การบริหารการศึกษาทางพระพุทธศาสนา (วัด บ้าน โรงเรียน)
คำสำคัญ:
การบริหารการศึกษา, พระพุทธศาสนาบทคัดย่อ
สถาบันพระพุทธศาสนานั้น เป็นสถาบันหลัก ในการสร้างชาติไทยมาตั้งแต่อดีตกาลที่ต่อเนื่อง ยาวนาน ในหลาย ๆ แง่มุมด้วยกัน ผู้บริหารสถานศึกษา ในยุคปฏิรูปการศึกษา จะต้องมีความรู้ ความสามารถ ในการบริหาร จัดการ มีวิสัยทัศน์ในการบริหารการศึกษา ให้ทันสมัยกับการเปลี่ยนแปลง มีภาวะผู้นำ มีมนุษยสัมพันธ์เป็นที่ยอมรับ ของผู้เกี่ยวข้อง และมีความเป็นประชาธิปไตย เพื่อนำไปสู่การปฏิรูปการ เรียนรู้ให้ผู้เรียนทุกคนมีความรู้ ความสามารถ บุคลิกลักษณะ และคุณสมบัติตามหลักสูตรการศึกษา ขั้นพื้นฐานอย่างแท้จริง ดังนั้น ผู้บริหารสถานศึกษาที่มี ประสิทธิภาพในยุคปฏิรูปการศึกษา ควรมีลักษณะ ที่สำคัญ คือ นักพัฒนา นักแก้ปัญหา นักตัดสินใจ นักประนีประนอม นักการฑูต นักวางแผน นักปกครอง และนักปราชญ์
สถาบันพระพุทธศาสนาปูพื้นฐานการศึกษา ให้กับคนไทย นับแตโ่บราณมาวัดเป็นสถาบนัแห่งเดียว ที่ให้การศึกษาแก่เยาวชนไทยโดยส่วนรวม การศึกษา จะกระทำกันในโรงเรียนวัด โดยมีพระภิกษุสงฆ์ ผู้มีความรู้สูงกว่าชาวบ้านเป็นผู้จัดการศึกษาและเป็นครู เด็กผู้ชายจะถูกสง่ไปเป็นศิษย์วัดหรือสามเณร เพื่อเรียน การอ่าน การเขียน และเรียนวิชาเลขคณิตอย่างง่าย ๆ รวมทั้งรับการอบรมทางศีลธรรม และหลักธรรมของ ศาสนา ทำให้เด็กผู้ชายส่วนมากอ่านออกเขียนได้ และ มีความรู้ในด้านจริยธรรมของสังคม ซึ่งถือว่าเป็นเกียรติ ของตนเองและของครอบครัว แสดงให้เห็นว่าเราต้อง พึ่งพาอาศัยวัดในด้านนี้มาโดยตลอด ความสัมพันธ์ อันใกล้ชิดระหว่างพระพทุธศาสนากับประชาชนชาวไทย แม้ในเรื่องของการศึกษา เราก็ต้องพึ่งพระพุทธศาสนา อย่างไรก็ตามเราย่อมตระหนักถึงความสำคัญของสิ่งนี้ ยิ่งขึ้น เมื่อได้พิจารณาถึงความสำคัญของการศึกษา ในด้านจริยธรรม
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. แนวทางการปฏิรูปโรงเรียนและสถานศึกษาตามนโยบายการปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. 2540.
กระทรวงศึกษาธิการ. พระราชบัญญัติการศึกษา พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ครั้งที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.). 2546.
คณาจารย์ มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ประวัติศาสนาพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ : ห้างหุ้นส่วนจำกัด นวสาส์น การพิมพ์, 2550.
พระเฉลิมชาติ ชาติวโร (อิทธะรงค์). ศึกษำวิเคราะห์การพัฒนาการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย. กรุงเทพฯ : หจก.นวสาส์น การพิมพ์, 2552.
พระธรรมกิติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). บทบาทของสถาบันพระพุทธศาสนากับการจัดการศึกษา. กรุงเทพฯ : บริษัท พิมพ์ดี จำกัด, 2546.
พระมหาบุญชัย ปภสฺสรเมธี (จูแวน). ศึกษาสภาพการดำเนินงานการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของ สำนักเรียนในเขตกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิต วิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2551
พระมหาธีรสุข ธมฺมสาโร (อุปไชย). การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี : กรณีศึกษาสำนักเรียนวัดโมลี โลกยาราม เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 2554.
พระไพศาล วิสาโล. พุทธศาสนาไทยในอนาคต : แนวโน้มและทางออกจากวิกฤต. กรงุเทพฯ : มูลนิธิโกมลคีมทอง, 2552.
พระโสภณคณาภรณ์. ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ : กองทุนไตรรัตนานุภาพ, 2529.
พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตโต). ทิศทางการศึกษาของคณะสงฆ์. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2531.
พุทธทาสภิกขุ. การศึกษาคืออะไร. กรุงเทพฯ : สมชายการพิมพ์, 2527 ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพมหานคร: บริษัทศิริวัฒนาอินเตอร์ พริ้นท์ จำกัด, 2554
ร.ศ.สิริวัฒน์ คำวันสา. ประวัติพระพุทธศาสนาในประเทศไทย. กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2534.
วัชระ งามจิตรเจริญ. พุทธศาสนาเถรวาท. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2552.
วิชัย ตันศิริ. พระราชบญัญัติการศึกษาและการปฏิรูปการศึกษาไทย. ศูนย์ประมวลและจัดระบบข้อมูลสารสนเทศฯ กองนโยบายและแผน : กรุงเทพ.2542.
เสถียร โพธินันทะ. ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ฉบับมุขปาฐะ : ภาค 2. กรุงเทพฯ : มหามกุฏราช วิทยาลัย, 2540.
สมศักดิ์ คงศรี. รายงานการวิจัยเรื่องการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมผู้สอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ, 2536.
สำนักงานปฏิรูปการศึกษา. ปฏิรูปการศึกษา ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : บุญศิริการพิมพ์. 2545.
สำนักงานพระพทุธศาสนาแห่งชาติ. แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรมและแผนกบาลี พ.ศ. 2558 – 2562. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, 2558.
สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง , เรื่องสอบธรรม ของสนามหลวงแผนกธรรม พ.ศ. 2558. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, 2558,
สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง, เรื่องสอบบาลี ของสนามหลวงแผนกบาลี พ.ศ. 2550. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, 2550.
สำนักศาสนาศึกษาวัดเทพลีลา. คู่มือเปิดตำราเรียนบาลี. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย , 2545.
สมาน อัศวภูมิ. การบริหารการศึกษาสมัยใหม่: แนวคิด ทฤษฎีและกำรปฏิบัติ. พิมพ์ครั้งที่ 4. อุบลราชธานี: อุบล กิจออฟเซทการพิมพ์. 2551
สุรางค์ โค้วตระกูล. หลักธรรมสำคัญสู่การจัดการเรียนรู้วิถีพุทธ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย,2533
อุทิส ศิริวรรณ. หนังสือเรียนเชิงบูรณาการธรรมศึกษาตามหลักสูตรธรรมศึกษาของแม่กองธรรมสนามหลวง พ.ศ. 2546. กรุงเทพมหานคร : เลี่ยงเซียง, 2547.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความวิชาการและบทความวิจัยในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนเท่านั้น บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตศาส์น ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์