การมีส่วนร่วมทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่นในการพัฒนาอุทยานการศึกษาภายในวัด เทศบาลเมืองเลย จังหวัดเลย

พระมหาธนวัฒน์ โยธาจันทร์; พระครูปริยัติมงคลบัณฑิต (ประพันธ์ ไทยใหญ่); พระครูปริยัติจันทบัณฑิต (สมศักดิ์ สินนา)

ผู้แต่ง

พระมหาธนวัฒน์ โยธาจันทร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระครูปริยัติมงคลบัณฑิต (ประพันธ์ ไทยใหญ่) คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระครูปริยัติจันทบัณฑิต (สมศักดิ์ สินนา) คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วมทางการเมือง, นักการเมืองท้องถิ่น, อุทยานการศึกษาภายในวัด

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาการมีส่วนร่วมทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่น 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่น และ 3. นำเสนอแนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่นในการพัฒนาอุทยานการศึกษาภายในวัด เทศบาลเมืองเลย จังหวัดเลย โดยประยุกต์ใช้หลักอปริหานิยธรรม 7 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน ประกอบด้วย นักวิชาการหรือผู้ปฏิบัติงานด้านพระพุทธศาสนา 5 รูป นักวิชาการหรือผู้ปฏิบัติงานด้านรัฐศาสตร์ 4 คน นักการเมืองท้องถิ่น 10 และผู้นำชุมชน 6 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. การมีส่วนร่วมทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่น พบว่า การบริหารจัดการพื้นที่แบบมีส่วนร่วมยังมีลักษณะผิวเผินและขาดความยั่งยืน เนื่องจากเผชิญข้อจำกัดด้านความทับซ้อนของอำนาจหน้าที่และระเบียบงบประมาณของรัฐ โครงการส่วนใหญ่ตกอยู่ในสภาวะพึ่งพิงทรัพยากรจากท้องถิ่นเป็นหลัก และระบบการประเมินผลยังมุ่งเน้นเพียงผลสัมฤทธิ์เชิงกายภาพระยะสั้น โดยละเลยมิติผลกระทบทางสังคม 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมทางการเมือง พบว่า การสื่อสารนโยบายมีลักษณะสั่งการจากบนลงล่าง เวทีรับฟังความคิดเห็นเป็นเพียงกระบวนการทางพิธีกรรมเพื่อสร้างความชอบธรรมทางกฎหมาย และไม่ครอบคลุมกลุ่มเยาวชนหรือกลุ่มเปราะบาง นอกจากนี้ อำนาจการตัดสินใจยังคงรวมศูนย์อยู่ที่ผู้บริหารระดับสูง และมีความเสี่ยงต่อการถูกแทรกแซงจากระบบอุปถัมภ์ และ 3. แนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมโดยประยุกต์ใช้หลักอปริหานิยธรรม 7 พบว่า ควรยกระดับหลักธรรมให้กลายเป็นสถาบันทางสังคมในรูปแบบ ธรรมนูญชุมชนหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นที่มีตัวชี้วัดเป็นรูปธรรม ควบคู่กับการทำบันทึกข้อตกลงร่วม เพื่อกระจายอำนาจสู่คณะกรรมการระดับพื้นที่ พร้อมทั้งประยุกต์ใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลสื่อสารสองทาง และจัดตั้งกลไกเฝ้าระวังภาคประชาชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ สร้างความโปร่งใส และเปิดโอกาสให้พลเมืองทุกกลุ่มเข้ามามีส่วนร่วมอย่างเท่าเทียม

เอกสารอ้างอิง

จินณะ โสตะจินดา. (2566). การประยุกต์หลักอปริหานิยธรรมเพื่อการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมในชุมชนไทย. วารสารบัณฑิตศึกษาชัยภูมิปริทรรศน์, 1(2), 35-45.

ทนากร ศรีก๊อ และคณะ. (2566). การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดเชียงราย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(6), 2467–2479.

บวร ขมชุณศรี. (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมกับการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่นของประชาชนในจังหวัดนครสวรรค์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(5), 1–13.

พระครูสุตสารบัณฑิต สิริวณฺโณ (จำนงค์ ผมไผ) และอริย์ธัช เลิศรวมโชค. (2568). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่นของเทศบาลตำบลวัดธาตุ อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 5(3), 64–84.

พระมหาฬี เป็ญ และคณะ. (2566). การประยุกต์หลักอปริหานิยธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน จังหวัดลพบุรี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(6), 226–239.

พระมหาอำพล ธนปญฺโญ (ชัยสารี) และคณะ. (2567). บทบาทของวัดทางพระพุทธศาสนาในมิติการเป็นอุทยานการศึกษา. วารสารปัญญาปณิธาน, 9(2), 1-14.

พัชรีพร เทพทอง และอภิชาติ พานสุวรรณ. (2567). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลโคกช้าง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา, 12(1), 79–94.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เลิศชาย หอมหวล และพิชัยรัฐ หมื่นด้วง. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลนาอาน อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(11), 210–222.

ศุภสิทธิ์ ศิริสภาภรณ์ และคณะ. (2566). การประยุกต์ใช้หลักอปริหานิยธรรมต่อการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพขององค์การบริหารส่วนตำบลในเขตอำเภอจุฬาภรณ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการ การจัดการภาครัฐและเอกชน, 5(3), 131–146.

สุจิตติกา แก้วนาเหนือ และคณะ. (2567). การกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่น : แนวคิด ประเด็นสำคัญและอนาคตการเลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัดในประเทศไทย. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 6(3), 643–655.

Holum, M. (2023). Citizen participation: Linking government efforts, actual participation, and trust in local politicians. International Journal of Public Administration, 46(13), 915–925.

Michels, A. & De Graaf, L. (2017). Examining citizen participation: Local participatory policymaking and democracy revisited. Local Government Studies, 43(6), 875–881.

Tran, N. M. & Le, N. M. (2024). Buddhist participatory communication for rural development: a comparative analysis of case studies in Sri Lanka, Lao PDR, Thailand and lessons learned for Vietnam. Journal of International Communication, 30(2), 324-346.