การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ

ผู้แต่ง

  • ปรธภร ปุระกัน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ประเสริฐ ธิลาว มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระครูสุธีกิตติบัณฑิต (กฤษฎา กิตฺติโสภโณ) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การบูรณาการ, หลักพุทธธรรม, การบริหารจัดการ, วิสาหกิจชุมชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งเสริมการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ และ 3. การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน และการสนทนากลุ่มเฉพาะ จำนวน 9 รูปหรือคน โดยการคัดเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันของการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชน 1.1 จุดแข็ง เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน เข้มแข็งและสามัคคี โครงสร้างบริหารชัดเจน มีการแบ่งบทบาทหน้าที่ 1.2 จุดอ่อน ขีดความสามารถด้านการบริหาร/การตลาดยังจำกัด การพัฒนานวัตกรรมและผลิตภัณฑ์ยังไม่ต่อเนื่อง 1.3 โอกาส ขยายตลาดผ่านออนไลน์และช่องทางใหม่ ๆ เพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ด้วยการพัฒนาและแปรรูป สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชน และ 1.4 สิ่งคุกคาม มีการแข่งขันทางการตลาดสูง ความผันผวนทางเศรษฐกิจและกำลังซื้อ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคและเทคโนโลยี 2. ปัจจัยที่ส่งเสริมการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชน พบว่า 6 ประการ ได้แก่ 2.1 ด้านบุคลากรและผู้นำ มีภาวะผู้นำเข้มแข็ง สร้างแรงจูงใจและความสามัคคี 2.2 ด้านโครงสร้างการบริหาร ระบบงานชัดเจน บัญชีโปร่งใสมีการวางแผนและติดตามผล 2.3 ด้านการตลาดและผลิตภัณฑ์ เน้นคุณภาพ พัฒนาแบรนด์ บรรจุภัณฑ์ และช่องทางขาย 2.4 ด้านการสนับสนุนภายนอก เข้าถึงแหล่งทุน องค์ความรู้ และหน่วยงานช่วยเหลือ 2.5 ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น นำอัตลักษณ์ชุมชนมาสร้างมูลค่าสินค้า และ 2.6 ด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ใช้สื่อออนไลน์ เช่น Facebook LINE TikTok เพิ่มโอกาสทางการตลาด และ 3. การบูรณาการหลักปาปณิกธรรมในการบริหารวิสาหกิจชุมชนสามารถอธิบายได้ดังนี้ 3.1 จักขุมา คือ ผู้นำมีวิสัยทัศน์ มองการณ์ไกล วางแผนพัฒนากลุ่มได้เหมาะสม 3.2 วิธูโร คือ มีความรู้ ความสามารถในการบริหาร จัดการงานอย่างเป็นระบบ โปร่งใส 3.3 นิสสยสัมปันโน คือ มีมนุษยสัมพันธ์ดี สร้างเครือข่ายและความร่วมมือ เกิดความไว้วางใจในกลุ่ม

เอกสารอ้างอิง

ชยาพร วัฒนศิริ และคณะ. (2553). การพัฒนาเกษตรอินทรีย์แบบวิถีชุมชน (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ณฤณีย์ ศรีสุข. (2564). นิเวศวิทยาวัฒนธรรมเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง. 10(1),187-202.

ปัญจศิลป์ วรรณภพ. (2566). การประยุกต์หลักปาปณิกธรรมเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในตำบลไชยวัฒนา อำเภอปัว จังหวัดน่าน (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พงศ์พันธุ์ เธียรหิรัญ และคณะ. (2550). โครงการศึกษาจัดวางรูปแบบเกษตรอินทรีย์เชิงท่องเที่ยวและฝึกอบรมให้ความรู้และอาชีพ. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต). (2554). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม.กรุงเทพฯ: พิมพ์ที่บริษัทสหธรรมมิก จำกัด.

พระมหาสมหมาย สมกิจฺโจ. (2565). ภาวะผู้นำตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอธิการรัตน์ติพงศ์ มหาคมฺภีรวํโส. (2566). ภาวะผู้นำการบริหารของผู้บริหารเทศบาล ตำบลสันกลาง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566-2570. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-27

รูปแบบการอ้างอิง

ปุระกัน ป., ธิลาว ป., & (กฤษฎา กิตฺติโสภโณ) พ. (2026). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(2), 179–190. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/287416