กฎหมายคณะสงฆ์ว่าด้วยทรัพย์สินของวัดและการบริจาคในนามวัด

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษากฎหมายคณะสงฆ์ว่าด้วยทรัพย์สินของวัดและการบริจาคในนามวัด โดยวิธีการศึกษาข้อกฎหมาย พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ จากหนังสือตำรา อินเตอร์เน็ตและวิเคราะห์สังเคราะห์ผลจากการศึกษา พบว่า 1. กฎหมายที่ดินและการครอบครองที่ดินวัดมีการจัดการตามจารีตประเพณี ต่อมาเมื่อมีการประกาศใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ได้มีการวางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับสิทธิในที่ดินและการออกเอกสารสิทธิ์อย่างเป็นระบบ และพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 กฎกระทรวง ระเบียบและมติมหาเถรสมาคม และ 2. พ.ร.บ. คณะสงฆ์ที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินว่าด้วย พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 มาตรา 31 ทวิ ได้บัญญัติอย่างชัดเจนว่า วัดมีฐานะเป็นนิติบุคคล ซึ่งเป็นการรับรองสถานะทางกฎหมายของวัดในฐานะนิติบุคคลตามกฎหมายมหาชน ทำให้วัดมีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายแยกต่างหากจากพระภิกษุสงฆ์ที่จำพรรษาอยู่ในวัดนั้น โดยมีเจ้าอาวาสเป็นผู้แทนของวัดในกิจการทั่วไปรวมถึงการจัดการทรัพย์สินตามมาตรา 31 (2) และในกรณีที่วัดไม่มีเจ้าอาวาส มาตรา 31 วรรคสอง กำหนดให้ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสมีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับเจ้าอาวาส และหากไม่มีผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสด้วย และ 3.กฎหมายการบริจาคในนามวัดปัจจุบันลดหย่อนภาษี 2 เท่าสำหรับผู้บริจาคให้แก่วัด กฎหมายกำหนดสิทธิประโยชน์ทางภาษีไว้อย่างชัดเจน โดยบุคคลธรรมดาสามารถนำเงินบริจาคไปหักเป็นค่าลดหย่อนได้ไม่เกินร้อยละ 10 ของเงินได้ พึงประเมินหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่น ๆ ส่วนนิติบุคคลสามารถนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายได้ไม่เกินร้อยละ 2 ของกำไรสุทธิ ทั้งนี้ การบริจาคต้องมีหลักฐานที่ถูกต้อง เช่น ใบเสร็จรับเงินหรือหนังสือรับรองการบริจาคตามที่กรมสรรพากรกำหนด