ภูมิหลังทางสังคมและวัฒนธรรมของชาติพันธุ์ที่ส่งผ่านอัตลักษณ์บนผลิตภัณฑ์ผ้าปักม้งเหวินซาน
Main Article Content
บทคัดย่อ
เหวินชานเป็นเขตปกครองตัวเองของชาวจ้วงและม้ง โดยสังคมดั้งเดิมของหมู่บ้านม้งเหวินซานก็มีอิทธิพลของ “เครือข่ายวัฒนธรรม” ซึ่งเกิดขึ้นจากปัจจัยผู้ที่มีความรู้ความสามารถในชนบท ความเชื่อพื้นบ้าน และการจัดระเบียบทางสังคม เป็นต้น ปัจจัยเหล่านี้มีความเกี่ยวพันและสัมพันธ์กัน นอกจากนี้ยังมีการถ่ายทอดวัฒนธรรมเป็นการส่งต่อวัฒนธรรมจากรุ่นสู่รุ่น ผ่านผู้ที่มีความรู้ความสามารถเกี่ยวกับวัฒนธรรม โดยการสร้างอัตลักษณ์ขึ้นจาก “วัตถุดิบ” ที่มีอยู่ในบริบทของสังคมนั้นมาสร้างและหล่อหลอมอัตลักษณ์และตัวตน ซึ่งในที่นี้คือ ผ้าปัก ที่ถือเป็น “วัตถุดิบ” อันสำคัญในการใช้สร้างอัตลักษณ์และตัวตนของชาวม้งที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตและเรื่องราวทางวัฒนธรรมของหญิงชาวม้ง ที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษจากรุ่นสู่รุ่นนับหลายร้อยปี การปักผ้าม้งมีทั้งการปัก การเย็บ และการเขียนเทียน ทั้งลวดลายดั้งเดิมที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะที่สืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ ลวดลายที่ถูกสร้างสรรค์จากจินตนาการเลียนแบบมาจากธรรมชาติสิ่งแวดล้อมรอบตัว วิถีชีวิต ลวดลายที่ได้รับอิทธิพลมาจากความเชื่อ ตํานาน หรือเรื่องเล่า และลวดลายที่มีการปรับประยุกต์ให้เข้ากับยุคสมัยตามความต้องการของกระแสความนิยมของผู้บริโภค ในขณะที่มีการสร้างอัตลักษณ์ทางด้านวัฒนธรรมผ่านผ้าปักม้งย่อมนำไปสู่การเผยแพร่ค่านิยมทางสังคม และวัฒนธรรมที่สะท้อนวิถีการดำเนินชีวิตความเป็นอยู่ของม้ง ถือได้ว่าเป็นอำนาจอ่อนอันทรงพลัง หรืออำนาจละมุนที่สามารถแทรกซึมผ่านผู้คนได้อย่างแนบเนียนและได้ผล
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
เกศินี ศรีรัตน์. (2553). บทบาทของผ้าปักต่อวิถีชีวิตชาวม้งบ้านหนองหอย ต.แม่แรม อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
จันทนา ฟองทะเล. (2539). จากดอยยาวถึงภูผาจิ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สมาพันธ์.
ชาย โพธิสิตา. (2548). การวิจัยเชิงคุณภาพ: ข้อพิจารณาทางทฤษฎี. ตำราประกอบการสอนและการวิจัยการศึกษาเชิงคุณภาพ เทคนิคการวิจัยภาคสนาม. (พิมพ์ครั้งที่ 6). นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม, มหาวิทยาลัยมหิดล.
ประสิทธิ์ ลีปรีชา. (2549). ม้ง : หลากหลายชีวิตจากขุนเขาสู่เมือง. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
รังสรรค์ ธนพรพันธุ์. (2546). ทุนวัฒนธรรม : วัฒนธรรมในระบบทุนนิยมโลก. กรุงเทพฯ: มติชน.
วัฒน์ วรรลยางกูร. (2546). คิดถึงบ้านเกิด. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์.
ศุภกิจ วงศ์วิวัฒนนุกิจ. (2550). พจนานุกรมศัพท์การวิจัยและสถิติ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุธิษา ศรพรหม. (2559). การศึกษาและออกแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าปักอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ม้ง.วารสารวิชาการศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 7(2), 111-123.
เสกสรรค์ ประเสริฐกุล. (2554). วันที่หัวใจกลับบ้าน : บทสำรวจพื้นที่ว่าง ณ ใจกลาง ป่าอารมณ์. กรุงเทพฯ: สามัญชน.
อลิศรา ศิริศรี. (2541). การนำวิธีวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณนามาใช้ในการวิจัยทางการศึกษา. ในเอกสารรวมบทความทางวิธีวิทยาการวิจัย เล่ม 1 ชุดรวมบทความ เล่มที่ 16. (หน้า 249-257). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Cole, P.G., & Chan, L.K.S. (1994). Teaching Principles and Practice. New York: Prentice Hall.
Foucault, M. (1988). Technologies of the self. In L.H. Martin, H. Gutman, & P. H. Hutton, Technologies of the Self: A Seminar with Michael Foucault. (pp. 16-49). London: Tavistock.
Duara, P. (1991). Culture, Power and The State: Rural North China, 1900-1942. Palo Alto: Stanford University Press.
Zijun, H. (2014). Give Full Play to The Leading Role of Rural Sages and Promote Modern Rural Governance. Hengyang: Hengyang Communication.