เบญจศีลข้อสุราเมรัยกับการตีความเพื่อนำไปใช้ในสังคมไทยร่วมสมัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิพากษ์ประเด็นเกี่ยวกับ 1) ขอบเขตและความหมาย 2) วัตถุต้องห้ามและการขยายขอบเขตวัตถุต้องห้าม และ 3) องค์ประกอบของการกระทำความผิด ตามหลักเบญจศีลข้อ 5 สุราเมรัยในสังคมไทยร่วมสมัย จัดเป็นการวิจัยเชิงเอกสารโดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาจากคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา หนังสือ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
ผลการวิจัยพบว่า ประเด็นแรก ด้านขอบเขตและความหมายมีการตีความอยู่ 2 ประการ ดังนี้ แบบจำกัด คือ งดเว้นจากการดื่มน้ำเมาคือสุราเมรัย และแบบกว้าง คือ งดเว้นจากการเสพสุราเมรัยและของมึนเมา ประเด็นที่สอง ด้านวัตถุต้องห้ามมีการตีความอยู่ 2 ประการ คือ 1) สุราและเมรัย ต้องใช้หลักมหาปเทสเพื่อขยายขอบเขตความหมายใน 2 ลักษณะ ได้แก แบบจำกัด หมายเอาเฉพาะน้ำเมาเช่นเดียวสุราเมรัย และแบบกว้าง หมายเอาน้ำเมาและยาเสพติดทุกชนิด และ 2) สุราเมรัยและของมึนเมา มีการตีความของมึนเมาโดยไม่ใช้หลักมหาปเทส ซึ่งมีทั้งแบบจำกัดและไม่จำกัดเช่นเดียวกับข้อแรก และประเด็นสุดท้าย ด้านองค์ประกอบของการกระทำความผิดมีการตีความอยู่ 2 แนวทางเช่นเดียวกัน ดังนี้ 1) แนวทางเดิม คือ องค์ประกอบการทำความผิด 4 ประการตามคัมภีร์อรรถกถา ได้แก่ ความเป็นของมึนเมา มีจิตคิดจะดื่มของมึนเมา มีความพยายามที่จะดื่ม และกลืนลงไปในลำคอ และ 2) แนวทางใหม่ โดยการแก้ไขข้อ 2 เป็น “มีจิตคิดจะเสพของมึนเมา” และข้อ 4 เป็น “สิ่งเสพติดเข้าสู่ร่างกาย” เพื่อให้มีขอบเขตครอบคลุมถึงยาเสพติดทุกชนิดในสังคมปัจจุบันส่วนองค์ประกอบนอกนั้นยังคงเดิม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์ทหารเรือ. (2561). คู่มือการแก้ไขปัญหายาเสพติดในกองทัพเรือ (สำหรับบุคลากรสายแพทย์ พ.ศ. 2561). สมุทรปราการ: ทูทวินพริ้นติ้ง.
คูณ โทขันธ์. (2537). ศาสนาเปรียบเทียบ. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ทองหล่อ วงษ์ธรรมา. (2551). ศาสนาสำคัญของโลก. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ธีรพงษ์ มีไธสง. (2551). มิติทางศาสนาและปรัชญาของโลก. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
นราพร วงศ์แสน, (2560). ผลกระทบของการละเมิดเบญจศีลข้อที่ 5 ในสังคมไทย. วารสารปัญญา, 24(2), 8-12. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/panya-thjo/article/view/192685
ปิ่น มุทุกันต์. (2536). คำบรรยายพุทธศาสตร์ ภาค 1 ฉบับฉลอง 25 พุทธศตวรรษ. กรุงเทพฯ: คลังวิทยา.
พระญาณวโรดม (สนธิ์ กิจฺจกาโร). (2543). ประมวลปัญหาและเฉลย เบญจศีลเบญจธรรมและอุโบสถศีล (สำหรับธรรมศึกษาชั้นตรี). (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2557). พุทธธรรมฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 39). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสนิท หาญเชี่ยว, พระมหาปราโมทย์ แก้วนา และ วิโรจน์ คุ้มครอง. (2566). การประยุกต์ใช้ศีล 5 โดยมีหลักเบญจธรรมมาสนับสนุนในการดำเนินชีวิตยุคใหม่. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 5(5), 1151-1162. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemri/article/view/263281
พระมหาสากล สุภรเมธี และ พระมหาวันดี กนฺตวีโร. (2560). ศีล 5 พื้นฐานความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 17(1), 169-178. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/85336
พระโอภาส โอภาโส และพระณัฐพงษ์ ญาณเมธี. (2564). ศึกษาวิกฤตสังคมไทยจากกรณีการละเมิดศีล 5. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(3), 129-142. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org /index.php/JMND/article/view/251157
ฟื้น ดอกบัว. (2542). พระพุทธศาสนากับคนไทย. กรุงเทพฯ: ศิลปาบรรณาคาร.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2520). ปทานุกรมบาลี ไทย อังกฤษ สันสกฤต ฉบับพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2536). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล 91 เล่ม ฉบับมหากุฏราชวิทยาลัย. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2552). พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี. (2548). คู่มือการศึกษาพระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริเฉทที่ 5 วิถีมุตตสังคหวิภาค. (พิมพ์ครั้งที่ 6). นครปฐม: มูลนิธิแนบมหานีรานนท์.
วศิน อินทสระ. (2549). พุทธจริยศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ธรรมดา.
สมภาร พรมทา. (2548). พุทธศาสนากับปัญหาจริยศาสตร์ โสเภณี ทำแท้ง และการุณยฆาต. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2565 ก). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 45). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2565 ข). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์(ครั้งที่ 37). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2538). เบญจศีลเบญจธรรม: หลักสูตรธรรมศึกษาชั้นตรี. (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2543). วินัยมุขเล่ม 2 หลักสูตรนักธรรมชั้นโท. (พิมพ์ครั้งที่ 31). กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สิริพันธุ์ จุลกรังคะ. (2557). เครื่องดื่มในงานบริการ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.
แสง จันทร์งาม. (2535). พุทธศาสนวิทยา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: บรรณาคาร.
สำนักงานศาลยุติธรรม. (2564). รวมกฎหมายยาเสพติด. กรุงเทพฯ: ชวนพิมพ์ 50.
