แนวทางการส่งเสริมการทำเกษตรปลอดภัยเพื่อความมั่นคงด้านอาหารสำหรับผู้สูงอายุ อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ปัญหาและอุปสรรคในการทำเกษตรปลอดภัย 2) ระดับความมั่นคงด้านอาหารจากการทำเกษตรปลอดภัย และ 3) แนวทางการส่งเสริมการทำเกษตรปลอดภัยเพื่อความมั่นคงด้านอาหารของผู้สูงอายุอำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม โดยใช้ระเบียบการวิจัยแบบผสานวิธี เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากผู้สูงอายุ 203 คน สัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลหลัก 23 คน ที่เลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา สำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ปัญหาและอุปสรรคในการทำเกษตรปลอดภัยของผู้สูงอายุอำเภอกำแพงแสนโดยภาพรวม อยู่ในระดับปานกลาง ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ด้านความรู้และเทคโนโลยีเพื่อการผลิต ด้านการรวมกลุ่ม ด้านระบบตลาด ด้านพื้นที่ทำการเกษตรและ ด้านปัจจัยการผลิต ตามลำดับ 2. ระดับความมั่นคงด้านอาหารจากการทำเกษตรปลอดภัยของผู้สูงอายุอำเภอกำแพงแสน โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ทุกด้านอยู่ในระดับปานกลาง ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ด้านการใช้ประโยชน์ รองลงมา คือ ด้านเสถียรภาพด้านอาหาร ด้านความพอเพียง และด้านการเข้าถึง ตามลำดับ 3. แนวทางการส่งเสริมการทำเกษตรปลอดภัยเพื่อความมั่นคงด้านอาหารของผู้สูงอายุอำเภอกำแพงแสน พบแนวทางที่สำคัญสูงสุด ได้แก่ 1) ควรมีการสร้างทีมพี่เลี้ยงจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องคอยให้คำปรึกษาและให้กำลังใจรวมทั้งติดตาม การทำการเกษตรปลอดภัยสำหรับผู้สูงอายุในช่วงเริ่มต้น 2) หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันจัดอบรมให้ความรู้และทักษะด้านการเกษตรปลอดภัยที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุ 3) ควรสนับสนุนปัจจัยในการทำการเกษตรปลอดภัยเบื้องต้น และจำเป็นสำหรับผู้สูงอายุที่เริ่มต้นสนใจทำเกษตรปลอดภัยเช่นเมล็ดพันธุ์ ปุ๋ยอินทรีย์ เป็นต้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2561). ยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ 20 ปี พ.ศ. 2561-2580. กรุงเทพฯ: สามลดา.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2566). รายงานข้อมูลผู้สูงอายุจังหวัดนครปฐม. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, กระทรวงสาธารณสุข.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2557). สังคมผู้สูงอายุ. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2562). เกษตรปลอดภัย VS เกษตรอินทรีย์. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
เกศสุดา สิทธิสันติกุล, ขนิษฐา เสถียรพีระกุล และ บัญจรัตน์ โจลานันท์. (2560). แนวทางพัฒนาความมั่นคงทางอาหารในชุมชนเกษตรอินทรีย์ ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร, 35(3), 64-73.
ชมรมผู้สูงอายุอำเภอกำแพงแสน โรงพยาบาลกำแพงแสน. (2565). รายงานผลการดำเนินงานของชมรมผู้สูงอายุอำเภอกำแพงแสน ประจำปี 2565. นครปฐม: โรงพยาบาลกำแพงแสน.
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2549). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วย SPSS. กรุงเทพฯ: ราเมศร์พรหมชาติ.
ธนิดา หรินทรานนท์. (2562). ความมั่นคงทางอาหาร (Food security). สืบค้นจาก http://certify.dld.go.th/certify/images/research/2563/630923/Food%20security.pdf
นวรัตน์ ไวชมภู, รัตติภรณ์ บุญทัศน์ และ นภชา สิงห์วีรธรรม. (2562). การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุตามหลัก 3 อ. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 6(2), 262-269.
