การจัดซื้อเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัล: ข้อเสนอกรอบแนวคิดการพัฒนาเทคนิค การจัดซื้อแบบบูรณาการ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับการจัดซื้อเชิงกลยุทธ์ภายใต้บริบทยุคดิจิทัล และ 2) นำเสนอกรอบแนวคิดการพัฒนาเทคนิคการจัดซื้อแบบบูรณาการ โดยใช้การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการสังเคราะห์เชิงแนวคิดเป็นวิธีการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า การจัดซื้อได้เปลี่ยนผ่านจากกิจกรรมเชิงปฏิบัติการไปสู่กลไกเชิงกลยุทธ์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการสร้างคุณค่าและความสามารถในการแข่งขันขององค์กร อย่างไรก็ตาม วรรณกรรมที่ผ่านมาและแนวปฏิบัติในหลายองค์กรยังมีลักษณะการพัฒนาแบบแยกส่วน ส่งผลให้ยังขาดกรอบแนวคิดที่อธิบายความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างได้อย่างเป็นระบบ บทความนี้จึงนำเสนอกรอบแนวคิดการจัดซื้อแบบบูรณาการในยุคดิจิทัลภายใต้แนวคิดมุมมองเชิงทรัพยากรขององค์กร (Resource-Based View: RBV) ซึ่งประกอบด้วย 4 มิติสำคัญ โดยมีมิติเทคโนโลยีทำหน้าที่เป็นปัจจัยต้นน้ำเชิงสาเหตุ (Antecedent) มิติศักยภาพด้านข้อมูลทำหน้าที่เป็นกลไกส่งผ่านเชิงสาเหตุ (Mediator) มิติกลยุทธ์การจัดซื้อทำหน้าที่เป็นตัวแปรทำนายเชิงสาเหตุโดยตรง (Predictor) และมิติทักษะบุคลากรทำหน้าที่เป็นปัจจัยกำกับสนับสนุนระบบ (Moderating Context) กรอบแนวคิดดังกล่าวไม่เพียงแต่ช่วยเติมเต็มช่องว่างทางวิชาการในการอธิบายความสัมพันธ์เชิงเหตุและผล แต่ยังสามารถใช้เป็นแนวทางเชิงปฏิบัติสำหรับองค์กรในการประเมินและยกระดับประสิทธิภาพ ความยืดหยุ่น และความสามารถในการแข่งขันในยุคดิจิทัลได้อย่างเป็นระบบ