การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์สำหรับครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจของภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์สำหรับครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสานวิธี พื้นที่วิจัย คือโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านเทคโนโลยีการศึกษาและผู้นำครู จำนวน 7 คน และ กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูในสังกัดคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 398 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง 2) แบบสอบถามการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติที่ใช้วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจด้วยวิธีการสกัดองค์ประกอบหลักและหมุนแกนแบบตั้งฉากด้วยวิธีวาริแมกซ์ ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์ ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ 49 ตัวบ่งชี้ โดย องค์ประกอบ 1 ความรู้และทักษะพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ มี 19 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบ 2 การจัดการระบบปัญญาประดิษฐ์ มี 12 ตัวบ่งชี้ 3 การเรียนการสอนด้วยปัญญาประดิษฐ์ มี 13 ตัวบ่งชี้ และองค์ประกอบ 4 จริยธรรมและความรับผิดชอบในการใช้ปัญญาประดิษฐ์ มี 5 ตัวบ่งชี้ โดยทุกองค์ประกอบมีค่าไอเกน (Eigen Value) มากกว่า 1.00 ค่าความแปรปรวนรวม คิดเป็นร้อยละ 67.30 แต่ละองค์ประกอบอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 10.07, 9.11, 8.66 และ 5.14 ตามลำดับ งานวิจัยนี้สามารถนำองค์ประกอบไปพัฒนาเป็นตัวชี้วัดคุณลักษณะของบุคคลที่มีภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์ในยุคปัจจุบัน อีกทั้งยังสามารถพัฒนาแบบเป็นแบบวัดภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์ เพื่อนำไปใช้กับครูผู้สอนในระดับต่าง ๆ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2557). บริหารเวลาเพื่อความสำเร็จ. กรุงเทพฯ: ซัคเซสมีเดีย จำกัด.
ทัศนีย์ มณีวรรณ, สุวิมล โพธิ์กลิ่น และ พงษ์ธร สิงห์พันธ์. (2564). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานยุคดิจิทัล. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์, 9(2), 591-604. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/247692
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และ พเยาว์ ยินดีสุข. (2561). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. สืบค้นจาก http://www.ratchakitcha.go.th
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (6 สิงหาคม 2564). อนาคตของการเรียนรู้” (Future of LEARNING). สืบค้นจาก https://nia.or.th/pdf/books/Future%20of%20LEARNING.pdf
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). สภาวะการศึกษาไทย 2561/2562 การปฏิรูปการศึกษาในยุคดิจิทัล. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, กระทรวงศึกษาธิการ.
สิโรดม มณีแฮด และ ปณิตา วรรณพิรุณ (2562). ระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลด้วยปัญญาประดิษฐ์สำหรับการเรียนรู้อย่างชาญฉลาด. Journal of Education and Innovation, 21(2), 359-373. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/159123
Akkaraputtapong, P., Nguyen, H. T. M., Ngo, H. T., & Ngo, N. T. H. (2025). A teacher leadership model validation for in-service teachers. Frontiers in Education, 10. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1503997
Arar, K., Tlili, A., & Salha, S. (2024). Human-Machine symbiosis in educational leadership in the era of artificial intelligence (AI): Where are we heading?. Educational Management Administration & Leadership. https://doi.org/10.1177/17411432241292295
Ashbaugh, M. L. (2013). Personal leadership in practice: A critical approach to instructional design innovation work. TechTrends, 57, 74-82. https://doi.org/10.1007/s11528-013-0694-5
Chua, Y. P., & Chua, Y. P. (2017). How are e-leadership practices in implementing a school virtual learning environment enhanced? A grounded model study. Computers & Education, 109(6), 109-121.
Claro, M., Salinas, A., Cabello-Hutt, T., Martín, E. S., Preiss, D. D., Valenzuela, S., & Jara, I. (2016). Teaching in a Digital Environment (TIDE): Defining and measuring teachers' capacity to develop students' digital information and communication skills. Computers & Education, 121, 162-174. DOI:10.1016/j.compedu.2018.03.001
Dempsey, P. R., & Kuhn, K.-A. L. (2018). Developing instructional leadership through collaborative learning. Australian Educational Leader, 40(2), 16-20.
Ellsworth, J. B. (2000). Surviving change: A survey of educational change models. Syracuse, NY: ERIC Clearinghouse on Information & Technology.
Espinoza, B. D., & Garmire, E. (2017). Emerging practices of integrating learning analytics in learning design of science, technology, engineering and mathematics education: Implications for leadership of digital transformation. International Journal of Information and
Learning Technology, 34(4), 331-344.
