ปัจจัยที่ส่งผลต่อการรับรู้เกี่ยวกับแนวคิดโมเดลเศรษฐกิจ BCG ของนิสิตนักศึกษาครูในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โมเดลเศรษฐกิจ BCG เป็นนโยบายสำคัญของประเทศไทยในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืน อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดเกี่ยวกับระดับการรับรู้และปัจจัยที่ส่งผลต่อการรับรู้ของนิสิตนักศึกษาครู ซึ่งเป็นกำลังสำคัญของระบบการศึกษาในอนาคต การวิจัยเชิงสหสัมพันธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการรับรู้เกี่ยวกับแนวคิดเศรษฐกิจ BCG ของนิสิตนักศึกษาครูในประเทศไทย และ 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการรับรู้เกี่ยวกับแนวคิดเศรษฐกิจ BCG กลุ่มตัวอย่างคือ นิสิตนักศึกษาครูชั้นปีที่ 1 ขึ้นไป ในปีการศึกษา 2567 จากมหาวิทยาลัยที่มีหลักสูตรการผลิตครู จำนวน 500 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน โดยสุ่มมหาวิทยาลัยจากกลุ่มมหาวิทยาลัย สุ่มสาขา และสุดท้ายสุ่มนักศึกษา
จากสาขานั้น ๆ ตามสัดส่วนที่คำนวณ เพื่อให้ครอบคลุมความหลากหลายของกลุ่มมหาวิทยาลัย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม มีค่าความเที่ยงทั้งฉบับเท่ากับ 0.90 ในช่วงภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับการรับรู้เกี่ยวกับแนวคิดเศรษฐกิจ BCG โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยมีการรับรู้ใน 3 สาระหลัก ได้แก่ 1) แนวคิดพื้นฐาน 2) วิสัยทัศน์และเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ และ 3) ยุทธศาสตร์ แผนงานและการขับเคลื่อน อยู่ในระดับมากทุกสาระ 2) จากการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน พบว่า ปัจจัยที่สามารถทำนายการรับรู้เกี่ยวกับแนวคิดเศรษฐกิจ BCG ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ได้แก่ การได้รับการสนับสนุนจากครอบครัว, ผู้บริหารของสถาบัน, อาจารย์ผู้สอน, ปฏิสัมพันธ์ของอาจารย์ต่อนักศึกษา, กิจกรรมเสริมหลักสูตร, และแบบอย่างของบุคคลที่มีชื่อเสียง โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของการรับรู้ได้ร้อยละ 58.2 (R² = .582) ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ สามารถใช้เป็นแนวทางการส่งเสริมการรับรู้แนวคิดเศรษฐกิจ BCG ของนิสิตนักศึกษาครูของสถาบันการผลิตครู ประกอบด้วย การสนับสนุนจากครอบครัวผ่านกิจกรรมร่วมกัน การสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างอาจารย์และนักศึกษาตามแนวคิด Constructivism และ Social Learning การบูรณาการเนื้อหาแนวคิดเศรษฐกิจ BCG ในหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้และกิจกรรมเสริมหลักสูตรแบบประสบการณ์จริง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2564). แผนปฏิบัติการด้านการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศไทยด้วยโมเดลเศรษฐกิจ BCG พ.ศ. 2564-2570. ปทุมธานี: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. สืบค้นจาก https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/bcg/20211228-BCG-Action-Plan-2564-2570.pdf
ธาฤชร ประสพลาภ, จิรภา ภูทวี และ กรกนก เลิศเดชาภัทร. (2567). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษาบูรณาการโมเดลเศรษฐกิจบีซีจี. วารสารครุศาสตร์, 52(1), EDUCU5201008. https://doi.org/10.14456/educu.2024.8
นัจรีภรณ์ สิมมารุณ. (2561). ภาวะ Multicollinearity กับ การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(1), 23-29. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemmsu/article/view/147588
นงลักษณ์ พันธ์วิไล, สุพจน์ แสงเงิน, สุภาพ วิเศษศรี, ปิ่นปินัทธ์ นฤนาทบุญทรัพย์ และ ชยสร สมบุญมาก. (2567). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามการรับรู้ของครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1. วารสารศิลปการจัดการ, 8(2), 334-350. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jam/article/view/269814
ปิ่นกนก วงศ์ปิ่นเพ็ชร์. (2561). ปัจจัยเชิงเหตุของพฤติกรรมสิ่งแวดล้อมของนักศึกษาปริญญาตรีมหาวิทยาลัยภาครัฐในเขตกรุงเทพมหานคร. สุทธิปริทัศน์, 32(101), 121-133. สืบค้นจากhttps://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/view/243715
พรลิขิต แสงพระจันทร์ ประสิทธิ์ กุลบุญญา และเรืองเดช เขจรศาสตร์. (2564). บทบาทของบุคลากรในการจัดการสิ่งแวดล้อมภายในวิทยาลัยครูปากเซ แขวงจำปาสัก สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(1), 83-94. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/247533
