การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังด้านการฝึกวิชาชีพก่อนพ้นโทษเรือนจำชั่วคราวทุ่งพลงใต้ จังหวัดจันทบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังด้านการฝึกวิชาชีพก่อนพ้นโทษในเรือนจำชั่วคราวทุ่งพลงใต้ จังหวัดจันทบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักภาวนา 4 กับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขัง และ 3. นำเสนอแนวทางการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตดังกล่าว การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้ต้องขัง จำนวน 50 คน ด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพเก็บรวบรวมจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังด้านการฝึกวิชาชีพก่อนพ้นโทษ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (μ = 3.61, σ = 0.54) 2. หลักภาวนา 4 โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังโดยภาพรวมในระดับต่ำมาก (r = .118) และ 3. แนวทางการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขัง คือ การบูรณาการหลักภาวนา 4 ร่วมกับการพัฒนา 5 ด้าน ได้แก่ สุขภาพกาย สุขภาพจิต การฝึกวิชาชีพ สภาพแวดล้อมในเรือนจำ และการสนับสนุนทางสังคม โดยกายภาวนามุ่งส่งเสริมสุขภาวะทางกายและวินัย ศีลภาวนาส่งเสริมความประพฤติที่เหมาะสม จิตภาวนาช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางอารมณ์ และปัญญาภาวนาช่วยให้เกิดความเข้าใจตนเองและสามารถวางแผนชีวิตภายหลังพ้นโทษได้อย่างเหมาะสม