กลยุทธ์ความได้เปรียบในการแข่งขันของธุรกิจค้าปลีกอุปกรณ์ไอทีเกรดอุตสาหกรรมในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความสอดคล้องของตัวแบบปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อความได้เปรียบในการแข่งขันและผลการดำเนินงานกับข้อมูลเชิงประจักษ์ 2) เพื่อศึกษาปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อความได้เปรียบในการแข่งขันและผลการดำเนินงาน และ 3) เพื่อศึกษากลยุทธ์ความได้เปรียบในการแข่งขันที่เหมาะสม ใช้การวิจัยแบบผสานวิธี พื้นที่วิจัยคือธุรกิจค้าปลีกอุปกรณ์ไอทีเกรดอุตสาหกรรมในประเทศไทย การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดย่อม 440 ราย เลือกแบบโควตาตามสัดส่วน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนาและโมเดลสมการโครงสร้าง การวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลหลัก 15 ราย เลือกแบบเจาะจง เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย
ผลการวิจัยพบว่าตัวแบบมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ มุมมองฐานความรู้มีอิทธิพลสูงสุดต่อความได้เปรียบในการแข่งขัน รองลงมาคือความสามารถเชิงพลวัตและการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมตามลำดับ ความได้เปรียบในการแข่งขันมีอิทธิพลสูงสุดต่อผลการดำเนินงาน โดยทำหน้าที่เป็นตัวแปรคั่นกลางแบบสมบูรณ์สำหรับความสามารถเชิงพลวัตและการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรม ขณะที่มุมมองฐานความรู้มีทั้งอิทธิพลทางตรงและทางอ้อม ผลเชิงคุณภาพยืนยันว่าความรู้เป็นทรัพยากรเชิงกลยุทธ์สำคัญที่สุด การนำเทคโนโลยีไปปฏิบัติสำคัญกว่าการค้นหาเทคโนโลยี และกลยุทธ์การมุ่งเน้นเฉพาะกลุ่มควบคู่กับการสร้างความแตกต่างเหมาะสมที่สุดสำหรับบริบทนี้ ผลการวิจัยมีคุณค่าทางวิชาการในการบูรณาการทฤษฎีสามแนวคิดภายในกรอบเดียว อีกทั้งเป็นแนวทางให้ผู้ประกอบการกำหนดกลยุทธ์การแข่งขันบนฐานความรู้เฉพาะทาง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2567). ขาขึ้นของวัฏจักรสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ยังหนุนการส่งออกไทยในเดือน ก.ย. 2024 (Econ Analysis, Vol. 30, No. 4093). สืบค้นจาก https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/TH-Export-EB4093-FB-2024-10-28.aspx
สายัณ สวนยา และ ทักษญา สง่าโยธิน. (2567). แนวทางการสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันเพื่อความสำเร็จของผู้ประกอบการธุรกิจอุตสาหกรรมแผงวงจรรวม ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 8(3), 1260–1273. https://doi.org/10.14456/jeir.2024.76
สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. (2566, ธันวาคม). สถิติข้อมูลผู้ประกอบการ SME ในแต่ละพื้นที่จังหวัด. สืบค้นเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2567, จาก https://www.smebigdata.com/msme/dashboard-a
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2566). รายงานภาวะเศรษฐกิจดิจิทัลประจำปี 2565. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สืบค้นเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2567, จาก https://www.depa.or.th/th/article-view/income-data-statistics-2565
Abdurrahman, A., Gustomo, A., & Agus, E. (2024). Impact of dynamic capabilities on digital transformation and innovation to improve banking performance: A TOE framework study. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 10(1), 100215. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100215
Al-Tal, M. J. Y., & Emeagwali, O. L. (2019). Knowledge-based HR practices and innovation in SMEs. Organizacija, 52(1), 6–21. https://doi.org/10.2478/orga-2019-0002
Avelar, S., Borges-Tiago, T., Almeida, A., & Tiago, F. (2024). Confluence of sustainable entrepreneurship, innovation, and digitalization in SMEs. Journal of Business Research, 170, Article 114346. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2023.114346