Fernández, V., Simo, P., Castillo, D., & Sallan, J. M. (2014). Online discussion forums with embedded streamed videos on distance courses. Journal of Technology and Science Education, 4(1), 25-38. Retrieved from https://www.jotse.org/index.php/jotse/article/view/91
Franciosi, S. J. (2012). Transformational leadership for education in a digital culture. Digital Culture & Education, 4(2), 235-347. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication /279205082_Transformational_leadership_for_education_in_a_digital_culture
Groff, J. (2013). Technology-rich innovative learning environments. OECD Working Paper.
Gundy, M. S., & Berger, M. J. (2016). Towards a model supporting educational change. International Journal of Information and Education Technology, 6(3), 232-236. DOI:10.7763/IJIET.2016.V6.691
Harris, A. L. (2008). Distributed leadership: According to the evidence. Journal of Educational Administration, 46(2), 172-188. https://doi.org/10.1108/09578230810863253
Hillman, T., & Säljö, R. (2016). Learning, knowing and opportunities for participation: Technologies and communicative practices. Learning, Media and Technology, 41(2), 306-309. DOI:10.1080/17439884.2016.1167080
Kadaruddin. (2023). Empowering education through generative AI: Innovative instructional strategies for tomorrow's learners. International Journal of Business, Law, and Education, 4(2), 618-625. https://doi.org/10.56442/ijble.v4i2.215
Krejcie, R.V., & Morgan, D.W. (1970) Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.
Langeveldt, D. (2024). AI-driven leadership: A conceptual framework for educational decision-making in the AI era. E-Journal of Humanities, Arts and Social Sciences, 1582-1595. DOI:10.38159/ehass.20245812
Li, Y., Chen, H., Yu, P., & Yang, L. (2025). A review of artificial intelligence in enhancing architectural design efficiency. Applied Sciences, 15(3). Retrieved from https://www.mdpi.com/2076-3417/15/3/1476
Li, Y., Tolosa, L., Rivas, F., & Marquez, R. (2025). Integrating AI in education: Navigating UNESCO global guidelines, emerging trends, and its intersection with sustainable development goals. ChemRxiv. DOI:10.26434/chemrxiv-2025-wz4n9
Networking, T. C. F. S. (2023). CoSN 2023 state of EdTech leadership. Retrieved from https://www.cosn.org/wp-content/uploads/2023/05/Survey_Report_2023_F2.pdf
Puckett, R. (2013). Educational technology and its effective use. Journal of Educational Technology, 10(3), 6-11. Retrieved from https://eric.ed.gov/?id=EJ1101733
Reiser, R. A., & Dempsey, J. V. (2018). Trends and issues in instructional design and technology. (4th ed.). New York: Pearson.
Richardson, J. W., Flora, K., & Bathon, J. (2013). Fostering a school technology vision in school leaders. International Journal of Educational Leadership Preparation, 8(1), 144-160. Retrieved from https://eric.ed.gov/?id=EJ1012953
Ritter, B. A., Gopalkrishnan, S. S., & Sockbeson, C. E. S. (2023). The next generation of pedagogy: Reflections from edtech leaders. Journal of Management Education, 48(4), 610-633. https://doi.org/10.1177/10525629231206182
Roblyer, M. D., & Doering, A. H. (2013). Integrating educational technology into teaching. (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
Roddy, C., Amiet, D. L., Chung, J., Holt, C., Shaw, L., McKenzie, S., & Mundy, M. E. (2017). Applying best practice online learning, teaching, and support to intensive online environments: An integrative review. Frontiers in Education, 2, 59. DOI:10.3389/feduc.2017.00059
Salazar-Clemeña, RM., & Almonte-Acosta, S. (2007). Developing research culture in Philippine higher education institutions: perspectives of university faculty. Retrieved from http://portal.unesco.org/education/en/files/54062/11870006385Rose_Marie_Clemena.pdf/Rose_ Marie_Clemena.pdf.
Thannimalai, R., & Raman, A. (2018). Principals technology leadership and teachers technology integration in the 21st century classroom. International Journal of Civil Engineering and Technology, 9(2), 177-187. DOI:10.29333/iji.2019.12428a
Tomlinson, C. A. (2014). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners. (2nd ed.). Alexandria, VA: ASCD.
Voogt, J., Erstad, O., Dede, C., & Mishra, P. (2013). Challenges to learning and schooling in the digital networked world of the 21st century. Journal of Computer Assisted Learning, 29(5). https://doi.org/10.1111/jcal.12029
Zhao, T. (2023). AI in educational technology. Preprints. https://doi.org/10.20944/Preprints202311.0106.v1
