ทักษะสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ของช่างเทคนิคในสายการผลิต: กรณีศึกษาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาและทำความเข้าใจเกี่ยวกับทักษะสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ของช่างเทคนิคในสายการผลิต รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แนวคิดทางพฤติกรรมศาสตร์เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัยคือโรงงานประกอบชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์แห่งหนึ่ง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือ ช่างเทคนิคในสายการผลิต หัวหน้างาน พนักงานแผนกฝึกอบรม และวิศวกร รวมจำนวน 17 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) ฐานข้อมูลงานวิจัยและเอกสารทางวิชาการ 2) แนวคำถามสำหรับการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ของช่างเทคนิคในสายการผลิต เป็นทักษะที่ผสมผสานกันระหว่างทักษะทางเทคนิคและทักษะทางสังคมและพฤติกรรม เพื่อรองรับความต้องการของอุตสาหกรรมที่ต้องการแรงงานที่สามารถปรับตัวต่อระบบการทำงานที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและระบบอัตโนมัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่างเทคนิคในสายการผลิตจะต้องเก่งเครื่อง เก่งคน และเก่งจัดการตนเอง เพื่อให้เกิดทักษะสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ของช่างเทคนิคในสายการผลิตซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ทักษะ ได้แก่ 1) ทักษะการสื่อสารเพื่อการทำงานร่วมกัน ซึ่งเน้นว่าการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพข้อมูลต้องถูกตีความและปรับเปลี่ยนในระหว่างกระบวนการสื่อสารเพื่อให้ทุกฝ่ายเข้าใจตรงกัน 2) ทักษะการตัดสินใจเชิงกระบวนการ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการคิดวิเคราะห์และการใช้ข้อมูลเป็นฐานในการแก้ปัญหาโดยอ้างอิงแนวทางมาตรฐาน และ 3) ทักษะการบริหารจัดการตนเอง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการควบคุมอารมณ์ การบริหารเวลา และการพัฒนาตนเองให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของอุตสาหกรรม 4.0 ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางสำหรับสถานประกอบการในการออกแบบการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาทักษะให้ช่างเทคนิคในสายการผลิตสามารถทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 ได้อย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับแนวโน้มของภาคการผลิตที่ต้องการแรงงานที่สามารถทำงานร่วมกับเทคโนโลยีได้อย่างสมดุล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
ทิวา ดอนลาว, สมพร เฟื่องจันทร์, เพ็ญศรี ชิรินัง และ วิวัฒน์ โกมาดิต. (2021). อนาคตของแรงงานไทยภายใต้สภาวะเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลง. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ, 9(1), 35-47. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/RCIM/article/view/248766
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2021). การพัฒนามาตรฐานช่างอุตสาหกรรมสู่กรอบมาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา.
สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน. (2561). การศึกษาวิจัยทิศทางการจ้างงานของประเทศไทยในยุคอุตสาหกรรม 4.0. กรุงเทพฯ: กระทรวงแรงงาน.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. New Jersey: Prentice-Hall.
Barnlund, D. C. (2008). A transactional model of communication. In J. Akin et al. (Eds.), Language behavior: A book of readings in communication (pp. 43–61) (2nd ed.). London: Routledge.
Bronfenbrenner, U., & Morris, P. A. (2006). The bioecological model of human development. In Handbook of child psychology (pp. 793–828) (6th ed.). New Jersey: John Wiley & Sons.
Chaka, C. (2020). Skills, competencies and literacies attributed to 4IR/Industry 4.0: Scoping review. IFLA Journal, 46(4), 369–399. Retrieved from https://doi.org/10.1177/ 0340035219896376
Hernandez-de-Menendez, M., Morales-Menendez, R., Escobar, C. A., & McGovern, M. (2020). Competencies for Industry 4.0. International Journal on Interactive Design and Manufacturing, 14, 1511–1524. Retrieved from https://doi.org/10.1007/s12008-020-00716-2
Kipper, L. M., Iepsen, S., Dal Forno, A. J., Frozza, R., Furstenau, L., & Cossul, D. (2021). Scientific mapping to identify competencies required by Industry 4.0. Technology in Society, 64, 101454. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2020.101454
Kowal, B., Włodarz, D., Brzychczy, E., & Klepka, A. (2022). Analysis of employees’ competencies in the context of Industry 4.0. Energies, 15(19), 7142. Retrieved from https://doi.org/10.3390/en15197142
Lassen, A. H., & Waehrens, B. V. (2021). Labour 4.0: Developing competences for smart production. Journal of Global Operations and Strategic Sourcing, 14(4), 659–679. Retrieved from https://doi.org/10.1108/JGOSS-11-2019-0064
Olšanová, K., Křenková, E., Hnát, P., & Vilikus, O. (2022). Workforce readiness for Industry 4.0 from the perspective of employers: Evidence from the Czech Republic. Industry and Higher Education, 36(6), 807–823. Retrieved from https://doi.org/10.1177/09504222221075552
Pachiyappan, S., Suganya, G., Selvakumar, J. J., & Varadharajan, P. (2024). Skill sets required to meet a human-centered Industry 5.0: A systematic literature review and bibliometric analysis. International Journal of Social Ecology and Sustainable Development, 15(1), 1–15. Retrieved from https://doi.org/10.4018/979-8-3693-0782-3.ch014
PwC. (2016). Industry 4.0: Building the digital enterprise (PwC Global Industry 4.0 Survey Report). Retrieved from https://www.pwc.com/gx/en/industries/industries-4.0/landing-page/industry-4.0-building-your-digital-enterprise-april-2016.pdf
Schwab, K., & Zahidi, S. (2020). The future of jobs report 2020. Geneva: World Economic Forum. Retrieved from https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2020.pdf
Spöttl, G., & Windelband, L. (2021). The 4th industrial revolution – its impact on vocational skills. Journal of Education and Work, 34(1), 29–52. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2024.100896
