แนวทางการบริหารบุคลากรภาครัฐในยุคดิจิทัลและวิกฤติซ้ำซ้อน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหา ผลกระทบ และเสนอแนวทางการบริหารบุคลากรภาครัฐในยุคดิจิทัลและสภาวะวิกฤติซ้ำซ้อน (Polycrisis) ซึ่งครอบคลุมความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี เศรษฐกิจ สังคม และรูปแบบการทำงานสมัยใหม่ โดยเชื่อมโยงบทเรียนจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 สู่บริบทการบริหารทรัพยากรบุคคลภาครัฐในศตวรรษที่ 21 งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) วิเคราะห์ข้อมูลจากตำรา งานวิจัย บทความวิชาการ เอกสารขององค์การระหว่างประเทศ ตลอดจนกฎหมายและแนวนโยบายด้านการบริหารทรัพยากรบุคคลของไทยและต่างประเทศ เพื่อนำมาสังเคราะห์เป็นองค์ความรู้และข้อเสนอเชิงเปรียบเทียบ ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาสำคัญของการบริหารบุคลากรภาครัฐในยุคดิจิทัลและวิกฤติซ้ำซ้อน ได้แก่ การปรับโครงสร้างและกระบวนการทำงานไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ความสัมพันธ์และทุนทางสังคมในองค์การลดลงจากรูปแบบการทำงานแบบไฮบริด การคิดเชิงแยกส่วนในการกำหนดนโยบายบุคลากร ปัญหาคุณภาพชีวิตและสุขภาพจิตในการทำงาน รวมถึงการขาดการใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ขนาดใหญ่และการคาดการณ์อนาคตในการตัดสินใจเชิงนโยบาย ส่งผลให้เกิดความสับสนในการปฏิบัติงาน การประสานงานล่าช้า ประสิทธิภาพการบริหารงานลดลง และไม่สอดคล้องกับความคาดหวังของสังคม งานวิจัยนี้เสนอ “แนวทาง BIIRR” เป็นกรอบการบริหารบุคลากรภาครัฐในยุคปัจจุบัน ประกอบด้วย Big Data, Importance, Integration, Relationships และ Remedies ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดการปฏิรูประบบราชการและข้อเสนอของ OECD และองค์การระหว่างประเทศ ที่เน้นความยืดหยุ่น สมรรถนะดิจิทัล และรูปแบบการทำงานที่ยืดหยุ่นในภาครัฐสมัยใหม่
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารฯ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2563). มองภาพอนาคตประเทศไทย : แนวทางการรับมือวิกฤตในโลกที่เปลี่ยนแปลง. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.).
ธัญวรัตน์ แจ่มใส และสุละดา บุตรอินทร์. (2564). กลไกขับเคลื่อนการจัดการภาวะวิกฤติของการบริหารราชการไทย: กรณีสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19). วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 5(3), 45–60. ค้นเมื่อ 2 ธันวาคม 2568. จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JLGISRRU/article/view/254584.
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546. (2546). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 120 ตอนที่ 100 ก, หน้า 1–16.
ภคภัค สังขสุนทร. (2563). กลยุทธ์ฟื้นฟูองค์กร หลังพ้นวิกฤต COVID-19. ค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2568. จาก Facebook Page ของ PMAT HR Society. https://www.facebook.com/pmatHRsociety/ posts/กลยุทธ์ฟื้นฟูองค์กร-หลังพ้นวิกฤต-covid-19จากการระบาดของ-covid-19-ทำให้กว่า-4-ใน-/ 2988164071237180.
ภัทรนันท สุรชาตรี. (2562). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อก้าวสู่ประเทศไทย 4.0. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า, 3(1), 99–108.ค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2568. จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/rdi-aru/article/view/186735.
รัชนียา ลีพิลา. (2564). ความสัมพันธ์ที่เหนียวแน่นระหว่างเพื่อนร่วมงานช่วยเสริมทุนทางสังคมได้อย่างไร?. ค้นเมื่อ 2 ธันวาคม 2568. จาก https://happily.ai/blog/th/strong-friendships-at-work-play-an-important-role-in-employee-engagement-th.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540. (2540). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 114 ตอน 55 ก, หน้า 1–99.
สอาด บรรเจิดฤทธิ์. (2565). ผลกระทบจากการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ต่อการบริหารทรัพยากรมนุษย์และองค์กรธุรกิจในประเทศไทย. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 12(2), 293–307.
สุมาลี สุกใส. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในการทำงานของบุคลากรในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. ในรวมบทความวิจัยการศึกษาอิสระของนักศึกษา โครงการรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต (หน้า 1–16). กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ภาษาอังกฤษ
Acas. (2024). Code of practice on handling requests for flexible working. Advisory, Conciliation and Arbitration Service. Retrieved December 2, 2025. from https://www. acas.org.uk/acas-code-of-practice-on-handling-requests-for-flexible-working.
Cabinet Office. (2016). Civil Service Management Code. UK Government. Retrieved December 3, 2025. from https://www.gov.uk/government/publications/civil-servants-terms-and-conditions.
Civil Service College Singapore. (2022). The Leader’s Playbook to Hybrid Work. [Internal /organizational publication]. Singapore: Civil Service College.
Dessler, G. (2017). Human resource management (15th ed.). Harlow, England: Pearson.
Hood, C. (1991). A public management for all seasons? Public Administration, 69(1), 3–19.
Kim, S., & Kang, M. (2021). Flexible work arrangements and public employees’ outcomes: Evidence from the Korean public sector. International Review of Administrative Sciences, 87(2), 300–315.
Korea National Assembly. (2022). Amendments related to flexible working and time-selective public officials under the National Public Officials Act [Legislative document]. Seoul: Korea National Assembly.
Ministry of Manpower Singapore. (2024) Tripartite Guidelines on Flexible Work Arrangement Requests. Singapore: Ministry of Manpower.
Ministry of Manpower Singapore. (2025). Report on Employees’ Working Conditions 2024. Singapore: Manpower Research and Statistics Department, Ministry of Manpower.
OECD. (2023). Public employment and management 202 3: Towards a more flexible public service. Paris: OECD Publishing.
OECD. (2024). Developing skills for digital government (OECD Working Paper No. DELSA /ELSA /WD/SEM (2024)1). Paris: OECD. Retrieved December 3, 2025. from https://www.oecd. org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2024/02/developing-skills-for-digitalgovernment _ea7d9105/f4dab2e9-en.pdf.
Pollitt, C., & Bouckaert, G. (2017). Public management reform: A comparative Analysis—Into the age of austerity (4th ed.). Oxford, UK: Oxford University Press.
Tripartite Alliance for Fair & Progressive Employment Practices (TAFEP). (2022). Tripartite statement on flexible work arrangements. Singapore: TAFEP. Retrieved December 3, 2025. from https://www.tal.sg/tafep/employment-practices/work-life-harmony /tripartite-guidelines-on-flexible-work-arrangement-requests.
Ulrich, D., Younger, J., Brockbank, W., & Ulrich, M. (2020). Reinventing the organization: How companies can deliver radically greater value in fast-changing markets. Boston, MA: Harvard Business Review Press.
United Nations. (2021). World public sector report 2021: National institutional arrangements for implementation of the SDGs—A five-year stocktaking. New York, NY: United Nations.
