แนวทางการปรับใช้หลักจิตตานุปัสสนาสติปัฎฐานในการแก้ปัญหาความเครียดผู้สูงอายุของศูนย์ดูแลผู้สูงอายุขอนแก่นเนอร์สซิ่งโฮม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาวการณ์ปัจจุบันสังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ หน่วยงานภาครัฐ และหน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ ต่างก็ตระหนักและให้ความสำคัญ มีมาตรการในการช่วยเหลือ การแก้ไขปัญหาการหาแนวทางในการส่งเสริมสุขภาพให้แก่ผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้มีคุณภาพชีวิตเป็นอยู่ที่ดี บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาหลักจิตตานุปัสสนาสติปัฎฐานตามแนวทางพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาความเครียดของผู้สูงอายุในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุขอนแก่นเนอร์สซิ่งโฮม และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการปรับใช้หลักจิตตานุปัสสนาสติปัฎฐานในการแก้ปัญหาความเครียดของผู้สูงอายุในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุขอนแก่นเนอร์สซิ่งโฮม เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยศึกษาค้นคว้าจากเอกสารตำราวิชาการ หนังสือ งานวิจัยต่างๆ รวมทั้งทำการวิจัยภาคสนาม โดยการลงพื้นที่เก็บข้อมูลการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) จิตตานุปัสสนาสติปัฎฐาน คือ การทำสติรู้เท่าทันกายจิต รู้ตัวรู้รอบ รู้ชอบในอารมณ์ที่มากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ จิตสัมผัสรู้กับปฏิกิริยา การฝึกจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐานเป็นกระบวนการฝึกจิตให้รู้ตัวทั่วพร้อม ไม่หมองมัวในอารมณ์ จิตพ้นจากมลทิน สู่ถิ่นแห่งพระนิพพาน
2) สภาพปัญหาเหล่านี้เป็นอุปสรรคหรือปัญหาในการดำเนินชีวิต ที่จะต้องคอยระมัดระวังในการใช้ชีวิตจะต้องมีคนคอยดูแล
3) แนวทางการปรับใช้ ด้านกาย นำกิจกรรมการฟังธรรมเทศนา การสนทนาธรรม บริกรรมอสุภะ ฝึก/บริกรรมอารมณ์ เดินจงกรมเพื่อปลงสังขาร ด้านสังคม การนำกิจกรรมทำบุญ กิจกรรมสันทนาการ ด้านจิต การนั่งสมาธิใช้ในการบำบัดจิตให้มีสติระลึกรู้ตามพิจารณาในบริบทรอบตัวรู้แจ้ง
Article Details
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2559). ความชุกของโรคจิตเวชและปัญหาสุขภาพจิต: การสำรวจระบาดวิทยาสุขภาพจิตของคนไทยระดับชาติ ปี พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ: บียอนด์พับลิสชิ่ง.
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2562). มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่อง สังคมสูงอายุ (ฉบับปรับปรุง). (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
กัญญาณัฐ ไฝคำ. (2561). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 7(2), 92-110.
เชียง เภาชิต. (2559). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในจังหวัดนครสวรรค์. วารสารสุทธิปริทัศน์, 30(94), 155-167.
ธานี สุวรรณประทีป, ชัยชาญ ศรีหานู, พระปลัดประพจน์ สุปภาโต และ พระมหาสมศักดิ์ ญาณโพโธ. (2563). มิติของการตีความคำสอนของศาสนาส่งผลต่อจุดยืนและวิธีการเข้าถึงความจริงสุงสุด. พุทธมัคค์, 5(2), 88-97.
นริสา วงศ์พนารักษ์ และ สายสมร เฉลยกิตติ. (2557). คุณภาพชีวิต: การศึกษาในผู้สูงอายุไทย. วารสารพยาบาลทหารบก, 15(3), 100-113.
นวลวรรณ พูนวสุพลฉัตร, พระครูพิพิธปริยัติกิจ, พระครูกัลยาณสิทธิวัฒน์ และ กมลาศ ภูวชนาธิพงศ์. (2563). การวิเคราะห์สังเคราะห์องค์ความรู้และกระบวนการให้การปรึกษาเชิงพุทธจิตวิทยา. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 16(2), 79-91.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 26). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2555). รายงานประจำปีสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2555. กรุงเทพฯ: พงษ์พาณิชย์เจริญผล.
ยุวดี พนาวรรต. (2559). การเสริมสร้างสุขภาพจิตผู้สูงวัยไทยด้วยวิปัสสนากรรมฐาน(วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฏีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุมาลี มหณรงค์ชัย. (2560). แนวคิดสุขภาพในพุทธศาสนาเถรวาท. ศรีนครินทร์เวชสาร, 32(3), 86-98.
อภิชาติ จำรัสฤทธิรงค์, ปราโมทย์ ประสาทกุล และ ปัญญา ชูเลิศ. (2553). สถานการณ์สุขภาพจิตคนไทย: ภาพสะท้อนสังคม สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
Punwasuponchat, N., Meechai, P., Somruay, P., & Srichan, P. W. (2021). A Study of Forest Dwelling and Meditation Practice. Psychology and Education, 58(2), 10567-10571.
