การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • พระครูปริยัติวิสุทธิบัณฑิต (นิเวช จงแจ้งกลาง) คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สุรพล สุยะพรหม คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • เกียรติศักดิ์ สุขเหลือง คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สุริยะ มาธรรม คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การบูรณาการหลักพุทธธรรม, สมรรถนะการปฏิบัติงาน, บุคลากร, เทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาล 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาล และ 3. นำเสนอการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ 0.971 กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคลากรเทศบาล จำนวน 352 คน สุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและวิเคราะห์การถดถอยแบบขั้นตอน การวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา       

ผลการวิจัยพบว่า 1. สมรรถนะการปฏิบัติงานโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านอยู่ในระดับมากทุกด้าน 2. การพัฒนาสมรรถนะบุคลากรสามารถร่วมกันทำนาย สมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา ได้ร้อยละ 16.9 และหลักพละ 5 สามารถร่วมกันทำนาย สมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาล ได้ร้อยละ 6.8 และ 3. การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการปฏิบัติงาน พบว่า 1. สัทธา ความเชื่อ คือ สร้างความเชื่อในคุณค่าของงานบริการสาธารณะ เสริมสร้างความเชื่อในคุณธรรมและหลักธรรมาภิบาล เสริมส่งความเชื่อในบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบ 2. วิริยะ ความเพียร คือ ปลูกฝังวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นความเพียร ความอดทน และการทำงานเชิงรุก สนับสนุนให้พัฒนาตนเองเพื่อยกระดับความเชี่ยวชาญ 3. สติ ความระลึกได้ คือ ส่งเสริมการปฏิบัติงานตามหลักสติเป็นส่วนหนึ่ง สนับสนุนนโยบายสุขภาวะทางจิตใจ บูรณาการหลักสติเข้ากับนโยบายธรรมาภิบาล 4. สมาธิ ความตั้งจิตมั่น คือ จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ การทำสมาธิสั้น ๆ ก่อนเริ่มงาน และ 5. ปัญญา ความรู้ทั่ว คือ พัฒนาความรู้และปัญญาอย่างเป็นระบบ นำหลักพุทธธรรมมาใช้ในการทำงาน

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการและอนุกรรมการจังหวัด. (2560). แผนพัฒนาจังหวัดนครราชสีมา 4 ปี (พ.ศ. 2561-2564) ทบทวนปี พ.ศ. 2560. นครราชสีมา: องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา.

ชัชญา วงศ์สรรค์. (2561). รูปแบบการพัฒนาการบริหารจัดการสหกรณ์ออมทรัพย์ที่มีประสิทธิผลตามหลักพุทธธรรม (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ตุลา มหาสุธานนท์. (2545). หลักการจัดการ หลักการบริหาร. กรุงเทพฯ: ธนธัชการพิมพ์.

ประกาศิต ชัยรัตน์. (2560). หลักพุทธธรรมเพื่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจสันติบาล. วารสารปรัชญาปริทรรศน์. 2(22), 1-14.

พระณธีร์วิชญ์ คมฺภีรปญฺโญ (วรโภคินธนะโชค). (2559). การพัฒนาสมรรถนะหลักของบุคลากรเทศบาลในยุคโลกาภิวัตน์ตามหลักพุทธธรรม (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพงษ์ศักดิ์ สนฺตมโน (เกษวงศ์รอด). (2564). พุทธธรรมาภิบาลเพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดสระแก้ว (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2557). ชูหลักพุทธบูรณาการพัฒนาจิตใจ-สังคม. กรุงเทพฯ: ธนธัชการพิมพ์.

พระมหาเทวประภาส วิชิรญาณเมธี (มากคล้าย). (2559). พุทธบูรณาการเพื่อการพัฒนาสมรรถนะองค์การบริหารส่วนตำบลในการเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิลาวรรณ รพีพิศาล. (2549). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิจิตรหัตกร.

สำนักงานท้องถิ่นจังหวัดนครราชสีมา. (2568). โครงสร้างองค์กรปกครองท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา. สืบค้นเมื่อ 17 มกราคม 2568 จาก https://koratdla.go.th/public/.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2547). การพัฒนาองค์กรและบุคลากร : แนวคิดใหม่ในการพัฒนาทรัพยากรบุคคล. กรุงเทพฯ: บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

(นิเวช จงแจ้งกลาง) พ., สุยะพรหม ส., สุขเหลือง เ., & มาธรรม ส. (2026). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(3), 130–140. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/289350