การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม

พระสมุห์กัมพล กิตฺติโก (บุญนิยม); อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า; วัชรินทร์ ชาญศิลป์

ผู้แต่ง

พระสมุห์กัมพล กิตฺติโก (บุญนิยม) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
วัชรินทร์ ชาญศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พระสัทธรรม 3, หลักพุทธธรรม, วัฒนธรรมทางการเมือง, การมีส่วนร่วมของประชาชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วม 2. เปรียบเทียบปัจจัยส่วนบุคคลที่มีผลต่อวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วม และ 3. นำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสาน ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ โดยใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติเอฟ รวมถึงการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาเพื่อสังเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ

ผลการวิจัยพบว่า 1. วัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( $\bar{x}$ = 3.54, S.D. = 0.28) โดยด้านการมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมืองและการปกครองมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านความสำนึกในหน้าที่พลเมือง และด้านความเชื่อมั่นในระบอบประชาธิปไตย ส่วนด้านความเคารพในกติกาและความยึดมั่นในหลักความเสมอภาคอยู่ในระดับปานกลาง 2. การเปรียบเทียบข้อมูลพบว่า ประชาชนที่มีเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้แตกต่างกัน มีความคิดเห็นต่อวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมโดยภาพรวมไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จึงไม่เป็นไปตามสมมติฐานการวิจัย และ 3. การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชน อาศัยหลักพระสัทธรรม 3 ได้แก่ ปริยัติสัทธรรม การให้ความรู้ความเข้าใจในหลักธรรมและสิทธิหน้าที่ของพลเมือง ปฏิบัติสัทธรรม การประยุกต์หลักศีล สมาธิ ปัญญา ในการดำเนินชีวิตและการมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ ปฏิเวธสัทธรรม การเข้าถึงคุณธรรม เช่น เมตตา กรุณา และอุเบกขา เพื่อส่งเสริมความสามัคคีและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ ผลการวิจัยด้านการบูรณาการหลักพุทธธรรมโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านปริยัติธรรมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านปฏิเวธธรรม และด้านปฏิบัติธรรมอยู่ในระดับปานกลาง ตามลำดับ

เอกสารอ้างอิง

เกรียงไกร พัฒนโชติ. (2564). วัฒนธรรมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 3(2), 29-38.

นิยม เวชกามา. (2561). รูปแบบการมีส่วนร่วมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนชาวสกลนครตามแนวพุทธจิตวิทยา (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระกฤษฎายุทธ ธมฺมวโร. (2564). การมีส่วนร่วมทางการเมืองภาคพลเมืองในการทวงผืนป่า ดอยสุเทพ (ป่าแหว่ง) จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(2), 1-11.

พระมหาณรงค์ ธมฺมเมธี (ศรีพันลม). (2562). การมีส่วนร่วมของประชาชนกับการเลือกตั้งทั่วไปของชุมชนท่าเตียนกรุงเทพมหานคร (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาธีระยุทธ ฐานรโต และคณะ. (2566). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(3), 355–369.

พระเอกลักษณ์ อชิโต และคณะ. (2563). รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมวิถีพุทธของวัดในจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(1), 121–134.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ศราวุธ ขันธวิชัย และคณะ. (2565). วัฒนธรรมทางการเมืองและการมีส่วนร่วมทางการเมืองไทยในยุคแห่งการเชื่อมโยง. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(2), 566-578.

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2566). ข้อมูลสถิติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2566. สืบค้น 22 สิงหาคม 2567, จาก https://shorturl.asia/32a7Z

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed). New York: Harper and Row.