คุณค่าและแรงจูงใจต่อความเชื่อวัตถุมงคลของพุทธศาสนิกชน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา และพัฒนาการของวัตถุมงคลไทย 2) เพื่อศึกษาแนวคิด คุณค่าและแรงจูงใจต่อความเชื่อในวัตถุมงคลของพุทธศาสนิกชน และ 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าและแรงจูงใจต่อความเชื่อในวัตถุมงคลของพุทธศาสนิกชน รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยพบว่า

1. ความเป็นมาของวัตถุมงคล หลังจากที่พระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานพุทธศาสนิกชน เมื่อระลึกถึงพระพุทธองค์ได้นำเอาวัตถุที่เนื่องด้วยพระพุทธเจ้า เช่น ใบพระศรีมหาโพธิ์ ภายหลังพัฒนาการสร้างพระพุทธรูป เป็นองค์แทนพระพุทธเจ้า เพื่อเป็นพุทธานุสติ และสร้างพระเครื่องขึ้นด้วยความศรัทธาความเลื่อมใสในพุทธานุภาพด้านพุทธคุณ


2. ความเชื่อเรื่องพิธีพุทธาภิเษก เป็นพิธีที่สร้างความเชื่อมั่นในพุทธานุภาพ ธรรมานุภาพ สังฆานุภาพ และการกระทำกรรมดีพุทธศาสนิกชนที่บูชาวัตถุมงคล สังคมไทยมีความเชื่อมาแต่โบราณว่า อำนาจพระพุทธคุณที่มาบรรจุในวัตถุมงคลนั้น เกิดจากความเชื่อความศรัทธาในความศักดิ์สิทธิ์ของวัตถุมงคล


3. ปัจจุบันการสร้างวัตถุมงคล มีวัตถุประสงค์ที่เปลี่ยนแปลงไปเป็นพุทธพาณิชย์ คุณค่าแรงจูงใจต่อความเชื่อในวัตถุมงคลของพุทธศาสนิกชน ผู้ที่บูชาวัตถุมงคลมีประสบการณ์แคล้วคลาดปลอดภัยจากภยันตราย หรือรอดชีวิตราวปาฏิหาริย์ คุณค่าและแรงจูงใจต่อวัตถุมงคลส่วนใหญ่มุ่งไปที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ เพื่อเป็นการระลึกถึงคุณพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เพราะพระพุทธศาสนายึดทั้งสามที่กล่าวมานี้ เป็นสรณะที่พึ่งอันประเสริฐ