กลวิธีทางภาษาที่ปรากฏในกฎหมายล้านคำกอง

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง “กลวิธีทางภาษาที่ปรากฏในกฎหมายล้านคำกอง” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีทางภาษาที่ปรากฏในกฎหมายล้านคำกอง ซึ่งเป็นกฎหมายโบราณที่สำคัญของกลุ่มชาติพันธุ์พวน  ผลการศึกษาพบว่า ในกฎหมายล้านคำกองมีการใช้กลวิธีต่าง ๆ ได้แก่ 1) กลวิธีทางศัพท์ พบว่า 1.1) มีการใช้คำศัพท์เฉพาะทางกฎหมายเพื่อให้สอดคล้องกับประเภทของงานเขียน เช่น คำใช้เรียกบุคคลที่กฎหมายกล่าวถึง คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมความผิดและบทลงโทษ 1.2) มีการใช้คำยืมภาษาบาลี - สันสกฤต และภาษาเขมร โดยที่คำยืมจากภาษาบาลี – สันสกฤตที่พบนั้นแสดงให้เห็นถึงที่มาของกฎหมายโบราณว่า มีรากฐานมาจากหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ส่วนคำยืมจากภาษาเขมร
ที่พบส่วนใหญ่เป็นคำราชาศัพท์ใช้เพื่อยกฐานะของพระมหากษัตริย์ ผู้ตรากฎหมายว่าเสมอด้วยเทวะ เป็นการสร้างความศักดิ์สิทธิ์ให้แก่กฎหมาย 1.3) การใช้กลวิธีทางวรรณศิลป์ต่าง ๆ เช่น การใช้เสียงสัมผัสสระ สัมผัสอักษร การเล่นคำ รวมทั้งการใช้สำนวนต่าง ๆ เป็นต้น ใช้เพื่อให้กฎหมายล้านคำกอง กลายเป็นผลงานที่สร้างสรรค์ขึ้นโดยนักปราชญ์ เป็นของสูงที่ประชาชนต้องให้ความเคารพและปฏิบัติตาม 2) การใช้สำนวน เพื่อทำให้ภาษาในกฎหมายล้านคำกองมีชั้นเชิงมากกว่าภาษาที่สามัญชนใช้ และ 3) กลวิธีการขยายข้อความในกฎหมายล้านคำกอง พบว่ามีการขยายข้อความด้วยการบรรยายมากที่สุด รองลงมา เป็นการสั่งสอนและการยกตัวอย่าง และการเปรียบเทียบตามลำดับ เพื่อทำให้เกิดความสมบูรณ์ในด้านเนื้อหา