Azmi, Z., Erlina, E., Muda, I., & Erwin, K. (2024). Exploring the use of knowledge-based view in accounting and the business environment. Ekombis Review: Jurnal Ilmiah Ekonomi dan Bisnis, 12(2), 3203–3212. https://doi.org/10.37676/ekombis.v12i3
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Beigi, S., Malekakhlagh, E., Nosratpanah, R., & Safari, M. (2023). A framework for firm performance under the influence of knowledge management and dynamic capabilities: Examining the mediating role of sustainable competitive advantage. Interdisciplinary Journal of Management Studies, 16(1), 205–227. https://doi.org/10.22059/ijms.2022.327941.674674
Cordeiro, M., Puig, F., & Ruiz-Fernández, L. (2023). Realizing dynamic capabilities and organizational knowledge in effective innovations: The capabilities typological map. Journal of Knowledge Management, 27(10), 2581–2603. https://doi.org/10.1108/JKM-02-2022-0080
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research. (3rd ed.). SAGE Publications.
Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
Fabrizio, C. M., Kaczam, F., de Moura, G. L., da Silva, L. S. C. V., da Silva, W. V., & da Veiga, C. P. (2022). Competitive advantage and dynamic capability in small and medium-sized enterprises: A systematic literature review and future research directions. Review of Managerial Science, 16(3), 617–648. https://doi.org/10.1007/s11846-021-00459-8
Felicetti, A. M., Corvello, V., & Ammirato, S. (2024). Digital innovation in entrepreneurial firms: A systematic literature review. Review of Managerial Science, 18(2), 315–362. https://doi.org/10.1007/s11846-023-00638-9
Ferreira, J., Cardim, S., & Coelho, A. (2020). Dynamic capabilities, innovation and branding capabilities and their impact on competitive advantage and SME's performance in Portugal: The moderating effects of entrepreneurial orientation. International Journal of Innovation Science, 12(3), 255–286. https://doi.org/10.1108/IJIS-10-2018-0108
Ferreira, J., Coelho, A., & Moutinho, L. (2020). Dynamic capabilities, creativity and innovation capability and their impact on competitive advantage and firm performance: The moderating role of entrepreneurial orientation. Technovation, 92, Article 102061. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2018.11.004
Gentle, C., Scally, A., Dubois, S., & Gibson, M. (2025). 2025 global semiconductor industry outlook: Semiconductor leaders anticipate a strong 2025 powered by AI. Retrieved from https://kpmg.com/kpmg-us/content/dam/kpmg/pdf/2025/global-semiconductor-industry-outlook-2025.pdf
Ghobakhloo, M. (2020). Industry 4.0, digitization, and opportunities for sustainability. Journal of Cleaner Production, 252, 119869. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.119869
Grant, R., & Phene, A. (2022). The knowledge based view and global strategy: Past impact and future potential. Global Strategy Journal, 12(1), 3–30. https://doi.org/10.1002/gsj.1399
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. (8th ed.). Cengage Learning.
Kadarusman, K., & Rosyafah, S. (2022). Competitive advantage, entrepreneurial orientation, knowledge sharing, and SMEs' performance: Mediation-moderation analysis. Jurnal Minds: Manajemen Ide dan Inspirasi, 9(1), 127–142. https://doi.org/10.24252/minds.v9i1.27569
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Harvard Business School Press.
