ศึกษาการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในเขตตสูตร

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาเนื้อหาและหลักธรรมสำคัญในเขตตสูตร 2)หลักธรรมที่เกี่ยวกับการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในเขตตสูตร โดยการศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท คือ พระไตรปิฎก อรรถกถา แล้วจึงนำมาเรียบเรียง เชิงพรรณนา จากการศึกษาพบว่า เขตตสูตรเป็นพระสูตรว่าด้วยเรื่อง นาดีนาไม่ดี นาที่ดีเปรียบเหมือนบุคคลที่ประกอบด้วยหลักธรรม 8 ส่วนนาที่ไม่ดีเปรียบเหมือนบุคคลที่ประกอบด้วยหลักธรรม 8

การปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในเขตตสูตร ให้ผู้ปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์ 8 หรืออริยสัจจ์ และผู้ปฏิบัติควรงดเว้นมิจฉามรรค 8 คือ ผู้ปฏิบัติควรงดเว้นความเห็นผิด งดเว้นความดำริผิด งดเว้นการเจรจาผิด งดเว้นการกระทำผิด งดเว้นการเลี้ยงชีพผิด งดเว้นความพยายามผิด งดเว้นการระลึกผิด งดเว้นการตั้งจิตมั่นผิด ฉะนั้น ผู้ปฏิบัติธรรมควรปฏิบัติตามหลักนาที่ดีคือ อริยมรรคมีองค์ 8 หรืออริยสัจจ์ และบุคคลผู้ปฏิบัติธรรมก็ควรงดเว้นนาที่ไม่ดีคือ มิจฉามรรค 8 ประการ แล้วก็จะได้ผลสำเร็จของการเจริญวิปัสสนาภาวนา คือ มรรคผล นิพพานซึ่งเป็นผลมาจากแนวทางที่ถูกต้อง คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ปรากฏผลเป็นสภาวญาณ คือ เป็นธรรมชาติที่รู้แจ้งตามความเป็นจริงที่เรียกว่า รู้อริยสัจ  คือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค มีลักษณะแห่งการรู้สภาวะธรรมดาแห่งธรรมทั้งหลาย คือ ไตรลักษณ์ และขจัดความมืด คือความไม่รู้ ซึ่งเป็นเหมือนกับความมืดทำให้หลงให้สูญสิ้นไป ขณะเดียวกันก็ทำวิชชา คือความรู้แจ้งให้เกิด ทำให้หายจากความหลง เปรียบเหมือนเมื่อมีแสงสว่างแล้วความมืดก็จางหายไป