ศุภฤกษ์ ภู่พงศ์ศักดิ์. (2564). วาระแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาเศรษฐกิจ BCG. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/a6J18
สมบัติ คชสิทธิ์ และ อรสา จรูญธรรม. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการรับรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักศึกษาสังกัดคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 16(1), 181-192. สืบค้นจาก https://so02.tcithaijo.org/index.php/JournalGradVRU/article/view/249327
สำนักงานพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). คู่มือการฝึกอบรม การขับเคลื่อนกระบวนการ PLC (ชุมชนการเรียนรู้วิชาชีพ) “ชุมชนการเรียนรู้วิชาชีพ” สู่สถาบันการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). (2565). BCG Model: Fostering Sustainable Development in Thai Economy. ปทุมธานี: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม. สืบค้นจาก https://www.nstda.or.th/en/images/pdf/BCG_Booklet1.pdf
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). (2563). โมเดลเศรษฐกิจใหม่ BCG. สืบค้นจาก https://www.nstda.or.th/home/knowledge_post/bcg-by-nstda/
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). แนวทางการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
Amprazis, A., & Papadopoulou, P. (2025). Key competencies in education for sustainable development: A valuable framework for enhancing plant awareness. Plants, People, Planet, 7(4), 1195-1211. https://doi.org/10.1002/ppp3.10625
Ana Cano-Ortiz, A., Piñar-Fuentes, J. C., Musarella, C. M., & Peña-Martínez, J. (2025). Education for environmental sustainability component: innovative strategies for experiential learning in natural contexts. Education Sciences, 15(6), 697. https://doi.org/10.3390/educsci15060697
Bandura, A. (1977). Social learning theory. New Jersey: Prentice Hall.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. New Jersey: Prentice Hall.
Barbier, E. B. (2009). Rethinking the economic recovery: A global green new deal. Paris: Division of technology, industry and economics located, UNEP. Retrieved from https://www.cbd.int/development/doc/unep-global-green-new-deal.pdf
Best, J. W. (1977). Research in education. New Jersey: Prentice Hall.
Birner, R. (2018). Bioeconomy concepts. In: Lewandowski, I. (eds) Bioeconomy. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-68152-8_3
Blomsma, F., & Brennan, G. (2017). The emergence of circular economy: a new framing around prolonging resource productivity. Journal of Industrial Ecology, 21(3), 603-614. https://doi.org/10.1111/jiec.12603
Brandmiller, C., Dumont, H., & Becker, M. (2020). Teacher perceptions of learning motivation and classroom behavior: The role of student characteristics. Contemporary Educational Psychology, 63(2020), 101893. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2020.101893
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Massachusetts: Harvard University Press.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/ S15327965PLI1104_01
Edyvean, G.J. R., Apiwatanapiwat, W., Vaithanomsat, P., Boondaeng, A., Janchai, P., & Sophonthammaphat, S. (2023). The Bio-Circular Green Economy model in Thailand – A comparative review. Agriculture and Natural Resources, 57, 51-64. https://doi.org/10.34044/j.anres.2023.57.1.06
Gibson, D. E. (2004). Role models in career development: New directions for theory and research. Journal of Vocational Behavior, 65(1), 134-156. https://doi.org/10.1016/S0001-8791(03)00051-4
Gibson, J. J., Ivancevich, J. M., Donnelly, J. H., & Konopaske, R. (2012). Organizations: Behavior, structure, processes. (14th ed.). Ohio: McGraw-Hill Education.
Grønhøj, A. & Thøgersen, J. (2012). Action speaks louder than words: The effect of personal attitudes and family norms on adolescents’ pro-environmental behavior. Journal of Economic Psychology, 33(1), 292-302. https://doi.org/10.1016/j.joep.2011.10.001
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. &, Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis. (7th ed.). London: Pearson Prentice Hall.
