การป้องกันและแก้ไขปัญหาการเล่นพนันในเด็กและเยาวชน โดยกระบวนการมีส่วนร่วมในชุมชนภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการเล่นการพนันในเด็กและเยาวชน 2) วิเคราะห์ศักยภาพของชุมชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการเล่นพนันในเด็กและเยาวชนแบบมีส่วนร่วมของชุมชน และ 3) พัฒนารูปแบบการป้องกันและแก้ไขปัญหาการเล่นพนันในเด็กและเยาวชนโดยกระบวนการมีส่วนร่วมในภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย พื้นที่วิจัย คือ ชุมชนในภูมิภาคตะวันตก เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีในการดำเนินการ 2 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การวิเคราะห์สภาพปัญหาและศักยภาพของชุมชน และ 2) การพัฒนารูปแบบการป้องกันและแก้ไขปัญหาการเล่นพนันในเด็กและเยาวชนโดยกระบวนการมีส่วนร่วม ผู้มีส่วนร่วมในการให้ข้อมูล ประกอบด้วย 1) ภาคีภายในชุมชน ได้แก่ แกนนำ สมาชิกชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ตัวแทนกลุ่ม/องค์กร ตัวแทนเด็กและเยาวชน จำนวน 200 คน และ 2) ภาคีภายนอกชุมชน ได้แก่ ตัวแทนจากภาคส่วนต่างๆ ของสังคม จำนวน 65 คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติพรรณนาและข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า สภาพของปัญหาฯอยู่ในระดับที่ไม่รุนแรงมาก ชุมชนมีความต้องการในป้องกันและแก้ไขปัญหาเพื่อลดแนวโน้มการทวีความรุนแรงขึ้น ชุมชนมีศักยภาพในการทำงานแบบมีส่วนร่วมที่สำคัญ คือ การมีประสบการณ์ในการทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาชุมชนมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสอดคล้องกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมชุมชน จากการสังเคราะห์รูปแบบการป้องกันและแก้ไขปัญหาการเล่นพนันของเด็กและเยาวชนแบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วย 1) การเตรียมความพร้อมชุมชนและค้นหาภาคี 2) การเสริมสร้างศักยภาพชุมชนและภาคีเครือข่าย และ 3) การพัฒนาสู่ความเข้มแข็งและสร้างเครือข่ายการเรียนรู้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กิตติ สัจจาวัฒนา. (2560). งานวิจัยเพื่อพัฒนาเชิงพื้นที่ รูปแบบงานวิจัยใหม่ ที่ท้าทายกระบวนทัศน์การวิจัยของประเทศไทย. Area Based Development Research Journal, 9(1), 3–7.
กาญจนา แก้วเทพ. (2553). คุณลักษณะและวิธีวิทยางานวิจัยเพื่อท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
กาญจน์นภา พงศ์พนรัตน์ และ ธีรโชติ ภุมิภมร. (2559). เยาวชนกับการพนัน: ปัจจัยเสี่ยงความเปราะบางและผลกระทบทางสังคม. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2560). มาตรฐานการพัฒนาเด็กและเยาวชน. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.
คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
คณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2560 – 2564). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สหกรณ์การเกษตรแห่งชาติ.
คงกริษ เล็กศรีนาค, ณรงค์ พลอยดนัย และวิเชียรโชติ สุกโชติรันต์. (2555). พฤติกรรมการเล่นการพนันของเยาวชน กรณีศึกษา: เขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัย มข.(บศ.), 12(4), 132-146.
จามะรี เชียงทอง. (2560). สังคมชนบทในโลกสมัยใหม่. เชียงใหม่: ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
โชติเวชญ์ อึ้งเกลี้ยง, พิศมัย รัตนโรจน์สกุล และ พาสนา จุลรัตน์. (2562). กระบวนการเรียนรู้สู่เยาวชนนักคิดสร้างสรรค์. วารสารพัฒนศาสตร์, 2(2), 178-215.
ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์. (2557). การคลังท้องถิ่น: รวมบทความวิจัยเพื่อเพิ่มพลังให้ท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
นพพร จันทรนำชู. (2559). พัฒนศึกษา: ความหลากหลายของกระบวนทัศน์ทางการศึกษา/การพัฒนา. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร ฉบับภาษาไทย, 36(2), 149-171.
ประเวศ วะสี. (2550). วิถีมนุษย์ในศตวรรษที่ 21. (พิมพ์ครั้งที่ 4).กรุงเทพฯ: โครงการหนังสือวิชาการจิตตปัญญาศึกษา.
ปาริชาติ วลัยเสถียร, พระมหาสุทิตย์ อบอุ่น, สหัทยา วิเศษ, จันทนา เบญจทรัพย์ และ ชลกาญจน์ ฮาซันนารี. (2552). กระบวนการและเทคนิคของนักพัฒนา. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: โครงการเสริมสร้างการเรียนรู้เพื่อชุมชนเป็นสุข.
ปิยะวัติ บุญหลง. (2544). ฐานคิดงานวิจัยท้องถิ่น งานวิจัยท้องถิ่น สื่อความหมายผ่านฐานคิดและประสบการณ์. เชียงใหม่: ห้างหุ้นส่วนจําากัด เชียงใหม่ บีเอส การพิมพ์.
ผ่องพรรณ ตรัยมงคลกูล และ สุภาพ ฉัตราภรณ์. (2555). การออกแบบการวิจัย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ประยุตโต). (2551). การพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโกมลคีมทอง.
พระปลัดประพจน์ สุปภาโต, พระมหาประกาศิต สิริเมโธ และ ทินกฤตพัชร์ รุ่งเมือง. (2563). ทุนทางสังคมกับการพัฒนาชุมชนวัดสำโรง อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร., 8(3), 828-840.
มธุรดา สุวรรณโพธิ์. (2557). โรคติดพนันในวัยรุ่น (Adolescent pathological gambling). กรุงเทพฯ:สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์.
มนัส สุวรรณ. (2549). การจัดการสิ่งแวดล้อม: หลักการและแนวความคิด. กรุงเทพฯ: โอเดียน สโตร์.
ยศ สันตสมบัติ. (2556). มนุษย์กับวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ราชกิจจานุเบกษา. (2560). พระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2560. สืบค้นเมื่อ 4 กันยายน 2562, จาก http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/063/1.PDF
วุฒิชาติ ทองศรี, ชูพักตร์ สุทธิสา และ กนกพร รัตน์สุธีระกุล. (2557). ทุนทางสังคม และทุนวัฒนธรรมชาติพันธุ์เขมรกับการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดโดยชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์, 9(1), 93-103.
ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน. (2561). ผลการสำรวจสถานการณ์การพนันของเยาวชน พ.ศ. 2560 (รายงานสถิติยอดเยี่ยมกลุ่มเยาวชนปี 2560). กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานมูลนิธิส่งเสริมสุขภาพ (สสส.)
สยาม อรุณศรีมรกต และ ยงยุทธ วัชรดุลย์. (2559). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน 17 ประการของสหประชาชาติเพื่อโลกอนาคต. วารสารวิจัยสหวิทยาการไทย, 11(3), 1-7.
สินธุ์ สโรบล. (2552). วิธีวิทยาวิจัยเพื่อการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาชุมชน: บทสังเคราะห์งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในประเทศไทยและประสบการณ์จากต่างประเทศ. เชียงใหม่: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น.
