แนวทางการพัฒนาวัดป่ารัตภูมิ จังหวัดสงขลา ให้เป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐาน

Main Article Content

พระชยพล ไชยถาวร
เวทย์ บรรณกรกุล
วิโรจน์ คุ้มครอง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานตามหลักสัปปายะ 7 เพื่อแก้ปัญหาความเข้าใจผิดในเป้าหมายการปฏิบัติธรรม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมคือการวิจัยเชิงปริมาณ และวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งแบ่งเป็นสองระยะ คือ 1) วิจัยเอกสาร 2) เป็นการประเมิน สรุปผลความสมบูรณ์ด้วยการสัมภาษณ์ และทำแบบสอบถาม โดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างจากผู้ปฏิบัติของวัดป่ารัตภูมิ จำนวน 268 รูป/คน จากนั้นจึงนำมาวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ SWOT Analysis และสรุปผลในรูปแบบ CIPPI Model และนำเสนอด้วยสถิติเชิงบรรยาย


ผลการวิจัยพบว่า วัดป่ารัตภูมิประสบผลสำเร็จได้เพราะมีปัจจัยสำคัญ คือ 1) ด้านบริบท วัดป่ารัตภูมิมีชุมชนสนับสนุน 2) ด้านปัจจัย ภายในสภาพแวดล้อมสงบ (อาวาส) เดินทางสะดวก (โคจรคาม) อาหารสมบูรณ์ (โภชนะ) มีความร่มรื่น (อุตุ) พระวิปัสสนาจารย์เพียงพอ (ปุคคละ) มีการส่งเสริมให้การปฏิบัติธรรมบรรลุผลตามเป้าหมาย  3) ด้านกระบวนการ มีนโยบายทั้งการศึกษาและปฏิบัติตามข้อวัตรสอดคล้องกับหลักคัมภีร์พุทธศาสนา (ภัสสะ) 4) ด้านผลผลิต ใช้หลักการเจริญสติปัฏฐาน 4 ซึ่งทำให้ผู้ปฏิบัติธรรมได้ความสงบใจด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา (อิริยาบถ) 5) ด้านผลกระทบ เกิดศรัทธาที่จะสนับสนุนสำนัก     


จากผลการวิจัยพบว่า สัปปายะ 7 ของวัดป่ารัตภูมิมีความเหมาะสม เป็นเครื่องสนับสนุนแนวทางการพัฒนา คือ สามารถแก้ปัญหาความเข้าใจในการปฏิบัติให้ถูกต้อง ตามหลักการทางพระพุทธศาสนา หวังว่างานวิจัยนี้ จะเป็นแนวทางการพัฒนาให้กับวัดและสำนักปฏิบัติธรรมอื่นๆ ในอนาคต เพื่อประโยชน์ของสังคมและโลกต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ไชยถาวร พ., บรรณกรกุล เ., & คุ้มครอง ว. (2022). แนวทางการพัฒนาวัดป่ารัตภูมิ จังหวัดสงขลา ให้เป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐาน. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(1), 352–363. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/256256
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมธีรราชมหามุนี (โชดก ญาณสิทธิ). (2538). หลักและวิธีการปฏิบัติวิปัสสสนากรรมฐาน. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 27). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหากิตติณัฏฐ์ สุกิตฺติเมธี. (2564). การวิเคราะห์แนวทางงดเว้นจากความเสื่อมในปราภวสูตร. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 4(1), 84-95.

พระโสภณมหาเถระ อัครมหาบัณฑิต (มหาสีสยาดอ) (2549). มหาสติปัฏฐานสูตรทางสู่นิพพาน. (พระคันธสาราภิวงศ์, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: ไทยรายวันการพิมพ์.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สอาดลักษณ์ จงคล้ายกลาง. (2548). เอกสารชุดโครงการวิจัยและส่งเสริมวัดเพื่อการพัฒนาการศึกษาและการเผยแผ่ศาสนธรรม ลำดับที่ 5 วัดปัญญานันทาราม อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี การเผยแผ่ศาสนธรรมดีเด่น. กรุงเทพฯ: พิมพ์ดีการพิมพ์.

อุไรพร ประชาบุตร และ วิไลศักดิ์ กิ่งคำ. (2564). ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอานาปานสติกับไตรลักษณ์ ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 7(2), 1-12.

Damnoen, P.S. (2021). The Development of Student Characteristics in According to the Nawaluk Framework of the Buddhist integration of Buddhapanya Sri Thawarawadee Buddhist College. Asia Pacific Journal of Religions and Cultures, 5(2), 126-135.

Pandita, S. U. (1993). In This Very Life (2nd ed). Kandy: Buddhist Publication Society.

Provus, M. M. (1969). Discrepency Evaluation for Educational Program Improvement and Assessment. Berkeley. California: McCutchat.

Sayadaw, M. (1992). The Satipatthana Vipassana Meditation. Yangon: Buddha Sasana Nuggaha Organization.

Tan, C. C., & Damnoen, P. S. (2020). Buddhist Noble Eightfold Path Approach in the Study of Consumer and Organizational Behaviors. Journal of MCU Peace Studies, 8(1), 1–20.