Hsieh, C.-C., Chien, W.-C., & Lin, T.-L. (2024). Pre-service teachers’ perceived importance of and performance on sustainable development goals. Sage Open, 14(4). https://doi.org/10.1177/21582440241292708
Jaroenkietkajorn, U., Gheewala, S. H., Mungkung, R., Jakrawatana, N., Silalertruksa, T., Lecksiwilai, N., Prasara-A, J. & Nilsalab, P. (2024). Challenges and opportunities of Bio-Circular-Green economy for agriculture. Circular Economy and Sustainability, 4(3), 1729-1750. https://doi.org/10.1007/s43615-024-00355-9
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. New Jersey: Prentice Hall.
Likert, R. (1967). New patterns of management. New York: McGraw-Hill.
Liu, J., Lu, Z.-L., & Dosher, B. A. (2024). Transfer of visual perceptual learning over a task-irrelevant feature through feature-invariant representations. Journal of Vision, 24(17), 1-24. https://doi.org/10.1167/jov.24.6.17
Maolanont, T., & Pochanart, P. (2023). The BCG economic model in practice: A case study of Thai Eastern eco-industrial land. International Journal of Sustainable Development and Planning, 18(12), 3811-3822. https://doi.org/10.18280/ijsdp.181213
Masdiana, R., Kusnadi, K., & Munandar, A. (2020). Project-based learning to enhance student’s awareness towards the environment. Journal of Physics Conference Series, 1521(4), 1-4. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1521/4/042005
Moradi K. M., & Shahbazi, H. (2016). An analysis of the transformational leadership theory. Journal of Fundamental and Applied Sciences, 8(3), 452-461. https://doi.org/10.4314/jfas.v8i3s.192
National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2020). Safeguarding the bioeconomy. Washington, DC: The National Academies Press.
Overgaard, S. (2014). McNeill on embodied perception theory. Philosophical Quarterly, 64(254), 135-143. https://doi.org/10.1093/pq/pqt020
Pimdee, P. (2020). Antecedents of Thai student teacher sustainable consumption behavior. Heliyon, 6(8). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e04676
Rinn, R., Jankovský, M., Palátová, P., García-Jácome, S. P., Sharp, A., Wangpakapattanawong, P., Lovrić, N., Van, V. M., Minh Doan Thi Nhat, Ninchaleune, B., Chanthavong, I., & Doungmala, K. (2024). Bioeconomy in countries of the Mekong region: Stakeholder understanding and perceptions in Thailand, Vietnam, and Laos. Forest Policy and Economics, 162, 103190. https://doi.org/10.1016/j. forpol.2024.103190
Seesung, W. (2021). Media exposure to and knowledge of the BCG economic development policy model of the Thai People. Jurnal Komunikasi Pembangunan, 19(2), 83-96. https://doi.org/10.46937/19202136509
Suvittawat, A., Janchai, N., Seepho, S., Nonthachai, J., & Nonthachai, I. (2025). Sustainable food festival tourism: Integrating the bio-circular-green (BCG) model for cultural and environmental resilience in Thailand. Sustainability, 17(5), 1969. https://doi.org/10.3390/su17051969
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using multivariate statistics. (6th ed.). London: Pearson Education.
Taber, S. K. (2024). Educational constructivism. Encyclopedia, 4(4), 1534-1552. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4040100
Tongle, G., & Kalpana, V. (2025). Perceptions of pre-service teachers on the engagement with the field practices. RESEARCH REVIEW International Journal of Multidisciplinary, 10(8), 232-242. https://doi.org/10.31305/rrijm.2025.v10.n8.024
Wang, T., Yu, Z., Ahmad, R., Riaz, S., Khan, K. U., Siyal, S., Chaudhry, M. A., & Zhang, T. (2022). Transition of bioeconomy as a key concept for the agriculture and agribusiness development: An extensive review on ASEAN countries. Frontiers in Sustainable Food Systems, 6, 1-17. https://doi.org/10.3389/fsufs.2022.998594
Wattanasettanukul, P., Sinjindawong, S., & Chaenchana, C. (2025). Promoting environmental awareness and factors affecting the success of EESD schools in Thailand for sustainable development. Journal of Multidisciplinary in Social Sciences, 21(1), 154-171. Retrieved from https://so03.tci-thaijo.org/index.php/sduhs/article/view/277036
Wisniewski, B., Röhl. S., & Fauth, B. (2022). The perception problem: a comparison of teachers’ self-perceptions and students’ perceptions of instructional quality. Learning Environments Research, 25, 775-802. https://doi.org/10.1007/s10984-021-09397-4
Xie, X.-Y., & Yu, C. (2020). A new format of perceptual learning based on evidence abstraction from multiple stimuli. Journal of Vision, 20(2), Article 5, 1-9. https://doi.org/10.1167/jov.20.2.5
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rd ed.). New York: Harper and Row.
