รูปแบบการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบและสภาพการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา และ3) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยอาศัยกรอบแนวคิดการบริหารคุณภาพตามวงจร PDCA (Plan–Do–Check–Act) ควบคู่กับแนวคิดการพัฒนาโรงเรียนตามนโยบาย “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” ของกระทรวงศึกษาธิการ พื้นที่วิจัย ได้แก่ โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา กลุ่มผู้ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์จำนวน 9 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง และกลุ่มตัวอย่างในการตรวจสอบยืนยันองค์ประกอบรูปแบบและประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบ ประกอบด้วยผู้บริหารการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน จำนวน 255 คน ได้มาโดยการ
สุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม ประเด็นการสนทนากลุ่ม และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบของการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐานและระบบสนับสนุนนักเรียน ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษา การบริหารจัดการ การจัดการเรียนรู้ และนักเรียน 2) รูปแบบการบริหารที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 ส่วนสำคัญ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ การดำเนินการ การประเมินผล และเงื่อนไขความสำเร็จ โดยขับเคลื่อนผ่านกลไก IAMLS ภายใต้วงจร PDCA 3) ผลการประเมินรูปแบบพบว่ามีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด องค์ความรู้จากการวิจัยครั้งนี้นำเสนอ IAMLS Model ซึ่งเป็นรูปแบบการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผล โดยบูรณาการแนวคิดระบบ (System Theory) วงจร PDCA และ CIPP Model อย่างเป็นรูปธรรม รูปแบบดังกล่าวสามารถใช้เป็นกรอบแนวทางในการพัฒนาและยกระดับสถานศึกษาตามนโยบาย “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” เพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการเชิงระบบ การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง และการยกระดับคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา พิชญเสรี. (2561). การบริหารสถานศึกษาเพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.). (2564). แนวทางการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.).
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.). (2566). แนวทางการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.).
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). รายงานผลการดำเนินนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
Bush, T. (2019). Educational leadership and management: Theory, policy, and practice. (2nd ed.). Sage.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
Fixsen, D. L., Naoom, S. F., Blase, K. A., Friedman, R. M., & Wallace, F. (2005). Implementation research: A synthesis of the literature. University of South Florida, Louis de la Parte Florida Mental Health Institute.
Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change. (5th ed.). Teachers College Press.
Hallinger, P. (2011). Leadership for learning: Lessons from 40 years of empirical research. Journal of Educational Administration, 49(2), 125–142. https://doi.org/10.1108/09578231111116699
Harris, A., & Jones, M. (2020). COVID-19 – school leadership in disruptive times. School Leadership & Management, 40(4), 243–247. https://doi.org/10.1080/13632434.2020.1811479
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice. (9th ed.). McGraw-Hill.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5–22. https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1596077
OECD. (2020). School leadership and education system reform. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/8b7a2d3c-en
OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. OECD Publishing.
Sallis, E. (2014). Total quality management in education. (3rd ed.). Routledge.
Sammons, P. (2018). School effectiveness and school improvement: A review of the research literature. Journal of Educational Change, 19(2), 203–231. https://doi.org/10.1007/s10833-018-9320-4
Scheerens, J. (2016). Educational effectiveness and ineffectiveness: A critical review of the knowledge base. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-7459-8
Stufflebeam, D. L., & Zhang, G. (2017). The CIPP evaluation model: How to evaluate for improvement and accountability. Guilford Press.
UNESCO. (2022). Global education monitoring report 2022: Non-state actors in education. Paris: UNESCO Publishing.
