ธรรมาธิปไตยกับการพัฒนาการปกครองในบริบทสังคมไทยวิถีใหม่
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักธรรมาธิปไตยในฐานะที่เป็นหลักธรรมคำสอนประการหนึ่งในพระพุทธศาสนา 2) ศึกษาหลักธรรมาธิปไตยกับการพัฒนาการปกครองในบริบทสังคมไทยวิถีใหม่ และ 3) เสนอแนวทางส่งเสริมการนำหลักธรรมาธิปไตยมาประยุกต์ใช้
ในการพัฒนาการปกครองในบริบทสังคมไทยวิถีใหม่ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรหรือผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการวิจัยโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 30 รูป/คน และการสนทนากลุ่มเฉพาะ จำนวน 13 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเป็นแบบวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนาอรรถาธิบาย
ผลการวิจัยพบว่า 1. พระพุทธเจ้าทรงปฏิบัติตามหลักธรรมาธิปไตย ในแง่ของการบริหารพุทธบริษัท 4 โดยสรุป 9 ประการ ได้แก่ 1) หลักสันติ ที่มุ่งยึดเอาความผาสุกและความเป็นอยู่ของประชาชน 2) พุทธองค์การ ทรงวางหลักการบริหารจัดการงาน ต้องอาศัยการร่วมกันทำงานโดยมีเป้าหมายเดียวกัน 3) การวางแผนเชิงพุทธ โดยยึดหลักอริยสัจสี่ 4) ความเชี่ยวชาญเชิงพุทธ “เอตทัคคะ” 5) การบริหารความขัดแย้งเชิงพุทธ เป็นการบริหารงานที่ช่วยลดความขัดแย้ง 6) พุทธบริการ ทรงได้วางหลักการให้บริการแก่ประชาชน 7) พุทธจริยธรรมาภิบาล ทรงปกครองคณะสงฆ์โดยธรรม 8) พุทธสัปปายะ ทรงดำรงตนตามสมควรภูมิประเทศ 9) สัมฤทธิ์ผลเชิงพุทธ เป้าหมายของการเป็นพุทธบริษัท คือ ความสุขสงบและปรินิพพาน
2. ธรรมาธิปไตยกับการพัฒนาการปกครองในบริบทสังคมไทยวิถีใหม่ ต้องอาศัยบุคคลที่พยายามศึกษาแนวคิด ตลอดถึงพยายามนำหลักธรรมาธิปไตยมาประยุกต์ใช้ในสังคมไทยที่พัฒนาไปอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมการตื่นตัวทางการเมืองระบอบประชาธิปไตย ตลอดถึงสถานการณ์การเมืองการปกครองปัจจุบัน ภายใต้โครงสร้างการปกครองระบอบประชาธิปไตย ทั้งนี้ ธรรมาธิปไตย เป็นแนวทางปกครองที่เน้นหลักความยุติธรรม ถือธรรมเป็นหลักในปกครองในปัจจุบันและอนาคต
3. แนวทางส่งเสริมการนำหลักธรรมาธิปไตยมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาการปกครองในบริบทสังคมไทยวิถีใหม่ คือ (1) หลักการดำเนินชีวิตของคนไทย (2) หลักการปกครองประเทศ (3) การเป็นศูนย์รวมจิตใจ (4) การเป็นที่มาของวัฒนธรรมไทย (5) การเป็นสถาบันหลักของสังคมไทย (6) การเป็นรากฐานของวัฒนธรรม (7) การเป็นมรดกของชาติ (8) การเป็นเอกลักษณ์ของชาติ (9) ฐานะที่ช่วยสร้างสรรค์อารยธรรม (10) ฐานะที่ช่วยสร้างความสงบสุขให้แก่โลก
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กัลยกร สังขชาติ, ขันทอง ใจดี และ วันจักร น้อยจันทร์. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อความผูกพันในองค์การของกำลังพลกรมทหารพรานที่ 42 ตำบลท่าประดู่ อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 11(2), 154-169.
จักรวาล สุขไมตรี. (2562). การบริหารตามสังคหวัตถุ 4 ขององค์การบริหารส่วนตำบลพะตงอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารราชพฤกษ์, 17(2), 105-111.
นิยม เวชกามา. (2562). รูปแบบการมีส่วนร่วมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนชาวสกลนครตามแนวพุทธจิตวิทยา(วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (2542). พจนานุกรมฉบับราชบัฯฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2525). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับสฺยามรฏฺ เตปิฏกํ 2524. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 23). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.
พระครูอรุณสุตาลังการ (ปรีดา ขนฺติโสภโณ). (2561). รูปแบบการพัฒนาความเป็นธรรมาธิปไตยของผู้นำชุมชนในเขตอำเภอเมืองจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 5(2), 364-376.
พีรพัฒน์ ใจแก้วมา. (2563). การศึกษาพฤติกรรมการดำรงชีวิตแบบปรกติใหม่ของประชาชนชาวไทยระหว่างวิกฤตโควิด-19(วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาภูมิศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม). มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พุทธทาสภิกขุ. (2531). การเมืองคือธรรมะ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: อรุณวิทยา.
ภัชลดา สุวรรณนวล, และ ระพิน พุทธิสาโร. (2564). การบริหารจัดการชุมชนตามหลักสังคหวัตถุ 4. Journal of MCU Nakhondhat, 8(2), 325-336.
อนุชา พละกุล. (2563). การวิเคราะห์โลกทัศน์ทางการเมืองของเยาวชนที่มีต่อรัฐบาลไทย ช่วง พ.ศ. 2563. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์, 3(1), 61-75.
อนุรักษ์ นิยมเวช. (2554). บทความเกี่ยวกับการพัฒนาการเมืองและการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
Public Health Administration Division Ministry of Public Health. (2018). Summary of the Meeting of the Sub-Committee on Establishment and Management of Treatment Services for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19), Busarakham Hospital. Nonthaburi: Ministry of Public Health.