Archives

July-December
No. 2 (2025)

Editor Note

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 18 ฉบับที่ 2 เล่มส่งท้ายปีนี้ นำเสนอทิศทางการทำงานที่สำคัญยิ่งขององค์กร โดยเน้นย้ำถึงบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินในยุคปัจจุบัน ด้วยบทความพิเศษอันทรงคุณค่าจาก นายทรงศักดิ์ สายเชื้อ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน นำเสนอเรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดินยุคใหม่กับการสอบสวนเชิงระบบเพื่อแก้ปัญหาเชิงรุก” ซึ่งกล่าวถึงวิวัฒนาการสู่การเป็นผู้ตรวจการแผ่นดินยุคใหม่ (Modern Ombudsman) ซึ่งไม่เพียงการรับเรื่องร้องเรียน แต่ต้องก้าวไปสู่การตรวจสอบเชิงรุก และ สอบสวนเชิงระบบ เพื่อเป็นเครื่องมือในการ ป้องกันปัญหาล่วงหน้า ขจัดความเหลื่อมล้ำ และ ส่งเสริมการบริหารงานที่ดี ของหน่วยงานรัฐอย่างมีประสิทธิภาพ ภารกิจหลักคือการเป็นสื่อกลางที่เชื่อมโยงประชาชนกับรัฐ เพื่ออำนวยประโยชน์ให้ทุกคนอย่างเท่าเทียม

นอกจากนี้ ยังมีบทความพิเศษที่น่าสนใจและได้คัดสรรมาเพื่อผู้อ่านอีก 3 บทความ ได้แก่ เรื่องแรก 25 ปี ผู้ตรวจการแผ่นดิน : ก้าวต่อไปในการเป็นที่พึ่งของประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนหรือความไม่เป็นธรรม โดยนายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต อดีตประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน เรื่องที่ 2 ไตร่ตรองสักนิด หากคิดจะใช้ “ตรวน” โดยนางขนิษฐนันท์ อภิหรรษากร ที่ปรึกษาผู้ตรวจการแผ่นดิน และเรื่องที่ 3 เป็นบทความภายใต้บันทึกความเข้าใจว่าด้วยร่วมมือระดับทวิภาคีระหว่างผู้ตรวจการแผ่นดินแห่งราชอาณาจักรไทยและผู้ตรวจการแผ่นดินแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสถาน เรื่อง การคุ้มครองสิทธิของคนพิการเป็นลำดับความสำคัญสูงสุดในการดำเนินงานของผู้ตรวจการแผ่นดิน

ภายในเล่มประกอบด้วยบทความวิจัยและบทความวิชาการที่ผ่านการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ ในรูปแบบ Double Blinded จำนวน 11 บทความ ประกอบด้วย บทความวิจัย 4 บทความ ที่สะท้อนให้เห็นถึงความสนใจในการวิเคราะห์กลไกการจัดการปัญหาในระดับท้องถิ่นและประเด็นทางสังคมที่มีความซับซ้อน ดังนี้ (1) “บทเรียนและวิเคราะห์กลไกการจัดการปัญหาโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ขององค์การบริหารจังหวัดนนทบุรี องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครสวรรค์ และองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา” (2) “วิเคราะห์บทบาทมูลนิธิในการจัดการศพนิรนาม : ศึกษามูลนิธิที่มีสุสานฝังศพนิรนามในประเทศไทย” (3) “การประเมินการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อกลยุทธ์การอนุรักษ์คลองเจดีย์บูชา เขตเทศบาลนครนครปฐม” (4) “ยุทธศาสตร์ ปัจจัยความสำเร็จและความท้าทายในการขับเคลื่อนสังคมคุณธรรมของศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน)” และ บทความวิชาการ 7 บทความ ซึ่งครอบคลุมประเด็นสำคัญทางกฎหมาย การบริหารจัดการภาครัฐ และสังคม ได้แก่ (1) “บทวิเคราะห์คดีวินัยทางการคลัง กรณีคำสั่งศาลปกครองสูงสุด ที่ อ. 22/2561” (2) “แนวคิดการกำหนดมาตรการควบคุมปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) ในการบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน” (3) “การคุ้มครองผู้เสียหายคดีความรุนแรงในครอบครัว : บทเรียนจากต่างประเทศ” (4) “ปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในกรณีการใช้ที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม” (5) “หลักความเสมอภาคในการเข้าทำงานภาครัฐกับองค์การมหาชนในประเทศไทย” (6) “แนวคิดการพัฒนาพรรคการเมืองในประเทศไทย ให้เป็นสถาบันทางการเมืองที่เข้มแข็งและเป็นตัวแทนของประชาชน” (7) “บริษัทนอมินีหรือตัวแทนอำพรางในประเทศไทย : แนวทางแก้ไข และทิศทางในอนาคต”

