การสอนเพื่อการพัฒนา ‘ปัญญา’ สำหรับการศึกษาระดับอุดมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่องการสอนเพื่อการพัฒนา ‘ปัญญา’ สำหรับการศึกษาระดับอุดมศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานิยามและขอบเขตของปัญญา และการประยุกต์สู่กระบวนการจัดการเรียนการสอนสำหรับนักศึกษาระดับอุดมศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์เชิงลึกผู้ที่มีประสบการณ์ตรงในการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้บริหารการศึกษา คณาจารย์และนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่เข้าร่วมในรายวิชาการศึกษาทั่วไปเพื่อพัฒนามนุษย์ จำนวน 28 คน
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความเข้าใจในนิยามของคำว่าปัญญาแตกต่างกันขึ้นอยู่กับประสบการณ์ที่แตกต่างกัน การพัฒนาหลักสูตรหรือรายวิชาเพื่อพัฒนาปัญญาที่เป็นสัมมาทิฐิ ควรใช้นิยามความหมายและลำดับขั้นในการพัฒนาปัญญาทั้ง 3 ระดับ ตามหลักพุทธปรัชญา รวมถึงกำหนดวัตถุประสงค์ ผลลัพธ์ที่คาดหวังและการประเมินผลที่สอดคล้องตามการจัดการศึกษาแบบมุ่งผลลัพธ์และทฤษฎีการเรียนรู้ของเบนจามิน บลูม นอกจากนี้ คณาจารย์และนักศึกษาในรายวิชาการศึกษาทั่วไปเพื่อพัฒนามนุษย์ ของมหาวิทยาลัยมหิดล มีความเห็นว่ารายวิชาดังกล่าวช่วยพัฒนาจิตใจ ความคิด และปัญญาให้กับผู้เรียน สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในหลักสูตรและรายวิชาอื่น ๆ ในระดับอุดมศึกษา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
นิธี ศิริพัฒน์. (2555). หลักไตรลักษณ์กับการตรัสรู้ธรรม. สืบค้นเมื่อ 28 มิถุนายน 2561, จาก http://www.siripat.com/Annual_Articles_2012/27.%20The-Three-Characteristics-and-Enlightenment-2012.pdf
เบญจวรรณ ปรางประเสริฐ. (2553). การศึกษาผลการเรียนรู้ เรื่องหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาโดยใช้กระบวนการเผชิญสถานการณ์ร่วมกับการคิดแบบโยนิโสมนสิการ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4(วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ประเวศ วะสี. (2562). ยุทธศาสตร์ทางปัญญาพาชาติออกจากวิกฤติ. สืบค้นเมื่อ 20 มกราคม 2565, จาก https://www.youtube.com/watch?v=0e6ysa9ctOg
พรภิรมย์ ยอดบุญ และ พระพรหมพิริยะ มาลัยรักษ์. (2565). การจัดการเรียนรู้ตามหลักโยนิโสนสิการเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน. วารสาร
มจร. พุทธโสธรปริทรรศน์, 2(1),13-25.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2560, จาก http://www.watnyanaves.net/uploads/File/books/pdf/buddhadhamma_extended_edition.pdf
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). การศึกษาทั่วไปเพื่อพัฒนามนุษย์. สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2560, จาก https://www.watnyanaves.net/th/book_detail/596
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2560, จาก https://www.watnyanaves.net/uploads/File/books/pdf/dictionary_of_buddhism_pra-muan-dhaama.pdf
พระมหาประเสริฐ สุเมโธ, ปิยวัฒน์ คงทรัพย์ และ ทิพย์ ขันแก้ว. (2565). การพัฒนาการรู้คิดตามแนวพระพุทธศาสนาของเยาชนในสังคมไทย. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 7(1), 16-30.
พระมหาไพรัชน์ ธมฺมทีโป. (2560). การบูรณาการโยนิโสมนสิการสู่การศึกษาไทย เพื่อพัฒนาการคิดเชิงวิเคราะห์. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 2(2), 29-55.
ไพทรูย์ สินลารัตน์ และคณะ. (2550). การพัฒนารูปแบบการสร้างและพัฒนาครูเพื่อรองรับกระบวนการเรียนรู้ ในการพัฒนาปัญญาบนพื้นฐานแนวคิดไทย: รายงานผลวิจัย. คณะครุศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ลัดดา ภู่เกียรติ และ คณะ. (2550). การพัฒนารูปแบบกระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาปัญญาบนพื้นฐานแนวคิดไทยของนักเรียนโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายประถม. คณะครุศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา. (2556). แผนพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษา ฉบับที่ 11. สืบค้นเมื่อ 4 กันยายน 2560, จาก http://www.mua.go.th/users/bpp/developplan/download/higher_edu_plan/PlanHEdu11_2555-2559.pdf
สิริอร วิชชาวุธ. (2554). จิตวิทยาการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Baltes, P.B., & Staudinger, U.M. (2000). Wisdom: A metaheuristic (pragmatic) to orchestrate mind and virtue toward excellence. American Psychologist, 55(1), 122-136.
ILC SWU. (2557, 2 กุมภาพันธ์). การศึกษาหมาหางด้วน. สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน จาก https://www.youtube.com/watch?v=w5eoA2pO1co
Smith, J., & Baltes, P. B. (1990). Wisdom-related knowledge: Age/cohort differences in response to life-planning problems. Developmental Psychology, 26(3), 494-505.
