทั้งจากการเปลี่ยนแปลงสภาพเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ภูมิอากาศ วิกฤตการณ์ขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติ ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิทัล และความคาดหวังที่สูงขึ้นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย บทความฉบับนี้จึงมุ่งวิเคราะห์กรอบแนวคิดด้านประสิทธิผลองค์การ (Organizational Effectiveness) เพื่อกำหนดปัจจัยยุทธศาสตร์ในการยกระดับขีดความสามารถของหน่วยงานบริการสาธารณะด้านน้ำ โดยใช้กรณีศึกษาของการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตภาคประชาชนผลจากการศึกษาพบว่า ปัจจัยวิกฤตที่ส่งผลต่อประสิทธิผลขององค์กรท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลง ประกอบด้วย 4 มิติสำคัญ ได้แก่ (1) การปรับตัว (Adaptability) เพื่อตอบสนองต่อความผันผวนทางเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม (2) การบรรลุเป้าหมาย (Goal Achievement) ในการส่งมอบบริการน้ำสะอาดที่ได้มาตรฐานอย่างครอบคลุมและเท่าเทียม (3) ประสิทธิภาพ (Efficiency) ผ่านการบริหารจัดการทรัพยากรและการลดการสูญเสียในกระบวนการผลิต และ (4) ความพึงพอใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholder Satisfaction) ที่เน้นความโปร่งใสและการตอบสนองที่ฉับไวข้อค้นพบจากการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การจะบรรลุประสิทธิผลที่ยั่งยืน องค์กรจำเป็นต้องขับเคลื่อนปัจจัยทั้งสี่อย่างเป็นองค์รวม ควบคู่ไปกับการเร่งรัดการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การสร้างวัฒนธรรมนวัตกรรม และการพัฒนาทุนมนุษย์ เพื่อสร้างความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์และความมั่นคงในการให้บริการสาธารณะในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

, C., Kuprat, N., & Suwannamarka, S. (2018). Factors affecting the organizational effectiveness of educational service area offices. Journal of Educational Administration and Innovation, 1(2), 33–51. (In Thai)

Boonkong, K., Khantahat, P., & Yuenyong, T. (2022). The roles of administrators and community development affecting the effectiveness of subdistrict administrative organizations in PathumThani Province. Roikansarn Academic Journal, 7(9), 411–429. (In Thai)

Chinfuk, N., Sawatkaew, N., & Thepwarin, S. (2019). A structural equation model of factors influencing the effectiveness of local administrative organizations in southern Thailand. Political Science Journal, Hatyai University. (In Thai)

Chemers, M. M., & Ayman. R. (1985). Leadership Orientation as a Moderator of the Relationship

between Job Performance and Job Satisfaction of Mexican Managers. Personality and Social Psychology Bulletin, 4, 359-367.

Gibson, J. L., John, M. I., & James, H. D. (1982). Organization: Behaviors structure and Processes.

(4thed.). Texas: Business Publication.

Hannan, M. T., & Freeman, J. (1977). The population ecology of organizations. American Journal

of Sociology, 82(5), 929–964.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (1991). Educational administrations: theory research and Practice.

(4thed.) New York: McGraw, Hill Book Company. John Wiley and Sons.

Mott, P. E. (1972). The characteristics of effective organizations. Harper & Row.

Nahavendi, A., & Malekzadeh, A. R. (1999). Organizational Behavior: The Person Organizational Fit. Prentice Hall.

Nuntakantong, B. (2017). Environmental management under ISO 14000 system and organizational culture affecting industrial organizational effectiveness. Valaya Alongkorn Rajabhat University Journal of Research and Development, 12(2), 257–265. (In Thai)

Phetmanee, A. (2022). The influence of learning organization and management skills on organizational effectiveness. KasemBundit Journal, 23(2), 71–80. (In Thai)

Rojjiradamrong, N., & Nontanathon, P. (2019). The influence of visionary leadership and organizational culture affecting organizational effectiveness of employees at Prachuap Industry Co., Ltd. Journal of the Association of Researchers, 24(2), 135–146. (In Thai)

Samakchan, J., & Patpai, C. (2022). A causal model of organizational effectiveness under the framework of social systems of private organizations in Bangkok. Journal of Interdisciplinary Social Sciences and Communication, 5(2), 159–171. (In Thai)

Steers, R. M. (1977). Organizational effectiveness: A behavioral view. Goodyear.

Wachum, S., & Romyen, L. (2024). Factors affecting the work effectiveness of Provincial Electricity Authority personnel in SakonNakhon Province. Journal of Management Science, SakonNakhonRajabhat University, 4(1), 217–232. (In Thai)