ประสาท เกศวพิทักษ์. (2562). เกษตรปลอดภัย. สืบค้นจาก https://thaifert.com/knowledge_detail.php?id=13
ผ่องพรรณ ตรัยมงคลกูล และ สุภาพ ฉัตราภรณ์. (2555). การออกแบบการวิจัย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พรรณภัทร ปลั่งศรีเจริญสุข, วีระเทพ ปทุมเจริญวัฒนา และ ชิดชงค์ นันทนาเนตร. (2561). กระบวนการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความมั่นคงทางอาหารของชุมชน กรณีศึกษาบ้านยางแดง ตำบลคู้ยายหมี อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(2), 2758-2774.
พัชราวดี อรรถวิวัฒนากุล. (2561). การศึกษาความมั่นคงทางอาหารของผู้สูงอายุในชุมชนบ้านหินผุด อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 1(2), 1-14.
ไพบูลย์ พงษ์แสงพันธ์ และ ยุวดี รอดจากภัย. (2557). การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุโดยใช้การมีส่วนร่วมของชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2562). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2561. นครปฐม: พริ้นเทอรี่.
ระวี จูฑศฤงค์ และคณะ. (2559). วิถีการเกษตรของชุมชนบ้านหนองปากง่าม หมู่ที่ 23 ตำบลทุ่งลูกนก อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม. นครปฐม: ภาควิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และชุมชน.
วิไลลักษณ์ รัตนเพียรธัมมะ. (2558). รูปแบบการทำเกษตรประณีตสำหรับผู้สูงอายุ. วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก, 33(3), 75-96.
สงกรานต์ จันทร์ทะระ. (2550). การศึกษาผลกระทบและพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพเกษตรกรอำเภอองครักค์ จังหวัดนครนายก. แก่นเกษตร, 42(3), 375-384.
สวณี เต็งรังสรรค์. (2558). ความมั่นคงทางอาหารของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองคูคต อำเภอลำลูกกา และในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหน้าไม้ อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี. ธรรมศาสตร์เวชสาร, 14(1), 35-47.
สินีนุช ครุฑเมือง, แสนเสริม ภรณีต่างวิวัฒน์, เบญจมาศ อยู่ประเสริฐ, บำเพ็ญ เขียวหวาน และ ณรัฐ รัตนเจริญ. (2564). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการผลิตพืชเศรษฐกิจของเกษตรกร. วารสารเกษตร มสธ., 3(1), 31-44.
สุรชัย อยู่สาโก. (2550). พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุเทศบาลเมืองท่าเรือพระแท่น อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี(วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2561). “ผู้สูงอายุบ้านแม่ใส” มุ่งสร้างเกษตรปลอดสาร. สืบค้นจาก https://www.thaihealth.or.th/Content/46115-'ผู้สูงอายุบ้านแม่ใส'%20มุ่งสร้างเกษตรปลอดสาร.html
สำนักงานเกษตรจังหวัดนครปฐม. (2565). รายงานการเฝ้าระวังโรคจากการใช้สารเคมีป้องกันและปราบศัตรูพืช. นครปฐม: สำนักงานเกษตรจังหวัดนครปฐม.
สำนักส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2558). คู่มือ “ความสุข 5 มิติสำหรับผู้สูงอายุ”. นนทบุรี: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
อภิชาติ ใจอารีย์. (2561). แนวทางการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์เพื่อสร้างความมั่นคงด้านอาหารปลอดภัยสำหรับชุมชน: บทสะท้อนจากภาคปฏิบัติการ. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 38(5), 1-17.
อานัฐ ตันโช. (2550). เกษตรธรรมชาติ แนวคิดหลักการ และจุลินทรีย์ท้องถิ่น. เชียงใหม่: ทรีโอแอดเวอร์ไทซิ่ง แอนด์ มีเดีย.
Best, J.W. (1977). Research in Education. (3rd ed). New Jersey: Prentice Hall.
Gall, M.D., Brog, W. R., & Gall, J.P. (1996). Education Research: An Introduction. (6th ed). New York: Longman.
