การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการส่งเสริมการปฏิบัติตนของผู้ต้องขัง เพื่อลดปัญหาการกระทำความผิดซ้ำของทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง

เกรียงศักดิ์ ผิวเกลี้ยง; ชญาดา เข็มเพชร; ธิติวุฒิ หมั่นมี

ผู้แต่ง

เกรียงศักดิ์ ผิวเกลี้ยง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ชญาดา เข็มเพชร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ธิติวุฒิ หมั่นมี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

หลักพุทธธรรม, การส่งเสริมการปฏิบัติตน, การกระทำความผิดซ้ำ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการส่งเสริมการปฏิบัติตนของผู้ต้องขังเพื่อลดปัญหาการกระทำผิดซ้ำทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักหิริ โอตตัปปะกับการส่งเสริมการปฏิบัติตนของผู้ต้องขัง และ 3. นำเสนอการประยุกต์หลักพุทธธรรมในการส่งเสริมการปฏิบัติตนของผู้ต้องขัง ดำเนินการวิจัยเป็นแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้เครื่องมือการวิจัย คือแบบสอบถาม สำรวจกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ต้องขังในทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง จำนวน 370 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และค่าเอฟ ด้วยวิธีการวิเคราะห์ ความแปรปรวนทางเดียว และการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 คน โดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการส่งเสริมการปฏิบัติตนของผู้ต้องขัง พบว่า การส่งเสริมการปฏิบัติตนของผู้ต้องขัง โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( $\bar{x}$ = 4.88) จำแนกเป็นรายด้านพบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการสร้างพลังงานเชิงบวกในด้านดี ( $\bar{x}$ = 4.92) รองลงมา คือ ด้านการปรับทัศนคติด้านความคิด ( $\bar{x}$ = 4.88) ด้านการทำงานสาธารณประโยชน์เพื่อขัดเกลาพฤตินิสัย ( $\bar{x}$ = 4.83) 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักพุทธธรรมกับการส่งเสริมการปฏิบัติตนของผู้ต้องขัง พบว่า โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับค่อนข้างต่ำมาก (r = .079**) ด้านหิริ คือ การละอายแก่บาป โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์เชิงลบ ในทิศทางตรงกันข้าม ในระดับค่อนข้างสูง (r = -.132**) ด้านโอตตัปปะ คือ การเกรงกลัวต่อบาป โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับต่ำมาก (r = .061) และ 3. แนวทางการพัฒนาและระดับความคิดเห็นทางการประยุกต์หลักพุทธธรรม ส่งเสริมการปฏิบัติตนของทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง ให้ความสำคัญในการฝึกอบรมให้ความรู้กับผู้ต้องขัง มีการจัดกิจกรรมหลาย ๆ ด้านเน้นหลักพุทธธรรม เพื่อให้ผู้ต้องขังได้ขัดเกลาพฤติกรรมและกลับตัวหลังออกจากทัณฑสถานไม่กระทำผิดซ้ำ

เอกสารอ้างอิง

กรมราชทัณฑ์. (2567). สถิติผู้ต้องราชทัณฑ์ทั่วประเทศ รท.102 (ก) สำรวจ ณ วันที่ 1 เมษายน 2567. สืบค้น 30 มกราคม 2568, จาก https://shorturl.asia/TNnS1

_____. (2568). รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์คดี พ.ร.บ. ยาเสพติดทั่วประเทศ สำรวจ ณ วันที่ 1 มกราคม 2568. สืบค้น 30 มกราคม 2568, จาก https://shorturl.asia/aqQDY

กองยุทธศาสตร์และการวางแผนเศรษฐกิจมหภาค. (2567). ภาวะเศรษฐกิจไทยไตรมาสที่สี่ของปี 2566 ทั้งปี 2566 และแนวโน้มปี 2567. สืบค้น 15 มกราคม 2568, จาก https://shorturl.asia/17tPO

เกรียงศักดิ์ พิมสุก. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการกระทำความผิดซ้ำของผู้ต้องขังคดียาเสพติดในเรือนจำ อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ (วิทยานิพนธ์ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาอาชญวิทยาและการบริหารงานยุติธรรม). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต.

จรันดร์ ติ๊บอุ๊ด และคณะ. (2562). การฝึกตนตามหลักธรรมพระพุทธศาสนาของผู้ต้องขังในเรือนจำกลางลำปาง. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 8(2), 20–29.

ชัยสิทธิ์ ภูจีวร. (2564). การกระทำความผิดซ้ำและการเสพซ้ำของผู้เสพในคดียาเสพติดในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานป้องกัน และปราบปรามยาเสพติด ภาค 5 (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

พงศ์สรัญ หัสชู และคณะ. (2567). แนวทางการป้องกันการกระทำผิดซ้ำของผู้ต้องขังในเรือนจำกลางนครปฐม. วารสารวิจยวิชาการ, 7(4), 237–254.

พิชิต ชัยมาลา และคณะ. (2566). การบูรณาการหลักพุทธจิตวิทยาเพื่อแก้ไขการกระทำผิดซ้ำของผู้ต้องขัง เรือนจำอำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 6(2), 89–101.

เพิ่มพูน สีมารักษ์. (2565). มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันการกระทำความผิดซ้ำ: ศึกษากรณีการกระทำความผิดของผู้กระทำความผิดที่มีความผิดปกติทางจิตในความผิดต่อชีวิตและต่อร่างกาย (สารนิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชากฎหมายอาญา). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ไพรวัลย์ สุนทรา. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการกระทำผิดซ้ำคดียาเสพติดของผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดยโสธร (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย. (2568). การทำหน้าที่กัลยาณมิตรเบื้องต้น (DF 101). สืบค้น 19 มกราคม 2568, จาก https://shorturl.asia/RQVnb

วราพร องคะลอย และคณะ. (2566). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังในเรือนจำ จังหวัดนนทบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(2), 1–14.

ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กรมราชทัณฑ์. (2567). สถิติผู้ต้องราชทัณฑ์ทั่วประเทศ รท.102 (ก) สำรวจ ณ วันที่ 1 เมษายน 2567, สืบค้น 27 เมษายน 2567, จาก : http:/www. correct.go.th/report_pdf.php

สมบูรณ์ เตชะวงศ์. (2545). การกระทำผิดซ้ำของผู้ต้องขังคดียาเสพติด : ศึกษาเฉพาะกรณีผู้ต้องขังทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง (สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารงานยุติธรรม). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Hinkle, D. E. et al. (1998). Applied Statistics for Behavioural Sciences (4th ed.). Chicago, IL: Rand McNally College Publishing.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed). New York: Harper and Row.