ทุนของผู้ค้าชายแดนรายย่อยในพื้นที่จุดผ่อนปรนการค้าชายแดนไทย-ลาว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งนำเสนอการใช้ทุนของผู้ค้าชายแดนรายย่อยในพื้นที่จุดผ่อนปรนการค้าชายแดนไทย-ลาว ข้อมูลที่ปรากฏในบทความได้มาจากงานวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากข้อมูลทุติยภูมิและจากการทำวิจัยภาคสนาม พื้นที่วิจัย ได้แก่ จุดผ่อนปรนการค้าบริเวณชายแดนไทย-ลาวแห่งหนึ่งในเทศบาลตำบลท่าอุเทน อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตทั้งแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญได้แก่ ผู้ค้าชายแดนรายย่อยที่ทำการค้าในแนวชายแดนพื้นที่วิจัยตั้งแต่หนึ่งปีขึ้นไป จำนวน 30 ราย ใช้วิธีการเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง ผ่านการแนะนำบอกต่อในลักษณะลูกโซ่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และนำเสนอข้อมูลด้วยการพรรณนาวิเคราะห์ ผลวิจัยพบว่า ผู้ค้าชายแดนรายย่อยใช้ทุนอย่างหลากหลาย ได้แก่ 1) ทุนเศรษฐกิจ ในรูปของเงินหรือทรัพย์สินที่นำไปลงทุนทำการค้าและสร้างผลกำไร 2) ทุนสังคม ในรูปแบบของเครือข่ายความสัมพันธ์ทางสังคมนำไปสู่การช่วยเหลือกันของสมาชิกในชุมชน 3) ทุนวัฒนธรรม ในรูปภูมิหลังทางประวัติศาสตร์ที่มีผลต่อการค้าชายแดน และ 4) ทุนสัญลักษณ์ ในรูปของตำแหน่งแห่งที่ในสังคม การได้รับการยอมรับ รวมถึงอำนาจที่มีอยู่ในตัวบุคคล เป็นต้น นอกจากการใช้ทุนในรูปแบบที่หลากหลายแล้ว ผู้ค้าชายแดนรายย่อยยังมีความสามารถในการผันทุนสังคมไปสู่ทุนสัญลักษณ์และทุนเศรษฐกิจ ผลการวิจัยจึงสะท้อนถึงการใช้ทุนในเงื่อนไขและบริบทที่ต่างกัน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรมการค้าต่างประเทศ. (2563). คู่มือการค้าชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน. กรุงเทพฯ: กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์.
จักรกริช สังขมณี. (2551). พรมแดนศึกษา และมานุษยวิทยาชายแดน: การเปิดพื้นที่ สร้างเขตแดน และการข้ามพรมแดนความรู้. วารสารสังคมศาสตร์, 20(2), 209-266.
จักรกริช สังขมณี. (2559). พรมแดนของวิธีวิทยา/วิธีวิทยาที่พรมแดน. วารสารสังคมวิทยมานุษยวิทยา, 31(1), 2-22.
จักรพันธ์ ขัดชุ่มแสง. (2563). แม่สอด เชียงของ เศรษฐกิจ การพัฒนา และชีวิตของผู้คนในพื้นที่ชายแดนไทย-พม่า-ลาว. ใน วสันต์ ปัญญาแก้ว (บรรณาธิการ). เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์.
ชาย โพธิสิตา. (2552). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง.
นิลวดี พรหมพักพิง และคณะ. (2563). ผู้หญิง ชาติพันธุ์ ผู้ค้ารายย่อยในตลาดนครพนม. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม.
บุศรินทร์ เลิศชวลิตสกุล. (2561). พื้นที่กฎเกณฑ์ การต่อรองและการเปลี่ยนแปลงความหมายของสินค้าในการค้าข้ามพรมแดนไทย-เมียนมา. วารสารสังคมศาสตร์, 30(2), 137-176.
ประสิทธิ์ ลีปรีชา และสงกรานต์ จันต๊ะคาด. (2561). การค้าชายแดนกับความ (ไม่) มั่นคงในชีวิตมนุษย์พื้นที่ชายแดนบ้านฮวก. วารสารสังคมศาสตร์, 30(2), 15-55.
ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี. (2559). ปัจฉิมบท: พรมแดนของวิธีวิทยา วิธีวิทยาที่พรมแดน. วารสารสังคมวิทยามานุษยวิทยา, 35(1), 198-211.
พฤกษ์ เถาถวิล และเนตรดาว เถาถวิล. (2561). “ในระบบ” หรือ “นอกระบบ” พลวัตและความกำกวมของการค้าชายแดนในพื้นที่ชายแดนไทย – ลาว. วารสารสังคมศาสตร์, 30(2), 53-96.
