การพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุตามหลักพุทธธรรมของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังหลุมพอง ตำบลจรเข้สามพัน อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

ผู้แต่ง

  • อนงค์ บุญบันดาล มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ชญาดา เข็มเพชร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สุริยา รักษาเมือง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

หลักภาวนา 4, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ, สุพรรณบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังหลุมพอง ตำบลจรเข้สามพัน อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักภาวนา 4 กับการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ และ 3. ศึกษาแนวทางการประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ระเบียบวิธีวิจัยใช้รูปแบบผสานวิธี โดยใช้การวิจัยเชิงปริมาณผ่านแบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 231 คน และการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 ราย

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความคิดเห็นต่อหลักภาวนา 4 โดยรวมอยู่ในระดับมาก (equation = 4.09) โดยเรียงลำดับจากสูงไปต่ำ ได้แก่ ปัญญาภาวนา จิตภาวนา สีลภาวนา และกายภาวนา ตามลำดับ นอกจากนี้ 2. หลักภาวนา 4 มีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุ (r = .233** และ r = .171**) สนับสนุนสมมติฐานของการวิจัย และ 3. แนวทางการส่งเสริมสุขภาพตามหลักภาวนา 4 ประกอบด้วย กายภาวนา ส่งเสริมกิจกรรมทางกาย เช่น ฝึกหายใจ ออกกำลังกาย สีลภาวนา ส่งเสริมการรักษาศีล เช่น การทำบุญ ฟังธรรม จิตภาวนา ควรจัดกิจกรรม ฝึกสมาธิอย่างต่อเนื่อง ปัญญาภาวนา ส่งเสริมการเรียนรู้ธรรมะเพื่อพัฒนาความคิด ด้านการให้บริการผู้สูงอายุ พบว่า ผู้รับบริการพึงพอใจในคุณภาพบริการ การเข้าถึงการจัดกิจกรรมสุขภาพ และความเหมาะสมของสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะความสุภาพของเจ้าหน้าที่ การติดตามผู้ป่วย และการจัดสถานที่ที่เอื้อต่อผู้สูงอายุ

เอกสารอ้างอิง

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2567). รายงานประจำปี 2567. กรุงเทพฯ: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ.

จรูญศักดิ์ สุนทรเดชา. (2562). การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังพฤติกรรมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูปลัดสิทธิชัย วิสุทฺโธ (หว่านผล) และคณะ. (2565). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดจันทบุรี. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 7(2), 194–208.

พระปลัดธัญวัฒน์ อโสโก (รักษ์เพ็ชร). (2563). การประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต ของชุมชนบ้านบ่อเกตุ อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(2), 35–46.

ภูรีภัทร ห้วยหงส์ทอง และคณะ. (2562). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิตในการทำงานของบุคลากรกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยกระทรวงมหาดไทย. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 6(3), 229–247.

ศศิพัชร์ วัฒนรวีวงศ์ และคณะ. (2564). พุทธบูรณาการส่งเสริมนโยบายการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพอย่างยั่งยืนในบริเวณอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 10(4), 154–167.

องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี. (2567). เอกสารประกอบการชี้แจง. สุพรรณบุรี: องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-26

รูปแบบการอ้างอิง

บุญบันดาล อ., เข็มเพชร ช., & รักษาเมือง ส. (2026). การพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุตามหลักพุทธธรรมของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังหลุมพอง ตำบลจรเข้สามพัน อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(1), 137–149. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/283702