สังเวชนียสถาน: วิสัยทัศน์เพื่อการจัดการองค์กรอย่างยั่งยืน

Main Article Content

ทวีวัฒน์ จิตติเวทย์กุล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิสัยทัศน์และแนวทางการจัดการองค์กรพุทธศาสนา 2) ศึกษาแนวคิดการวางรากฐานเผยแพร่พุทธศาสนา และ 3) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการจัดการองค์กรที่แฝงอยู่ในสังเวชนียสถาน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แนวคิดการจัดการเป็นกรอบวิจัย สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่มีลักษณะเฉพาะตรงตามวัตถุประสงค์ของงานวิจัยแบบเจาะจง จำนวน 3 คน ประกอบด้วยพระธรรมวิทยากร และอธิบดีกรมการศาสนา เครื่องมือวิจัย คือ แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ การสังเคราะห์แนวคิดและนำข้อมูลทั้งหมดมาสรุปเนื้อหาในเชิงพรรณนาอย่างมีระบบตรงตามประเด็นที่ศึกษา


ผลการวิจัยพบว่า 1. วิสัยทัศน์การจัดการองค์กรพุทธศาสนาของพระพุทธเจ้า ประกอบด้วย การมองการณ์ไกลด้านการจัดการ มีความสามารถจัดการธุระด้วยความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน มีภาวะผู้นำในการสร้างทีมงาน และความมีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดี สามารถใช้คนตรงกับงาน


2. แนวคิดการวางรากฐานเผยแพร่ความรู้ในพุทธศาสนา กำหนดวัตถุประสงค์องค์กรเพื่อช่วยคนให้พ้นความทุกข์ยากลำบาก โดยไม่สร้างความขัดแย้งกับองค์กรที่มีอยู่ก่อนอย่างลงตัว


3. แนวคิดจากสังเวชนียสถานประกอบด้วย ลุมพินีวัน สถานที่ประสูติ เป็นจุดเริ่มต้นการกำหนดวัตถุประสงค์องค์กรอย่างเข้าใจสังคม พุทธคยา สถานที่ตรัสรู้ บริหารจัดการตนเองด้วยความเพียรพยายาม สารนาถ สถานที่แสดงปฐมเทศนา กำหนดเป้าหมายและสร้างทีมงาน กุสินารา สถานที่นิพพานให้ความสำคัญกับทุกชนชั้น


องค์ความรู้ใหม่จากงานวิจัยนี้คือ แนวคิดการจัดการองค์กรอย่างยั่งยืน (BODHI Concept: แนวคิดต้นโพธิ์) ประกอบด้วย BO: Be objective กำหนดวัตถุประสงค์ให้สอดคล้องกับสังคม D: Director บริหารจัดการตนเอง พึ่งตนเอง H: Have a goal มีเป้าหมายหลักที่ให้ความสำคัญกับบุคลากร มีภาวะผู้นำ I: Interestingness การสร้างองค์รให้น่าสนใจ ลดเงื่อนไขความขัดแย้ง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จิตติเวทย์กุล ท. (2021). สังเวชนียสถาน: วิสัยทัศน์เพื่อการจัดการองค์กรอย่างยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 4(2), 444–457. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/248815
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จันทรัตน์ มั่นวิเชียร. (2560). กระบวนการพัฒนาปัญญาจากการจาริกแสวงบุญ ณ สังเวชนียสถาน 4 ตำบล. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

นพพร เทพสิทธา. (2557, 14-20 กุมภาพันธ์). คู่มือชีวิต: โอวาทปาติโมกข์-วิสัยทัศน์ กลยุทธ์และพันธกิจของพุทธบริษัท. เนชั่นสุดสัปดาห์, 22(1133). 69.

นวพร เรืองสกุล (2548). หลักการในการสร้างและบริหารองค์กรของพระพุทธเจ้า. กรุงเทพฯ: ศูนย์พุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระครูปลัดสุวัฒนวชิรคุณ และ คณะ. (2552). ศึกษาวิเคราะห์ยุทธศาสตร์หลักในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูตไทยในอินเดีย. คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีบริหาร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ยุทธวีร์ แก้วทองใหญ่ และ พระครูกิตติญาณวิสิฐ. (2558). เทคนิคการบริหารตามแนวพุทธ. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2(2), 24-32.

ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ

กิตติพนธ์ พานสุวรรณ. (2563). อธิบดีกรมการศาสนา, ลุมพินีวัน ประเทศเนปาล. สัมภาษณ์. 3 มีนาคม.

พระครูปลัดเฉลิมชาติ ชาติวโร. (2563). หัวหน้าคณะพระธรรมวิทยากร, เมืองกุสินารา สาธารณรัฐอินเดีย. สัมภาษณ์. 1 มีนาคม.

พระปลัดวรัญญู อคฺควชิโร, (2563). พระธรรมวิทยากร, เมืองพุทธคยา สาธารณรัฐอินเดีย. สัมภาษณ์. 28 กุมภาพันธ์.