การพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงพุทธบูรณาการของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

เกียรติศักดิ์ สุขเหลือง; พระปลัดสมนึก ธีรปญฺโญ; ภัคชุดา พูนสุวรรณ

ผู้แต่ง

เกียรติศักดิ์ สุขเหลือง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระปลัดสมนึก ธีรปญฺโญ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ภัคชุดา พูนสุวรรณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

สมรรถนะการปฏิบัติงาน, พุทธบูรณาการ, พละ 4, บุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพสมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงพุทธบูรณาการ และ 3. นำเสนอแนวทางการพัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 197 คน โดยทำการสุ่มหาตัวอย่างแบบง่ายด้วยวิธีการเทียบสัดส่วน โดยใช้แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.935 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบ Stepwise ส่วนเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 14 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. สมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( $\bar{x}$ =3.79, S.D.=0.47) 2. ปัจจัยด้านแรงจูงใจและความรู้สามารถร่วมกันทำนายการพัฒนาสมรรถนะเชิงพุทธบูรณาการ คิดเป็นร้อยละ 23 ขณะที่หลักพละ 4 โดยเฉพาะปัญญาพละและสังคหพละ คิดเป็นร้อยละ 17.2 และ 3. แนวทางการพัฒนาสมรรถนะเชิงพุทธบูรณาการสามารถสรุปในรูปแบบต้นไม้แห่งสมรรถนะ โดยมีรากเป็นหลักพละ 4 ได้แก่ ปัญญาพละ วิริยพละ อนวัชชพละ และสังคหพละ ซึ่งเป็นพลังขับเคลื่อนภายในสู่การปฏิบัติงานที่มีคุณธรรมและประสิทธิภาพ ลำต้นเปรียบได้กับองค์ประกอบสมรรถนะหลัก ได้แก่ ความรู้ ทักษะ เจตคติ และแรงจูงใจ ซึ่งเป็นแกนสำคัญในการพัฒนาศักยภาพบุคลากร ส่วนกิ่งใบและผลสะท้อนถึงพฤติกรรมการทำงานที่พึงประสงค์ เช่น การมุ่งผลสัมฤทธิ์ การให้บริการที่มีคุณภาพ การยึดจริยธรรม และการทำงานเป็นทีมอย่างสร้างสรรค์ อันเป็นการพัฒนาสมรรถนะที่ยั่งยืนตามแนวทางของพุทธธรรม

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ วิลาวัลย์ และเกียรติศักดิ์ สุขเหลือง. (2566). พุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากร สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ในการส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุ. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(4), 153-166.

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2557). พจนานุกรม สมรรถนะที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติงานของข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมปกครองส่วนท้องถิ่น.

_____. (2566). ข้อมูลบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สืบค้น 30 พฤศจิกายน 2566, จาก https://url.in.th/CVyZg

กองพัฒนาและส่งเสริมการบริหารงานท้องถิ่น. (2566). รายงานการศึกษาวิเคราะห์ผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (LPA). กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมปกครองส่วนท้องถิ่น.

จุไรพร วิจักขณวงศ์. (2566). การประยุกต์หลักพละธรรมเพื่อเพิ่มประสิทธิผลการบริหารจัดการโครงการจักรยานสาธารณะของกรุงเทพมหานคร (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พรพรรณ โปรเทียรณ์. (2561). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานตามหลักภาวนา 4 ของบุคลากรสายสนับสนุนวิชาการมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระณธีร์วิชญ์ วรโภคินธนะโชค และคณะ. (2560). การพัฒนาสมรรถนะหลักของบุคลากรเทศบาลในยุคโลกาภิวัตน์ตามหลักพุทธธรรม. วารสาร มจร สังคมปริทรรศน์, 6(3), 42-56.

พระปลัดพิพัฒน์พงษ์ ภทฺทวํโส. (2566). การบูรณาการพุทธธรรมาภิบาลเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดพิษณุโลก (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพงษ์ศักดิ์ สนฺตมโน. (2564). พุทธธรรมาภิบาลเพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดสระแก้ว (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสุดใจ ชยวุฑฺโฒ และคณะ. (2560). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. วารสาร มจร สังคมปริทรรศน์, 6(3), 26-41.

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 (2546, 9 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 120 ตอนที่ 100 ก. หน้า 2300.

พระอธิการอนุชา ฐานุตฺตลาโภ และคณะ. (2566). การพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานตามหลักพละ 4 ของบุคลากร องค์การบริหารส่วนตำบลพลับพลาไชย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(4), 15-28.

ภวัต นิตย์โชติ. (2560). การพัฒนาสมรรถนะตามหลักพละ 4 ของบุคลากรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสงขลา (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วรินทร จินดาวงศ์. (2566). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรในสังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดศรีสะเกษ (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วานิสา วรวุธ. (2565). การพัฒนาและส่งเสริมสมรรถนะของบุคลากรสำนักงานเทศบาลตำบลเมืองเก่าเพื่อรองรับระบบราชการ 4.0. วารสารทหารพัฒนา, 46(3), 12-20.

สำนักงานองค์การบริหารส่วนตำบลวัดตูม. (2565). ประกาศคณะกรรมการพนักงานส่วนตำบลจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลขององค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2545 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2561. สืบค้น 28 ตุลาคม 2567, จาก https://url.in.th/WTBob

เสกสรรค์ สนวา. (2554). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เชิงพุทธว่าด้วยอริยสัจ 4. ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.

เอนก คงขุนทด. (2560). การพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานตามแนวพุทธบูรณาการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภาคใต้ตอนบน (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Likert, R. (1967). The Method of Constructing and Attitude Scale. New York: Wiley & Son.

Yamane, T. (1973). Statistics an introductory analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.