การสังเคราะห์สุราเมรัยในเบญจศีลข้อห้าตามหลักพุทธศาสนาเถรวาทกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย

Main Article Content

อำนาจ ยอดทอง

บทคัดย่อ

เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทยสามารถสังเคราะห์เป็น “สุราเมรัย” ในเบญจศีลข้อ 5 สมัยพุทธกาลได้หรือไม่ บทความวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสุราเมรัยในเบญจศีลข้อ 5 ตามหลักพุทธศาสนาเถรวาท 2) ศึกษาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย และ 3) สังเคราะห์สุราเมรัยในเบญจศีลข้อ 5 กับ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย เป็นการวิจัยเชิงเอกสารด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหาจากคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา กฎหมาย หนังสือ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง


ผลการวิจัยพบว่า ประการแรก เบญจศีลข้อ 5 สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา เวรมณี คือ เจตนางดเว้นจากน้ำเมาคือสุราและเมรัย อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท มีวัตถุต้องห้าม 2 ประการ คือ 1) เมรัย น้ำเมาที่ได้จากการหมักหรือแช่ และ 2) สุรา น้ำเมาที่ได้จากการกลั่นหรือเมรัยกลั่น


ประการที่สอง เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย หมายถึง สุรา เหล้า หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด มี 4 ประเภท ได้แก่ 1) สุราแช่ เช่น ไวน์ เบียร์ 2) สุรากลั่น เช่น สุราขาว สุราสามทับ 3) สุราหมัก กลั่น และปรุงรส ได้แก่ จิน/ยิน ลิเคียวหรือสุราหวาน และ 4) สุราผสม ได้แก่ ค็อกเทล


และประการที่สาม การสังเคราะห์แนวคิดทั้ง 2 เข้าด้วยกันมีอยู่ 2 วิธี ดังนี้ 1) สังเคราะห์ตามวัตถุดิบ เช่น ไวน์และสุราแช่ผลไม้ผสมองุ่นหรือไวน์องุ่น จัดเข้าเป็นเมรัยตามหลักพุทธศาสนาเถรวาทชนิดน้ำหมักด้วยผลไม้ (ผลาสวะ) ส่วนสุราขาวและสุราสามทับ จัดเป็นสุราตามหลักพุทธศาสนาเถรวาทชนิดที่เติมด้วยส่าเหล้า (กิณฺณปกฺขิตฺตา) และ 2) การสังเคราะห์ตามกระบวนการผลิต คือ เมรัยที่ผ่านกระบวนการหมัก ดอง หรือแช่ จัดเป็นเครื่องดื่มประเภทสุราแช่ และสุราหรือเมรัยที่ผ่านกระบวนการกลั่นในขั้นตอนสุดท้ายจัดเป็นเครื่องดื่มประเภทสุรากลั่น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ยอดทอง อ. (2025). การสังเคราะห์สุราเมรัยในเบญจศีลข้อห้าตามหลักพุทธศาสนาเถรวาทกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(1-2), 1–15. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/273833
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมสรรพสามิต. (29 กันยายน 2560). ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิตสุราและการนำสุราออกจากโรงงานอุตสาหกรรมเพื่อตรวจวิเคราะห์ในขั้นตอนการผลิต. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2567, จาก https://lawelcs.excise.go.th/lawdetail?id=5705

กระทรวงการคลัง. (1 กรกฎาคม 2513). กฎกระทรวง ฉบับที่ 46 พ.ศ. 2513. ออกตามความในพระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. 2493. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2567, จาก https://www6.excise. go.th/law_center/file_ sura/srkk/srkk46.pdf

จักรกฤษณ์ สุขยิ่ง. (2546). สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เล่ม 27. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง.

ชลธิชา บุนนาค. (2562). งานบริการอาหารและเครื่องดื่ม. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ตะวัน ฉัตรสูงเนิน. (2548). ลูกแป้งสุรา ภูมิปัญญาไทย. วารสารแม่โจ้ปริทัศน์, 6(3), 44-47.

ทรูปลูกปัญญา. (29 กรกฎาคม 2563). ส่าเหล้าหรือยีสต์ ต้นกำเนิดอาหาร. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2567, https://www.trueplookpanya.com/dhamma/content/83240/-scibio-sci-

ปิ่น มุทุกันต์. (2536). คำบรรยายพุทธศาสตร์ ภาค 1 ฉบับฉลอง 25 พุทธศตวรรษ. กรุงเทพฯ:

คลังวิทยา.

พระกัมพล เรืองทองดี. (2567). กุศโลบายที่มีผลต่อการรักษาศีลของพุทธศาสนิกชนในวัดสีสุก กรุงเทพมหานคร. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(1), 239-246. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemri/article/view/263445

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฆนาถ. (2553). ปทานุกรมบาลี ไทย อังกฤษ สันสกฤต ฉบับพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฆนาถ. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระมหาโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สรุเตโช). (2559). พจนานุกรมไทย-บาลี. กรุงเทพฯ: วัดราชโอรสาราม ราชวรวิหาร.

พระโอภาส โอภาโส และ พระณัฐพงษ์ ญาณเมธี. (2564). ศึกษาวิกฤตสังคมไทยจากกรณีการละเมิดศีล 5. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(3), 129-142. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/251157

พิมพ์เพ็ญ พรเฉลิมพงศ์ และ นิธิยา รัตนาปนนท์. (2567). น้ำตาลเมา. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2567, จาก https://www.foodnetworksolution.com/wiki/word/3221/น้ำตาลเมา

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2536). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล 91 เล่ม ฉบับมหากุฏราชวิทยาลัย. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

ราชกิจจานุเบกษา. (2551). พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551. เล่ม 125 ตอนที่ 33 ก. หน้า 35 (13 กุมภาพันธ์ 2551).

ราชกิจจานุเบกษา. (2560). พระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560. เล่ม 135 ตอนที่ 32 ก. หน้า 35 (20 มีนาคม 2560).

ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2552). พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี. (2548). คู่มือการศึกษาพระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริเฉทที่ 5 วิถีมุตตสังคหวิภาค. (พิมพ์ครั้งที่ 6). นครปฐม: มูลนิธิแนบมหานีรานนท์.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2565). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 37). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2538). เบญจศีลเบญจธรรม: หลักสูตรธรรมศึกษาชั้นตรี. (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2543). วินัยมุข เล่ม 2 หลักสูตรนักธรรมชั้นโท. (พิมพ์ครั้งที่ 31). กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สิริพันธุ์ จุลกรังคะ. (2557). เครื่องดื่มในงานบริการ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

Hop Beer House Korat. (2567). ลูกแป้งภูมิปัญญาดั้งเดิม. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2567, จาก https://hopbeerhouse.com/lukpaeng/

Kalupahana, D. J. (1994). A History of Buddhist Philosophy. Delhi: Motilal Banarsidass Publishers.