การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลตำบลลาดหญ้า อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี

ผู้แต่ง

  • วาสนา ลิ้มวิไลกาญจน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระวิสุทธิพงษ์เมธี (วีระ มหาวีโร) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สุริยา รักษาเมือง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

หลักพุทธธรรม, หลักพละ 4, การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลลาดหญ้า อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักพุทธธรรมกับสุขภาพผู้สูงอายุ และ 3. นำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ จำนวน 288 คน ด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการวิจัยเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 9 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับสุขภาพของผู้สูงอายุตามหลักพละ 4 โดยรวมอยู่ในระดับมาก 2. การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับสุขภาพของผู้สูงอายุในระดับต่ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .243**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 3. การส่งเสริมสุขภาพตามหลักพุทธธรรม โดยเฉพาะหลักสังคหวัตถุ ส่งผลต่อสุขภาวะของผู้สูงอายุ ซึ่งด้านจิตใจมีค่าระดับสูงสุด รองลงมาคือ ด้านสังคม จิตวิญญาณ และร่างกายตามลำดับ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นถึงศักยภาพของการนำหลักพุทธธรรมมาใช้ในการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในมิติที่หลากหลาย ทั้งทางร่างกายและจิตใจอันเป็นแนวทางหนึ่งในการพัฒนาสุขภาวะในชุมชนผู้สูงวัย

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). สังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจในประเทศไทย. สืบค้น 4 กันยายน 2567, จาก https://www.dop.go.th/th/know/1/926

พรทิพย์ ทัพวัฒน์. (2561). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่ได้รับเบี้ยยังชีพตามนโยบายของรัฐบาลในเขตเทศบาลเมืองชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์. วารสารวิจยวิชาการ, 1(3), 37–54.

พระครูปลัดสิทธิชัย วิสุทฺโธ (หว่านผล) และคณะ. (2565). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดจันทบุรี. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 7(2), 194–208.

พระครูอุดมประชานุกูล และคณะ. (2564). แนวทางการนำหลักพุทธธรรมในการส่งเสริมสุขภาวะและการเรียนรู้ของผู้สูงอายุโรงเรียนวัยแก้ว จังหวัดมหาสารคาม. วารสารศิลปการจัดการ, 5(2), 368–383.

พระมหาเชาวฤทธิ์ นรินฺโท (ทรัพย์สวัสดิ์). (2561). การศึกษาแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุตามหลักภาวนา 4 : กรณีศึกษาผู้สูงอายุบ้านห้วยหอย ตำบลธาตุทอง อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รัชนีกร ตาเสน และคณะ. (2568). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุตามหลักภาวนา 4 ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในอำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน. วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม, 11(1), 29–50.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. สืบค้น 4 กันยายน 2567, จาก https://shorturl.asia/NHCGj

สุนิษา มะลิวัลย์. (2567). ภาวะพึ่งพิงของผู้สูงอายุไทย ในอนาคตอีก 20 ปี : อนามัยพยากรณ์. สืบค้น 4 กันยายน 2567, จาก https://shorturl.asia/hLtKc

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-26

รูปแบบการอ้างอิง

ลิ้มวิไลกาญจน์ ว., (วีระ มหาวีโร) พ., & รักษาเมือง ส. (2026). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลตำบลลาดหญ้า อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(1), 110–121. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/282930