หลักอิทธิบาท 4 กับการกำกับดูแลทรัพยากรมนุษย์เชิงบูรณาการ

Sophit Bunthong; Vasuchart Meeboonmee

Authors

Sophit Bunthong Cryptoprop Co., Ltd.
Vasuchart Meeboonmee Metis Intertrade Co., Ltd.

Keywords:

Iddhipada 4, Human Resource Governance, Human Resource Management

Abstract

This academic article aims to review and synthesize the principle of Iddhipada 4 in conjunction with the concept of Human Resource Governance (HR Governance) in order to propose a framework for explaining human resource governance that encompasses both organizational structure and employee behavior. The content is based on a review and synthesis of relevant academic literature in corporate governance, human resource management, and Buddhist principles. The review indicates that HR Governance emphasizes the establishment of frameworks and mechanisms to regulate decision-making related to personnel management. Its key principles include accountability, compliance, transparency, and strategic alignment, which guide organizational direction. Meanwhile, Iddhipada 4, comprising chanda (motivation), viriya (effort), citta (focus), and vimamsa (reflection), represents internal driving forces related to motivation, persistence, attentiveness, and reflective thinking, all of which influence work behavior. When considered together, the integration of HR Governance and Iddhipada 4 provides a clearer explanation of human resource governance. HR Governance defines organizational structure and direction, while Iddhipada 4 explains how employee behavior aligns with that structure. These two dimensions are continuously interconnected. Governance systems influence employee behavior, and employee behavior, in turn, affects the effectiveness of governance. The key contribution of this article is an integrated conceptual framework of human resource governance, which demonstrates that governance becomes more effective when both organizational structure and internal human drivers are considered together. This framework explains the relationship between governance systems and work behavior and reflects organizational outcomes in terms of efficiency, transparency, credibility, and sustainability.

References

ณิชาพัฒน์ คำดี. (2566). หลักอิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(5), 242–253.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

_____. (2546). ภาวะผู้นำ : ความสำคัญต่อการพัฒนาคน พัฒนาประเทศ. กรุงเทพฯ: ธรรมสภาและสถาบันลือธรรม.

พิทูร มลิวัลย์. (2540). แบบเรียนวิชาธรรมและนักธรรมชั้นตรี. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

พิมพ์ลภัส จิตต์ธรรม. (2568). อิทธิบาท 4 ในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สู่ความสำเร็จขององค์การ. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 3(2), 49-58.

มลธิดา อุบลรัตน์. (2565). หลักอิทธิบาท 4 : เพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานให้มีความสุข. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 5(2), A150-A161.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมชาย ศุภธาดา. (2554). การกำกับดูแลกิจการด้านการบริหารทรัพยากรมนุษย์. วารสารวิชาชีพบัญชี, 7(18), 14–17.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2544). คู่มือการสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดีตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วย การสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: พี.เอ.ลีฟวิ่ง.

สุธีร์ เครือวรรณ์. (2566). อิทธิบาท 4 : ความรับผิดชอบ. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 9(3), 238–250.

สุรวัฒน์ เดวา. (2565). เข้าใจ HR Governance ฟันเฟืองสำคัญที่ HR ยุคใหม่ต้องรู้. สืบค้นเมื่อ 23 มีนาคม 2569 จาก https://hand.co.th/blog/LoveMonday101_20221115.

แสงอรุณ โปร่งธุระ. (2539). พุทธศาสน์. กรุงเทพฯ: ฝ่ายเอกสารตำรา สำนักส่งเสริมวิชาการ สถาบันราชภัฏธนบุรี.

อนัญญา นิตย์โชติ. (2566). หลักอิทธิบาท 4: การเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(1), 108-118.

Aguilera, R. V. et al. (2008). An organizational approach to comparative corporate governance: Costs, contingencies, and complementarities. Organization Science, 19(3), 475–492.

Beatty, R. W. et al. (2003). HR’s role in corporate governance: Present and prospective. Human Resource Management, 42(3), 257–269.

Day, R. & Woodward, T. (2004). Disclosure of information about employees in the directors' report of UK published financial statements: Substantive or symbolic?. Accounting Forum 28(1), 43–59.

Eisenhardt, K. M. (1989). Agency theory: An assessment and review. Academy of Management Review, 14(1), 57–74.

Farndale, E. et al. (2010). An exploratory study of governance in the intra-firm human resources supply chain. Human Resource Management, 49 (5), 849–868.

Hilb, M. (2006). New corporate governance: Successful board management tools (2nd ed.). Berlin, Heidelberg: Springer.

Holistique Training. (2024). What is HR Governance? Definition and Its Importance. Retrieved March 23, 2026, from https://holistiquetraining.com/en/news/hr-governance-definition-importance.

Kaehler, B. & Grundei, J. (2019). HR governance: A theoretical introduction. Cham, Switzerland: Springer.

Lima, L. & Galleli, B. (2021). Human resources management and corporate governance: Integration perspectives and future directions. European Management Journal, 39(6), 731–744.

Noor, N. A. M. et al. (2022). Human Governance: Unpacking the Meaning of Human. Retrieved March 23, 2026, from https://www.neuroquantology.com/open-access/Human+Governance%253A+Unpacking+the+Meaning+of++Human_2679/#.