มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับสภานายจ้าง เอส เอ็ม อี ในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตแรงงานไทยโดยการประยุกต์ตามหลักพุทธธรรม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัญหา และอุปสรรคทางมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับสภานายจ้าง เอส เอ็ม อี ในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตแรงงานไทย 2. ศึกษาแนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับสภานายจ้าง เอส เอ็ม อี ในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตแรงงานของประเทศไทยและของต่างประเทศ และ 3. นำเสนอมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับสภานายจ้าง เอส เอ็ม อี ในการส่งเสริม คุณภาพชีวิตแรงงานไทยโดยการประยุกต์ตามหลักพุทธธรรม วิธีดำเนินการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการวิจัยเอกสาร จากกฎหมายที่เกี่ยวข้อง มาตรฐานแรงงานสากล และคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ควบคู่ไปกับการวิจัยภาคสนาม  ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 17 รูปหรือคน ซึ่งได้มาโดยเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง ประกอบด้วยกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ 5 ด้านหลัก ได้แก่ นักวิชาการด้านกฎหมาย นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา ผู้บริหารจากกระทรวงแรงงาน ผู้บริหารสภาองค์การนายจ้าง เอส เอ็ม อี แห่งประเทศไทย และกลุ่มผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) แล้วจึงนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และนำเสนอผลการวิจัยแบบพรรณนาวิเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัญหาสำคัญของแรงงานในกลุ่มวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมมักประสบกับประเด็นด้านค่าตอบแทนที่ไม่เป็นธรรม ความไม่มั่นคงในการจ้างงาน และข้อจำกัดในการเข้าถึงโอกาสพัฒนาทักษะ เนื่องจากกฎหมายแรงงานในปัจจุบันมีลักษณะที่เป็นมาตรฐานเดียว (One Size Fits All) ซึ่งไม่สอดคล้องกับบริบทและข้อจำกัดทางโครงสร้างของธุรกิจขนาดเล็ก 2. แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับมาตรการทางกฎหมาย พบว่า การกำหนดมาตรการทางกฎหมายจึงควรยึดโยงกับมาตรฐานแรงงานสากล (ILO) และแนวคิดงานที่มีคุณค่า (Decent Work) เป็นพื้นฐานสำคัญ และ 3. มาตรการทางกฎหมายที่บูรณาการร่วมกับหลักพุทธธรรมเรื่องทิศ 6 ผ่านรูปแบบ เอส เอ็ม อี-LIFE Model ซึ่งประกอบด้วย 5 มาตรการหลัก ได้แก่ มาตรการด้านการจ้างงานที่เป็นธรรม มาตรการด้านสุขภาวะและสวัสดิการเชิงรุก มาตรการด้านการแบ่งปันและสร้างขวัญกำลังใจ มาตรการด้านสุขภาวะทางจิตและการพักผ่อน และมาตรการด้านความก้าวหน้าและธรรมาภิบาล โดยมุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้างให้ก้าวข้ามเพียงหน้าที่ตามกฎหมาย ไปสู่ความสัมพันธ์บนพื้นฐานของความเป็นกัลยาณมิตร เพื่อสร้างความยั่งยืนและการพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานไทยอย่างเป็นรูปธรรม