ชีวิตในทัศนะพุทธปรัชญา
คำสำคัญ:
หลักคำสอน, ชีวิตในทัศนะพุทธปรัชญา, การเกิดของมนุษย์บทคัดย่อ
หลักคําสอนที่สำคัญในพระพุทธศาสนาถือเป็นหัวใจเพื่อการดับทุกข์ของมนุษย์ มีแนวคิดว่าสิ่งมีชีวิตทุกชนิดรวมถึงมนุษย์เกิดขึ้นมาพร้อมกับลักษณะสามประการตามธรรมชาติที่เรียกว่า หลักไตรลักษณ์ อันได้แก่ ทุกข์ (ความทุกข์) อนิจจัง (ความไม่เที่ยง) และอนัตตา (ความไม่มีตัวตน) การที่มนุษย์จะหลุดพ้นจากห้วงของความทุกข์ได้นั้น ย่อมจะต้องกระทำการให้เป็นไปเพื่อการดับทุกข์ตามหลักอริยสัจสี่ โดยในหลักคําสอนว่าด้วยอริยสัจสี่นั้นอาจกล่าวได้โดยละเอียดว่าเป็นการกล่าวถึงวงจรปฏิจจสมุปบาท อันเป็นการอธิบายเรื่องเหตุแห่งทุกข์และการดับทุกข์ทั้งในทางสมุทยวาร (สายเกิด) และนิโรธวาร (สายดับ) เป้าหมายของชีวิตคือการพ้นทุกข์ แม้ชีวิตจะดำรงอยู่ในวัฏจักรแห่งทุกข์ แต่พุทธปรัชญาก็ชี้ให้เห็นถึงหนทางแห่งการหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวง นั่นคือ นิพพาน ซึ่งเป็นสภาวะที่สิ้นสุดกิเลส ตัณหา และอวิชชา โดยการปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8 การเข้าถึงนิพพานจึงเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดของชีวิตในทัศนะพุทธปรัชญา
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
ข้อมูลปฐมภูมิ
มหามกุฏราชวิทยาลัย, มูลนิธิ. (2525). พระไตรปิฎกภาษาบาลี (ฉบับสยามรัฐ). กรุงเทพมหานคร :
โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2525). พระไตรปิฏกภาษาไทย (ฉบับสยามรัฐ). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์
มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2525). อรรถกถาภาษาบาลี (ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย). กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, คณะกรรมการแผนกตำรา. (2538) . อธิบายธรรมวิภาค ปริจเฉท
ที่ 1. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. (2538). วิปัสสนากัมมัฏฐาน หลักสูตรนักธรรมและธรรมศึกษา
ชั้นเอก. พิมพ์ครั้งที่ 22. กรุงเทพมหานคร :โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. (2536). ธมฺมปทฏฺถกถา จตุตฺโถ ภาโค. พิมพ์ครั้งที่ 20.
กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. (2540). วิสุทฺธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺส ปถโม ภาโค.
พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
ข้อมูลทุติยภูมิ
(1) หนังสือ
กันยา สุวรรณแสง. (2538). จิตวิทยาทั่วไป. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร :
บริษัท รวมสาส์น (1977) จำกัด.
ขบวน พลตรี. (2537). มนุษย์กับสังคม. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
จำเนียร ช่วงโชติ. (2536). จิตวิทยาความแตกต่าง. พิมพ์ครั้งที่ 6, กรุงเทพมหานคร :
สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ชัยวัฒน์ อัตพัฒน์. (2528). ญาณวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชวนพิมพ์.
ณรงค์ เส็งประชา. (2538). มนุษย์กับสังคม. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
ไท้ นนท์จันทร์. (2540). มานุษยวิทยาเบื้องต้น.พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์
มหามกุฎราชวิทยาลัย.
ทองพูล บุณยมาลิก. (2535). ปรัชญาเบื้องต้น.กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
บุญมี แท่นแก้ว. (2540). พระพุทธศาสนากับปรัชญา. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ว.เพ็ชรสกุล จำกัด.
บุญมี แท่นแก้ว. (2542). ความจริงของชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
บุญมี แท่นแก้ว. (2543). ญาณวิทยา (ทฤษฎีความรู้). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
ปิ่น มุทุกันต์. (2514). แนวสอนธรรมะตามหลักสูตรนักธรรมตรี. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์
คลังวิทยา.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2536). พุทธศาสนากับการพัฒนามนุษย์. กรุงเทพมหานคร:
บริษัท สหธรรมิก จำกัด.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). การศึกษากับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์คุรุสภา.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2539). ความสำคัญของพระพุทธศาสนาในฐานะศาสนาประจำชาติ.
พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2540). การศึกษาเพื่ออารยธรรมที่ยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร:
สำนักพิมพ์ มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2540). ความสุขที่แท้จริง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2540). ถึงเวลาพัฒนาคนกันใหม่. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์
ธรรมสภา.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2542). การพัฒนาที่ยั่งยืน. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร:
บริษัทสหธรรมิก.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 9.
กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2545). ปฏิบัติธรรมให้ถูกทาง. พิมพ์ครั้งที่ 62. กรุงเทพมหานคร:
บริษัทสหธรรมิก.
พระธรรมปิฏก. (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 100.
กรุงเทพมหานคร: บริษัทเอส. อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์ จำกัด.
พระธรรมวิสุทธิกวี, (พิจิตร ฐิตวณฺโณ). (2545). อนุปุพพิกถาทีปนี ภาค 2 การพรรณนาศีล.
กรุงเทพมหานคร : บริษัทเซเว่น พริ้นติ้ง กรุ๊ป จำกัด, 2545.
ฟื้น ดอกบัว. (2550). พุทธปรัชญาแห่งชีวิต. (พิมพ์ครั้งแรก). กรุงเทพฯ : สานักพิมพ์สยาม.
มุกดา ศรียงค์. และคณะ. (2539). จิตวิทยาทั่วไป. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์
มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
มาโนช สุขฤกษ์. (2543). จิตวิทยาอปกติ. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์
มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2525). พจนานุกรมศัพท์ปรัชญาอังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.
กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์พริ้นติ้งกรุ๊พ.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2531). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525. กรุงเทพมหานคร:
สำนักพิมพ์อักษรเจริญทัศน์. 2531.
วศิน อินทสระ. (2519) . หลักคำสอนสำคัญในพระพุทธศาสนา (พุทธปรัชญาเถรวาท)
กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์บรรณาคาร,.2519.
วศิน อินทสระ. (2542). พุทธปฏิภาณ. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ธรรมกิตติ.
วิทย์ วิศทเวทย์. (2533). ปรัชญาทั่วไป. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์
อักษรเจริญทัศน์.
อุบลรัตน์ เพ็งสถิตย์. (2544). จิตวิทยาพัฒนาการ, พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์
มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความวิชาการและบทความวิจัยในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนเท่านั้น บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตศาส์น ถือเป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์