การประยุกต์ใช้การบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนจังหวัดศรีสะเกษ
คำสำคัญ:
การบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม, การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน, วิสาหกิจชุมชน, การลดของเสียบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการประยุกต์ใช้การบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมของวิสาหกิจชุมชน 2. วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม การจัดการทรัพยากรและการลดของเสีย กับความยั่งยืนของชุมชน และ 3. เสนอแนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วย การวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ สมาชิกวิสาหกิจชุมชน จำนวน 80 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ แบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 คน ได้แก่ ผู้นำและสมาชิกวิสาหกิจชุมชน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า การประยุกต์ใช้การบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมอยู่ในระดับมาก โดยมีบทบาทสำคัญในการควบคุมต้นทุน ลดการสูญเสียในกระบวนการผลิต และสนับสนุนการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ การจัดการทรัพยากรและการลดของเสียมีความสัมพันธ์เชิงบวกต่อความยั่งยืนของชุมชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิเคราะห์เชิงคุณภาพสอดคล้องกับข้อมูลเชิงปริมาณ โดยสะท้อนว่าวิสาหกิจชุมชนยังขาดความรู้และระบบในการจัดการต้นทุนสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม แต่เริ่มมีการปรับตัวในการนำของเสียกลับมาใช้ประโยชน์และลดการสูญเสียในกระบวนการผลิต ในส่วนของแนวทางเชิงนโยบาย พบว่าควรมีการส่งเสริมองค์ความรู้ด้านการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม การพัฒนาระบบบัญชีที่เรียบง่ายและเหมาะสมกับบริบทของชุมชน ตลอดจนการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถนำไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและนำไปสู่การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดศรีสะเกษ. (2567). รายงานข้อมูลวิสาหกิจชุมชนจังหวัดศรีสะเกษ ปีงบประมาณ 2567. กรุงเทพฯ: กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.
Adams, C. A. (2017). Conceptualizing The Contemporary Corporate Value Creation Process. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 30(4), 906–931.
Bebbington, J. et al. (2014). Sustainability Accounting and Accountability. London: Routledge.
Burritt, R. L. & Schaltegger, S. (2010). Sustainability Accounting and Reporting: Fad or Trend?. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 23(7), 829–846.
Chambers, R. (2017). Can We Know Better? Reflections for Development. Rugby, UK: Practical Action Publishing.
Gray, R. (2013). Back To Basics: What Do We Mean by Environmental (And Social) Accounting and What Is It For? A Review Essay. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 25(6), 1036–1060.
OECD. (2017). Policy Coherence for Sustainable Development 2017: Eradicating Poverty and Promoting Prosperity. Retrieved March 7, 2026, from http://dx.doi.org/10.1787/9789264272576-en
Pretty, J. (1995). Regenerating Agriculture: Policies and Practice for Sustainability and Self-Reliance. London: Earthscan Publication.
Schaltegger, S. & Burritt, R. (2010). Sustainability Accounting for Companies: Catchphrase or Decision Support for Business Leaders?. Journal of World Business, 45(4), 375–384.
Schaltegger, S. et al. (2015). An Introduction to Corporate Environmental Management: Striving for Sustainability. London: Routledge.
United Nations. (2015). Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. Retrieved March 7, 2026, from https://shorturl.asia/lsTyB
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น