Krakowski, S., Luger, J., & Raisch, S. (2023). Artificial intelligence and the changing sources of competitive advantage. Strategic Management Journal, 44(6), 1425–1452. https://doi.org/10.1002/smj.3387
Kumar, S., Lim, W. M., Sureka, R., Jabbour, C. J. C., & Bamel, U. (2024). Balanced scorecard: Trends, developments, and future directions. Review of Managerial Science, 18(8), 2397–2439. https://doi.org/10.1007/s11846-023-00700-6
Kumera, D., Amentie, C., & Bali, N. (2024). Effect of technological innovation on firm's performance: Mediating effect of competitive advantage: A study on manufacturing firms operating in Ethiopian industrial parks. Brazilian Journal of Operations & Production Management, 21(3), Article e20242146. https://doi.org/10.14488/BJOPM.2146.2024
Islami, X., Mustafa, N., & Topuzovska Latkovikj, M. (2020). Linking Porter's generic strategies to firm performance. Future Business Journal, 6(1), 3. https://doi.org/10.1186/s43093-020-0009-1
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.
Porter, M. E. (1980). Competitive strategy: Techniques for analyzing industries and competitors. Free Press.
Pundziene, A., Nikou, S., & Bouwman, H. (2022). The nexus between dynamic capabilities and competitive firm performance: The mediating role of open innovation. European Journal of Innovation Management, 25(6), 152–177. https://doi.org/10.1108/EJIM-09-2020-0356
Rehman, S. U., Bresciani, S., Ashfaq, K., & Alam, G. M. (2022). Intellectual capital, knowledge management and competitive advantage: A resource orchestration perspective. Journal of Knowledge Management, 26(7), 1705–1731. https://doi.org/10.1108/JKM-06-2021-0453
Rubio-Andrés, M., Linuesa-Langreo, J., Gutiérrez-Broncano, S., & Sastre-Castillo, M. Á. (2024). How to improve market performance through competitive strategy and innovation in entrepreneurial SMEs. International Entrepreneurship and Management Journal, 20(3), 1677–1706. https://doi.org/10.1007/s11365-024-00947-9
Saputra, M. H., Utomo, M. N., Ariansyah, K., Wismayanti, Y. F., Ansyah, R. H. A., Koeswinarno, & Suradi. (2024). Small and medium-sized enterprises dynamic capabilities and competitive advantage: The mediating effect of digitalization. Entrepreneurial Business and Economics Review, 12(3), 41–67. https://doi.org/10.15678/EBER.2024.120303
Ştefan, S. C., Popa, I., Olariu, A. A., Popa, Ş. C., & Popa, C. (2024). Knowledge management–performance nexus: Mediating effect of motivation and innovation. Business Process Management Journal, 30(8), 27–48. https://doi.org/10.1108/BPMJ-07-2023-0537
Tawse, A., & Tabesh, P. (2023). Thirty years with the balanced scorecard: What we have learned. Business Horizons, 66(1), 123–132. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2022.03.005
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://doi.org/10.1002/smj.4250180703
Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350. https://doi.org/10.1002/smj.640
Tidd, J., & Bessant, J. (2018). Managing innovation: Integrating technological, market and organizational change. (6th ed.). John Wiley & Sons.
Todorovic, T., Medic, N., Delic, M., Zivlak, N., & Gracanin, D. (2022). Performance implications of organizational and technological innovation: An integrative perspective. Sustainability, 14(5), 2836. https://doi.org/10.3390/su14052836
Tunpaiboon, N. (2022, December 28). Modern trade industry outlook 2023–2025. Krungsri Research, Bank of Ayudhya. Retrieved from https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry-outlook/wholesale-retail/modern-trade/io/modern-trade-2022
Tunpaiboon, N. (2024, April 4). Modern trade industry outlook 2024–2026. Krungsri Research, Bank of Ayudhya. Retrieved from https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry-outlook/wholesale-retail/modern-trade/io/modern-trade-2024-2026
Zahara, Z., Muslimin, M., Rumijati, A., & Rony, Z. T. (2024). Competitive advantage as mediating role to enhance MSMEs performance. Journal of Small Business Strategy, 34(2), 109–117. https://doi.org/10.53703/001c.121131
