การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกที่เสริมสร้างความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัย เรื่องพื้นที่ผิวและปริมาตรของรูปเรขาคณิตสามมิติ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

Main Article Content

วัชรพงษ์ ว่องนิยมเกษตร
ญาณิณ กองทิพย์
สุกัญญา หะยีสาและ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง พื้นที่ผิวและปริมาตรของรูปเรขาคณิตสามมิติที่เสริมสร้างความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัยให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70 และ (2) เพื่อศึกษาความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัยของนักเรียน ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกที่เสริมสร้างความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัย รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงทดลอง โดยมีประชากรเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนสาธิต มหาวิทยาลัยศิลปากร (ปฐมวัยและประถมศึกษา) จำนวน 22 คน โดยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ประเภท คือ (1) แผนจัดการเรียนรู้จำนวน 15 แผน โดยเป็นกิจกรรมกลุ่มทั้ง 15 แผน (2) แบบทดสอบระหว่างเรียน 3 ฉบับ และหลังเรียน 1 ฉบับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยคำนวณหาประสิทธิภาพ E1/E2 และการทดสอบทวินาม       


ผลการวิจัยพบว่า (1) กิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกที่เสริมสร้างความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัย เรื่องพื้นที่ผิวและปริมาตรของรูปเรขาคณิตสามมิติ สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีประสิทธิภาพ 80.24/84.15 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (2) นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัยสูงกว่าร้อยละ 70 ของคะแนนเต็ม และมีจำนวนมากกว่าร้อยละ 60 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมดอย่างมีนัยสำคัญ .05 ผลการวิจัยนี้จะเป็นประโยชน์ต่อครูคณิตศาสตร์ในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกที่จะช่วยเสริมสร้างความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัยของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถประยุกต์ใช้กับเนื้อหาอื่น ๆ ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ว่องนิยมเกษตร ว., กองทิพย์ ญ., & หะยีสาและ ส. (2025). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกที่เสริมสร้างความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัย เรื่องพื้นที่ผิวและปริมาตรของรูปเรขาคณิตสามมิติ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(5), 2077–2097. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/280312
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมล โพธิเย็น. (2564). Active Learning: การจัดการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(1), 11-28. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/suedujournal/article/view/245317

กุลิศธา จิตรชญาวณิช, และ เกศราพรรณ พันธุ์ศรีเกตุ คงเจริญ. (2563). วิธีจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภควดี สุดสงวน. (2563). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาคณิตศาสตร์และสถิติในชีวิตประจำวันเรื่องความน่าจะเป็นเบื้องต้น โดยใช้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือด้วยเทคนิคจิ๊กซอว์. วารสารคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 7(1), 145-156. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edupsru/article/view/239944

มัณฑนา ศรีสุจันทร์, รุ่งฟ้า จันท์จารุภรณ์, เสริมศรี ไทยแท้, และ กาญจนา พานิชเจริญ. (2561). กิจกรรมการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่เสริมสร้างความสามารถในการให้เหตุผลแบบอุปนัย สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารแก่นวิทยาศาสตร์ (Science Essence Journal), 34(1), 287-308.

วิชัย วงษ์ใหญ่, และ มารุต พัฒผล. (2561). ขอบฟ้าใหม่แห่งการเรียนรู้สู่การสร้างสรรค์อนาคต. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

วิชุดา ประแดง, ต้องตา สมใจเพ็ง, และ ทรงชัย อักษรคิด. (2563). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning ร่วมกับการเขียนบันทึกการเรียนรู้ที่มีต่อความสามารถในการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ เรื่อง เส้นขนาน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 10(3), 60-71. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/var/article/view/243069

วิภาพรรณ พินลา, และ วิภาดา พินลา. (2563). การเรียนรู้เชิงรุกของครูสังคมศึกษาในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ, 20(1), 1-12. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/eduthu/article/view/213558

วุฒิพงษ์ พันจันทร์, มะลิวัลย์ ภัทรชาลีกุล, และ นิภาพร ชุติมันต์. (2564). การพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทางคณิตศาสตร์แบบอุปนัยที่ส่งเสริมความสามารถในการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ เรื่อง ความสัมพันธ์และฟังก์ชัน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 15(3), 23-34. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/256333

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2547). การให้เหตุผลในวิชาคณิตศาสตร์ระดับประถมศึกษา ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2544. กรุงเทพฯ: บริษัท เอส.พี.เอ็น. การพิมพ์ จำกัด.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2555). ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: 3-คิว มีเดีย.

Hačatrjana, L., & Namsone, D. (2024). Breaking down the concept of students’ thinking and reasoning skills for implementation in the classroom. Journal of Intelligence, 12(11), 109. https://doi.org/10.3390/jintelligence12110109

Karl, C., Willmes, K., & Phye, G. D. (2002). Inducing inductive reasoning: Does it transfer to fluid intelligence?. Contemporary Educational Psychology, 27, 1-25. https://doi.org/10.1006/ceps.2001.1079

Christou, C., & Papageorgiou, E. (2007). A framework of mathematics inductive reasoning. Learning and Instruction, 17(1), 55-66. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2006.11.009

National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.

Prince, M., & Felder, R. (2007). The many faces of inductive teaching and learning. Journal of College Science Teaching, 36(5), 14. Retrieved from https://my.nsta.org/resource/?id=10.2505%2F4%2Fjcst07_036_05_14

Putri, H. E., Suwangsih, E., Rahayu, P., Nikawanti, G., Enzelina, E., & Wahyudy, M. (2020). Influence of Concrete–Pictorial–Abstract (CPA) approach on the enhancement of primary school students’ mathematical reasoning ability. Mimbar Sekolah Dasar, 7(1), 119-132. https://doi.org/10.17509/mimbar-sd.v7i1.22574

Syafitri, W., Putra, Z. H., & Noviana, E. (2024). Fifth grade students’ logical thinking in mathematics. Journal of Educational and Human Development, 13(1), 45-52. https://doi.org/10.33578/jtlee.v3i2.7840

Yulianti, K., & Tjoe, H. (2021). The effect of modeling activities on Grade 5 students’ informal reasoning about a real-life issue. Research in Science Education, 51, 789-806. https://doi.org/10.1007/s11165-020-09951-9