วิถีชีวิตไทยจากขนมหวานคลายร้อน “ส้มฉุน” สำหรับผู้เรียนชาวจีน ที่เรียนภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ

ผู้แต่ง

  • ฉิง หลี่ นิสิตหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย วิชาเอกภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • นิธิอร พรอำไพสกุล ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. คณะมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • สุภัค มหาวรากร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. คณะมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

DOI:

https://doi.org/10.14456/arjla.2026.3

คำสำคัญ:

วิถีชีวิตไทย, ขนมหวานคลายร้อน, ส้มฉุน, ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์วิถีชีวิตไทยจากขนมหวานคลายร้อน “ส้มฉุน” ซึ่งเป็นขนมหวานที่มีผลไม้ไทยเป็นส่วนประกอบหลัก ในฐานะเป็นสื่อสำคัญในการเรียนรู้ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศสำหรับผู้เรียนชาวจีน โดยใช้วิธีดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ผ่านการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลจากหนังสือที่เกี่ยวข้อง เอกสารต่าง ๆ (Content Analysis) และการลงภาคสนามเพื่อเก็บข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า ส้มฉุนเป็นขนมหวานคลายร้อนที่สะท้อนให้เห็นวิถีชีวิตไทย 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านรูปแบบการบริโภคอาหารคลายร้อน คนไทยนิยมรับประทานผลไม้กับน้ำเชื่อม และเติมน้ำแข็ง 2) ด้านภูมิปัญญาของคนไทยในการใช้วัตถุดิบและการปรุงส้มฉุน 3) ด้านความสัมพันธ์ระหว่างคนไทยกับธรรมชาติผ่านการใช้วัตถุดิบตามฤดูกาล 4) ด้านวิธีสร้างสรรค์ขนมหวานคลายร้อน เช่น ส้มฉุนกรานิต้า ประยุกต์เทคนิคแบบตะวันตกเพื่อดึงดูดคนรุ่นใหม่ แต่ยังคงรักษารสชาติและเอกลักษณ์ไทยไว้ได้อย่างกลมกลืน ซึ่งสะท้อนกระบวนการผสมผสานทางวัฒนธรรมอาหาร ส้มฉุนไม่ได้เป็นเพียงอาหาร แต่เป็นระบบสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สะท้อนวิถีชีวิตไทย ภูมิปัญญาท้องถิ่น และค่านิยมของสังคม ทั้งยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอนภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ เพื่อส่งเสริมความเข้าใจเชิงวัฒนธรรมของผู้เรียนชาวจีน

เอกสารอ้างอิง

เศรษฐมันตร์ กาญจนกุล. (2555). ผลไม้ในเมืองไทย (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์เศรษฐศิลป์.

เสฐียรโกเศศ. (2513). ฟื้นความหลัง (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์ศิวพร.

กรมทรัพย์สินทางปัญญา. (2568). สินค้า GI ในแต่ละภูมิภาค. ค้นคืนจากhttps://www.ipthailand.go.th/th/home.html.

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, และกระทรวงวัฒนธรรม. (2558). วัฒนธรรม วิถีชีวิตและภูมิปัญญา (พิมพ์ครั้งที่ 1). บริษัทรุ่งศิลป์การพิมพ์ (๑๙๗๗) จำกัด.

กระทรวงพาณิชย์. (2556). THAI SELECT. ค้นคืนจาก https://www.thaiselect.com/.

ชนม์สิตา ดำรงค์ถิระรัตน์. (2556). ขนมไทย (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์. (2451). แม่ครัวหัวป่าก์ (พิมพ์ครั้งที่ 9). ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ.

นิดดา หงษ์วิวัฒน์. (2550). ผลไม้ 111 ชนิด: คุณค่าอาหารและการกิน. กรุงเทพมหานคร: แสงแดด.

นิดดา หงษ์วิวัฒน์. (2552). อาหารฤทธิ์เย็น : แนวธรรมชาติบำบัดปรับสมดุลรักษาโรค (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: แสงแดด.

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย. (2558). เห่บทชมเครื่องคาวหวาน บทพากย์รามเกียรติ์ เสภาขุนช้างขุนแผน (พิมพ์ครั้งที่ 1). บริษัท รุ่งศิลป์การพิมพ์ (๑๙๗๗) จำกัด.

มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย และธนาคารไทยพาณิชย์. (2542a). สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคกลาง เล่ม 2 (พิมพ์ครั้งที่ 1). บริษัท สยามเพรส แมเนจเม้นท์ จำกัด.

มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย และธนาคารไทยพาณิชย์. (2542b). สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคกลาง เล่ม 14 (พิมพ์ครั้งที่ 1). บริษัท สยามเพรส แมเนจเม้นท์ จำกัด.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร:โรงพิมพ์บริษัท ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์ จำกัด (มหาชน).

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. (2545). ภูมิศาสตร์กับวิถีชีวิตไทย. บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).

สมบัติ พลายน้อย. (2554). ขนมแม่เอ๊ย (พิมพ์ครั้งที่ 1). โรงพิมพ์กรุงเทพ.

สุภาพ บุญไชย. (2549). ภูมิศาสตร์ประเทศไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์.

魏倩. (2560). 食物寒凉温热属性功效速查全书. 中国计量出版社.

易朝晖. (2556). 泰国国家概况. 重庆大学出版社.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-19

รูปแบบการอ้างอิง

หลี่ ฉ., พรอำไพสกุล น., & มหาวรากร ส. (2026). วิถีชีวิตไทยจากขนมหวานคลายร้อน “ส้มฉุน” สำหรับผู้เรียนชาวจีน ที่เรียนภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ. วารสารศิลปศาสตร์วิชาการและวิจัย (ออนไลน์), 21(1), 43–55. https://doi.org/10.14456/arjla.2026.3

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย