การบูรณาการหลักสาราณียธรรมเพื่อจัดการความขัดแย้งทางการเมืองของประชาชน เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • พระกิตติพงศ์ ฐานรตโน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

สาราณียธรรม, การจัดการความขัดแย้ง, ประชาธิปไตยไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับความขัดแย้งทางการเมืองของประชาชนเขตพญาไท กรุงเทพมหานคร 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรมกับการจัดการความขัดแย้งทางการเมือง และ 3. นำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักสาราณียธรรมเพื่อจัดการความขัดแย้ง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี โดยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากประชาชนเขตพญาไท จำนวน 398 คน ด้วยแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น .978 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน การวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 9 รูปหรือคน และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความขัดแย้งทางการเมืองโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ด้านความขัดแย้งจากอำนาจมีค่าเฉลี่ยสูงสุด อยู่ในระดับมาก รองลงมาคือด้านการรับรู้ ด้านความรู้สึกและอารมณ์ ด้านความต้องการ และด้านค่านิยม 2. หลักสาราณียธรรม 6 มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางกับการจัดการความขัดแย้งทางการเมือง (R = .671, p < .01) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่าความสัมพันธ์แตกต่างกัน ได้แก่ ความขัดแย้งจากการรับรู้และอำนาจอยู่ในระดับปานกลาง (r = .659, .620) ขณะที่ความขัดแย้งจากความต้องการ ค่านิยม และอารมณ์อยู่ในระดับน้อย (r = .402, .485, .497) ผลดังกล่าวสะท้อนว่าการนำหลักสาราณียธรรมมาประยุกต์ใช้ช่วยให้การจัดการความขัดแย้งเป็นไปเชิงสร้างสรรค์มากขึ้น และ 3. การบูรณาการหลักสาราณียธรรมเพื่อการจัดการความขัดแย้งที่โดดเด่น ได้แก่ 1. เมตตากายกรรม การทำดีต่อกัน 2. เมตตาวจีกรรม การพูดดีต่อกัน 3. เมตตามโนกรรม การคิดดีต่อกัน 4. สาธารณโภคี การแบ่งปันกัน 5. สีลสามัญญตา มีศีลบริสุทธิ์เสมอกัน และ 6. ทิฏฐิสามัญญตา มีความเห็นที่ดีงามร่วมกัน ผลลัพธ์ดังกล่าวสามารถลดความตึงเครียดและสร้างความร่วมมือในสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม. (2566). วิเคราะห์ระดับความขัดแย้งทางการเมืองไทยด้วย Big Data. สืบค้น 10 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/4ZqkO

พระครูนนทวีรวัฒน์วีรธมฺโม (มีนุสรณ์). (2553). การบริหารงานเทศบาลตำบลตามหลักสาราณียธรรม 6 : กรณีศึกษาเทศบาลตำบลปลายบาง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสุวรรณธรรมาภิมณฑ์ (สมชาย เจริญผา) และคณะ. (2565). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความสมานฉันท์ในการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 9(3), 222-236.

พระอธิการสุนทร อาภาธโร. (2556). บทบาทของพระสงฆ์ในการส่งเสริมการลดความขัดแย้งตามแนวทางพระพุทธศาสนา (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พีระพงษ์ มานะกิจ และณัฐวรรณ อัจฉรานุวัฒน์. (2564). ปัญหาความขัดแย้งในสังคมไทย : สื่อและการผลิตซ้ำทางความคิด และอุดมการณ์. วารสารวิชาการ กสทช, 5(5), 15-32.

ฟ้าดาว คงนคร. (2556). วัฒนธรรมทางการเมือง. จุลสารเผยแพร่ความรู้นักเรียน นิสิต นักศึกษาและประชาชน, 1(1), 10-13.

มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วันชัย วัฒนศัพท์ และคณะ. (2551). คู่มือการศึกษา การมีส่วนร่วมของประชาชนและการแก้ปัญหาความขัดแย้ง. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง สำนักงานการคลัง กรุงเทพมหานคร. (2561). ข้อมูลสถิติ เขตพญาไท พ.ศ.2561. สืบค้น 10 สิงหาคม 2566, จาก https://shorturl.asia/5KZDd

สิน พันธุ์พินิจ. (2547). เทคนิคการวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์.

อมร จันทรสมบูรณ์. (2553). ปฏิรูปประเทศ : ปฏิรูประบบรัฐสภาเพื่อการพัฒนาคุณภาพ ประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

Cronbach, L. J. (1971). Essentials of Psychological Testing (5 th ed.). New York: Harper Collins.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-25

รูปแบบการอ้างอิง

ฐานรตโน พ. (2025). การบูรณาการหลักสาราณียธรรมเพื่อจัดการความขัดแย้งทางการเมืองของประชาชน เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(6), 28–42. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/283427