การเปรียบเทียบสารัตถะในคัมภีร์ใบลานเรื่อง “ชาลีอภิเสก” ฉบับภาษาเขมรกับฉบับภาษาไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบสารัตถะที่ปรากฏในคัมภีร์ใบลานเรื่อง “ชาลีอภิเสก” ฉบับภาษาเขมรกับฉบับภาษาไทย รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยวิเคราะห์เปรียบเทียบรูปแบบการนำเสนอและเนื้อหาในคัมภีร์ใบลานทั้ง 2 ภาษา แล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า คัมภีร์ใบลานเรื่อง “ชาลีอภิเสก” ฉบับภาษาเขมรและภาษาไทย น่าจะได้รับต้นแบบมาจากคัมภีร์เรื่อง “ชาลีอภิเษก” ฉบับภาษาบาลี ซึ่งอาจนับเป็นกัณฑ์ที่ 14 ของ
มหาเวสสันดรชาดก เพราะเป็นกัณฑ์ที่แต่งเพิ่มเติมจากเดิมที่มีอยู่ 13 กัณฑ์ เพื่ออธิบายบุพเหตุว่าทำไมพระชาลีและพระกัณหา จึงไม่ได้มาเกิดเป็นพี่น้องกันอีกในชาติสุดท้าย รูปแบบการนำเสนอมีความคล้ายคลึงกัน คือยกข้อความที่ปรากฏในฉบับภาษาบาลีเป็นหลัก แล้วขยายความเป็นร้อยแก้วด้วยภาษาของตน ส่วนด้านเนื้อหาพบว่า ทั้ง 2 ฉบับมีโครงเรื่องหลักเหมือนกัน เพราะต่างก็ใช้ต้นแบบจากฉบับภาษาบาลีเหมือนกัน แต่จะมีความแตกต่างกันในส่วนของรายละเอียดเนื้อหา โดยฉบับภาษาเขมรมีการเพิ่มเติมเนื้อหาด้านประเพณี วัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวกัมพูชาในช่วงเวลาที่แต่งคัมภีร์นี้เข้าไปด้วยเป็นจำนวนมาก ซึ่งแตกต่างจากฉบับภาษาไทยที่เน้นเรื่องราวเนื้อหาตามฉบับภาษาบาลีเท่านั้น

องค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัยนี้คือ แม้คนไทยกับคนกัมพูชาส่วนใหญ่จะนับถือพระพุทธศาสนาเหมือนกัน มีขนบธรรมเนียมประเพณีปฏิบัติทางศาสนาที่คล้ายคลึงกัน แต่เมื่อศึกษาลึกลงไปในรายละเอียดกลับพบว่า มีความคิด วิถีปฏิบัติและความเชื่อหลายอย่างที่แตกต่างกัน ซึ่งสะท้อนออกมาอย่างชัดเจนในการเปรียบเทียบสารัตถะจากคัมภีร์ใบลานทั้ง 2 ภาษานี้