การปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในโสณสูตร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาเนื้อหาและหลักธรรมสำคัญในโสณสูตร 2) เพื่อศึกษาการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในโสณสูตร โดยการศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท และเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง สรุปวิเคราะห์ เรียบเรียง บรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า การปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในโสณสูตร แบ่งออกเป็น 1) ในการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาจำเป็นต้องมีความเพียรเป็นองค์ประกอบ ถ้ามีความเพียรมากเกินไปก็จะฟุ้งซ่าน ถ้ามีความเพียรย่อหย่อนเกินไปก็จะเกียจคร้าน ถ้ามีความเพียรสม่ำเสมอจะทำให้การปฏิบัติธรรมเจริญก้าวหน้าอย่างถูกต้อง 2) ในการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาจำเป็นต้องมีอินทรีย์ 5 เป็นองค์ประกอบ คือ ศรัทธา วิริยะ มีสติ มีสมาธิ และมีปัญญา ผู้เจริญวิปัสสนาต้องปรับอินทรีย์ 5 ให้เสมอกันกล่าวคือ ปรับศรัทธากับปัญญาให้เสมอกัน ปรับสมาธิกับวิริยะให้เสมอกัน แต่สำหรับสตินั้นผู้ปฏิบัติธรรมควรบำเพ็ญให้มีอยู่ทุกที่ทุกเวลา 3) ในการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาควรกำหนดรู้อายตนะภายในและภายนอกทั้ง 6 คู่ คือ อายตนะคู่ที่ 1 ตาคู่กับรูป คู่ที่ 2 หูคู่กับเสียง คู่ที่ 3 จมูกคู่กับกลิ่น คู่ที่ 4 ลิ้นคู่กับรส คู่ที่ 5 กายคู่กับโผฏฐัพพะ คู่ที่ 6 ใจคู่กับธรรมารมณ์ เมื่อเกิดการกระทบสัมผัสทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ให้กำหนดรู้เท่าทันการเกิด-ดับของอายตนะ 6 ที่เข้ามาสัมผัส และไม่ติดใจหลงใหลไปตามอารมณ์นั้น ๆ จะทำให้การเจริญวิปัสสนาภาวนาเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
พระธรรมธีรราชมหามุนี (โชดก ญาณสิทธิ). (2549). โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ. (พิมพ์ครั้งที่ 6). นนทบุรี: สัมปชัญญะ.
พระปัญญาวโร ภิกขุ. (2554). หลักการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาเบื้องต้น. (ฉัตรนคร องคสิงห์, แปล). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 27). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพุทธโฆสเถระ. (2554). คัมภีร์วิสุทธิมรรค. (สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร), แปล). (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: ธนาเพรส.
พระมหากิตติณัฏฐ์ สุกิตฺติเมธี. (2564). การวิเคราะห์แนวทางงดเว้นจากความเสื่อมในปราภวสูตร. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 4(1), 84-95.
พระสมหมาย สมสิทฺโธ. (2564). ศึกษาการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในอาสีวิโสปมสูตร. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 7(2), 129-139.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2552). อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Damnoen, P. S., & Dhirabhaddo, P. N. (2019). The Development of Indicators of Active Aging Enhancement in Buddhist Way for the Retirement of Elderly. Journal of Graduate MCU Khonkaen Campus, 6(3), 209-228.
Yusamran, P. P., Thitipasitthikorn, P. P., Damnoen, P. S., Thienthong, P. B., Rattana-ngam, S., & Homchan, P. (2021). Conservative and inheritance of Atthami Bucha day for sustainable promotion tourism. Journal of Positive Psychology and Wellbeing, 5(3), 1400–1410.