สีลาภรณ์ บัวสาย. (2551). ABC งานวิจัยรูปแบบใหม่เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่. กรุงเทพฯ: สํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุภางค์ จันทรวานิช. (2553). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุนทร นนทเกษ. (2559). ทุนทางสังคมกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้. สืบค้นเมื่อ 4 กันยายน 2562, จาก https://www.msociety.go.th/download/article/article_20130716113550.pdf
สุวรรณี คำมั่น. (2551). รายงานการศึกษา สภาพปัจจุบัน ปัญหา และแนวโน้มบริบทการเปลี่ยนแปลงสังคมโลกและสังคมไทย ภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ด้านสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
โสภณ แดงมาศ, อภิชาติ ใจอารีย์ และ นิรันดร์ ยิ่งยวด. (2562). แนวทางการพัฒนาศักยภาพชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตลาดซา-สุขใจวิถีไทย-มอญ ตำบลดอนกระเบื้อง อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี. Christian University Journal, 25(4), 11-28.
อคิน รพีพัฒน์. (2547). การมีส่วนร่วมของประชาชนในงานพัฒนา. กรุงเทพฯ: ศูนย์การศึกษานโยบายสาธารณสุข.
อนุรักษ์ ปัญญานุวัฒน์. (2548). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม: การเรียนรู้ร่วมกับชุมชน. เชียงใหม่: เครือข่ายงานวิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฎ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรงศึกษาธิการ.
อุทิศ ทาหอม, พิชิต วันดี และ สำราญ ธุระตา. (2558). ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของชุมชนบ้านตามา จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม,11(2), 44-59.
อภิชาติ ใจอารีย์. (2556). สิทธิชุมชน: สิทธิตามรัฐธรรมนูญเพื่อการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมท้องถิ่น. นครปฐม: บริษัท เพชรเกษมการพิมพ์ จำกัด.
อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์. (2560). เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา: วิธีการแห่งศาสตร์พระราชาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. สืบค้นเมื่อ 9 ตุลาคม 2562 จาก https://mgronline.com/daily/detail/9600000103010
อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2544). วิธีคิดเชิงซ้อนในการวิจัยชุมชน: พลวัตและศักยภาพของชุมชนในการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
Creighton, J. L. (2005). The public participation handbook: making better decisions through citizen involvement. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Creswell, J. W. (2014). Research design: qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. (4th ed.). California: SAGE Publications.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation's place in rural development: seeking clarity through specificity. World Development, 8, 324-328.
Cohen, J.M., & Uphoff, N.T. (1981). Rural Development Participation: Concept and Measure for Project Design Implementation and Evaluation: Rural Development Committee Center for international Studies. New York: Cornell University Press.
Delfabbro, P., & Thrupp, L. (2003). The social determinants of youth gambling in South Australian adolescents. Adolescent, 26, 313-330.
Durkheim, E. (1951). Suicide: a study in sociology. New York: The Free Press.
Fabiansson, C. (2010). Pathways to excessive gambling: a societal perspective on youth and adult gambling pursuits. Burlington, VT: Ashgate.
Friedmann, J. (1993). Empowerment: the politics of alternative development. Oxford: Blackwell, Cambridge M.A. & Oxford UK.
Gainsbury, S., Parke, J., & Suhonen, N. (2013). Consumer attitudes towards Internet gambling: Perceptions of responsible gambling policies, consumer protection, and regulation of online gambling sites. Computers in Human Behavior, 29(1), 235–245.
Mikkelsen, B. (1995). Methods for Development Work and Research: A Guide for Practitioners. London: SAGE Publications.
Raylu, N., & Oei, T.P. (2004). Role of culture in gambling and problem gambling. Clinical Psychology Review, 23, 1087-1114.
Robinson, W. J. Jr., & Green, P. G. (2010). Introduction to community development theory, practice, and service-learning. USA: SAGE Publications, Inc.
United Nations Development Program. (2007). Thailand human development report year 2007: sufficiency economy and human development. Bangkok: Office of the United Nations Development Program (UNDP).
United Nations, Department of Economic and Social Affairs. (2016). Sustainable Development Goal indicators. Retrieved September 2, 2021, from https://unstats.un.org/sdgs/metadata