พฤกษ์ เถาถวิล. (2552). พื้นที่ของการดำรงชีวิตในการค้าชายแดน: เขตแดนรัฐ พื้นที่ในระหว่างภูมิศาสตร์แห่งการครอบงำ/ต่อต้าน. วารสารศิลปศาสตร์, ฉบับพิเศษ, 19-68.
ยศ สันตสมบัติ. (2555). ชนชายแดนกับการก้าวข้ามพรมแดน. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ. (2561). พลวัตทางการเมืองกับการค้าชายแดนไทย-เมียนมา ที่แม่สอดจากยุคเศรษฐกิจมืดถึงเขตเศรษฐกิจพิเศษ. วารสารสังคมศาสตร์, 30(2), 15-51.
อรัญญา ศิริผล. (2555). ผู้ค้าจีนในชายแดนลุ่มน้ำโขง: เปิดเบื้องหลังการอพยพของคนจีนรุ่นใหม่เข้าสู่ชายแดนลุ่มน้ำโขง. เชียงใหม่: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อรัญญา ศิริผล. (2561). ผู้ประกอบการจีนรุ่นใหม่กับการเปลี่ยนวัฒนธรรมการค้าชายแดนภาคเหนือไทย. วารสารศิลปศาสตร์, 14(2), 139-157.
Appadurai, A. (2014). Interview: Arjun Appadurai. Globalizations, 11(4), 481–490. https://doi.org/10.1080/14747731.2014.951209
Bourdieu, P. (1997). The forms of Capital. In Education: Culture, Economy and Society, edited by Halsey, Albert Henry, (pp. 241-258). Oxford: Oxford University Press.
Egbert, H. (2006). Cross-border Small-scale Trading in South-Eastern Europe: Do Embeddedness and Social Capital Explain Enough?. International Journal of Urban and Regional Research, 30(2), 346-361. https://doi.org/10.1111/j.1468-2427.2006.00668.x
Elsing, S. (2019). Navigating Small-Scale Trade Across Thai-Lao Border Checkpoints: Legitimacy, Social Relations and Money. Journal of Contemporary Asia, 49(2), 216–232. https://doi.org/10.1080/00472336.2018.1551559
Gomez, Jr., José, E., Nittana, S., John, W., & Samuel, S. (2011). Reaching across the Mekong: Local Socioeconomic and Gender Effects of Lao-Thai Cross border Linkages. Journal of Current Southeast Asian Affairs, 30(3), 3-25. Retrieved from http://journals.sagepub.com/ doi/pdf/10.1177/186810341103000301
Krainara, C, & Jayant, K. R. (2015). Cross-Border Trades and Commerce between Thailand and Neighboring Countries: Policy Implications for Establishing Special Border Economic Zones. Journal of Borderlands Studies, 30(3), 345-363. https://doi.org/10.1080/08865655.2015. 1068209
Laungaramsri, P. (2012). Frontier capitalism and the expansion of rubber plantations in southern Laos. Journal of Southeast Asian Studies, 43(3), 463–477. https://doi:10.1017/S00224634 12000343.
Lertchavalitsakul, B. (2015). Shan Women Traders and Their Survival Strategies on the Myanmar–Thailand Borderland. Sojourn: Journal of Social Issues in Southeast Asia, 30(3), 675-709. https://doi.org/10.2307/24779766
Rattanasuteerakul, K. (2019). Traditional Customs: Mechanism/Network and Relationship System in Managing Transnational Workers of Local Communities. Mekong-Salween Civilization Studies Journal, 10(2), 35-58. Retrieved from https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jnuks/article/view/107185/149949
Rowedder, S. (2020). I Didn’t Learn Any Occupation, So I Trade. Sojourn: Journal of Social Issues in Southeast Asia, 35(1), 31-64. https://doi.org/10.2307/26883615
Sangkhamanee, J. (2006). Border River Community “At Large”: Mobility and Identity Construction of the Long-Distance Mekong Boat Traders. In: The regional seminar “Regionalization of Development: Redefining Local Culture, Space and Identity in the Mekong Region. Luang Prabang”, Lao PDR.
Walker, A. (2009). Conclusion: Are the Mekong Frontiers Sites of Exception? In On the Borders of State Power: Frontiers in the Greater Mekong Sub-Region, edited by Gainsborough, Martin, (pp. 101–111). London: Routledge.
Wilson, T., & Donnan, H. (1998). Border Identities: Nation and State at International Frontiers. Cambridge: Cambridge University.