ปิดท้ายด้วยคอลัมน์ “ท่านทราบหรือไม่” ฉบับนี้เสนอเรื่อง “ครม. รับลูกผู้ตรวจการแผ่นดิน (ผผ.) แก้กฎหมายติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์เพื่อลดภาระประชาชน” ที่ตอกย้ำถึงผลสำเร็จของการทำงานเชิงรุก เมื่อ คณะรัฐมนตรี (ครม.) รับลูกผู้ตรวจการแผ่นดิน ในการปรับปรุงและยกเลิกกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคา เพื่อลดภาระของประชาชน ได้อย่างเป็นรูปธรรม

ในวาระดิถีขึ้นปีใหม่ พุทธศักราช 2568 นี้ กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ขอส่งความปรารถนาดีและคำอวยพรให้ท่านผู้อ่านทุกท่านประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน มีความสุข และสมหวังในทุกสิ่งที่ปรารถนา

ขอขอบคุณทุกท่านที่ติดตามและให้ความสนใจในภารกิจของผู้ตรวจการแผ่นดิน เราจะยังคงมุ่งมั่นนำเสนอบทความที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศและคุณภาพชีวิตของประชาชนต่อไป

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
January - June
No. 1 (2025)

Editor Note

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 18 ฉบับที่ 1 หรือ วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ฉบับครบรอบ 25 ปี การสถาปนาสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินนี้ได้กำหนด Theme ไว้ว่า “ผู้ตรวจการแผ่นดินกับการขจัดหรือระงับความเดือดร้อนหรือความไม่เป็นธรรม”จึงถือเป็นวารสารวิชาการฉบับประวัติศาสตร์อีกเล่ม ที่มีความสำคัญและน่าสนใจอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเมื่อมองถึงบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินในการขจัดหรือระงับความเดือดร้อนและความไม่เป็นธรรม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการปกป้องสิทธิและเสรีภาพของประชาชนในสังคมไทย โดยเปิดเล่มด้วยบทความพิเศษที่นำเสนอความหมายของการดำรงอยู่ของผู้ตรวจการแผ่นดินกับบทบาทในการระงับความเดือดร้อนจากมุมมอง ทัศนะของผู้ทรงคุณวุฒิและคณาจารย์ที่ให้เกียรติเขียน จำนวน 4 บทความ เริ่มจากประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน (นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต) เสนอบทความ เรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดินกับหน้าที่และอำนาจกรณีผู้ถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้ ร้องขอว่าการกระทำนั้นขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 213” ตามด้วย “ผู้ตรวจการแผ่นดินกับการขจัดความเดือดร้อนและความไม่เป็นธรรม” โดย ศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ “ผู้ตรวจการแผ่นดิน องค์กรตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของรัฐในการลดความเหลื่อมล้ำของสังคมไทย” โดย ดร. บรรเจิด สิงคะเนติ และคณะ ปิดท้ายบทความพิเศษด้วยบทความ เรื่อง “การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทกับบทบาทสำคัญของผู้ตรวจการแผ่นดินเปรียบเทียบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางปกครองกับการไกล่เกลี่ย ตาม พ.ร.บ. การไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562” โดย รองศาสตราจารย์ ดร. ธนภัทร ปัจฉิมม์ และคณะ บทความพิเศษที่นำเสนอข้างต้นถือว่าเป็นการช่วยเสริมสร้างความเข้าใจในบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดิน ไม่ว่าจะเป็นในด้านหน้าที่และอำนาจในการปกป้องสิทธิของประชาชน หรือการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนที่เกิดจากการกระทำของรัฐ และยังนำไปสู่การศึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับการขจัดความไม่เป็นธรรม และการลดความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย

นอกจากนี้ ภายในเล่มมีบทความวิชาการที่เกี่ยวกับองค์กรผู้ตรวจการแผ่นดินจากผู้นิพนธ์ที่มาจากหน่วยงานภายในและภายนอกองค์กร จำนวน 6 บทความ ซึ่งบทความวิชาการทั้งหมดผ่านการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ ในรูปแบบ Double Blinded โดยให้ความรู้และข้อเสนอแนะในหลากหลายมิติ ได้แก่ (1) “การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบระบบผู้ตรวจการแผ่นดินของไทยกับต่างประเทศ : บทเรียนการพัฒนา” (2) “แนวคิดและทฤษฎีทางรัฐประศาสนศาสตร์กับการบริหารงานภาครัฐในมิติใหม่ กรณีศึกษา : สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน” (3) “บทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินในการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างความยั่งยืน : ศึกษากรณีการบังคับใช้พระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” (4) “ผู้ตรวจการแผ่นดินกับการเป็นเข็มทิศด้านความเป็นธรรมให้กับสังคมไทย” (5) “ผู้ตรวจการแผ่นดิน : องค์กรทางเลือกแก้ไขความไม่เป็นธรรมแก่ประชาชน” และ (6) “แรงจูงใจในการทำงาน : กุญแจสำคัญสู่การส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐในบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดิน"

พลาดไม่ได้สำหรับคอลัมน์ประจำ “ท่านทราบหรือไม่” ฉบับนี้เสนอเรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดิน (ผผ.) ชง ยื่นขอตรวจสอบหลักทรัพย์เกี่ยวกับที่ดินได้แล้วทุกแห่ง ลดค่าใช้จ่ายประชาชน”

และในวาระครบรอบ 25 ปี สถาปนาสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ในนามของกองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ด้วยปณิธาน คือ “สร้างสรรค์ผลงานวิชาการที่มีคุณภาพให้เป็นที่มั่นใจของผู้อ่านวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน” ต้องขอขอบคุณผู้มีส่วนร่วมทุกท่านตั้งแต่บรรณาธิการที่คัดกรองบทความพร้อมให้ข้อเสนอแนะอันเป็นประโยชน์และมีคุณค่าทางวิชาการแก่บทความทุกบทความ ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินคุณภาพบทความที่ทุ่มเทเวลาและความเชี่ยวชาญในการประเมินบทความอย่างมืออาชีพ และรวมถึงผู้นิพนธ์ที่มุ่งมั่นปรับปรุงเนื้อหาบทความให้เป็นไปตามความเห็นกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อให้วารสารฉบับนี้เป็นผลงานและเป็นแหล่งข้อมูลที่มีคุณภาพ รวมทั้งเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านทุกท่าน

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
July-December
No. 2 (2024)

Editor Note

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 17 ฉบับที่ 2 เตรียมส่งท้ายปีเก่าและต้อนรับศักราชใหม่ เปิดเล่มด้วยบทความพิเศษจาก ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน (นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต) นำเสนอบทความ เรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดินกับการตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมาย” ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินในด้านนี้ รวมถึงการเสนอผลการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องให้ผู้อ่านทราบ และเพื่อให้สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินเป็นหนึ่งในองค์กรทางเลือกในการช่วยเหลือประชาชนให้เข้าถึงความเป็นธรรมอย่างทั่วถึง

นอกจากนี้ ภายในเล่มมีบทความวิจัยและบทความวิชาการที่ผ่านการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ ในรูปแบบ Double Blinded จำนวน 12 บทความ ประกอบด้วย บทความวิชาการ 7 บทความ ได้แก่ (1) “เปรียบเทียบผู้ตรวจการแผ่นดินกับคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ : ความแตกต่างและประโยชน์ในการดำรงอยู่ของทั้งสององค์กร” (2) “ระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ กรณีการกระทำอันละเมิดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ” (3) “ความมั่นคงของชาติด้านระบบงานยุติธรรมที่เป็นไปตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่ 16 ของสหประชาชาติภายใต้บริบทของไทย” (4) “แนวทางการศึกษาเพื่อพัฒนากลไกการกำกับดูแลของคณะกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณผ่านมุมมองทฤษฎีสถาบัน” (5) “การรวบรวมพยานหลักฐานเกี่ยวกับความผิดทางศุลกากรในชั้นสอบสวน” (6) “ปัญหาทางกฎหมายของกระบวนการยุติธรรมไทยในการคุ้มครองผู้ถูกคุมขังหญิงตั้งครรภ์” (7) “แนวทางการพัฒนาช่องทางการสื่อสารของรัฐสภาไทยจากกรณีศึกษาในต่างประเทศ” และ บทความวิจัย 5 บทความ ดังนี้ (1) “ศพไร้ญาติ : การสืบสาววาทกรรมเกี่ยวกับการจัดการศพไร้ญาติของรัฐไทย” (2) “ปัญหาการเหยียดเชื้อชาติในสังคมรัสเซีย” (3) “ปัจจัยความสำเร็จในการขับเคลื่อนแผนแม่บทบริหารจัดการและพัฒนาคลองเจดีย์บูชาอย่างยั่งยืน ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2564–2566)” (4) “หลักประกันการได้รับจัดสรรงบประมาณตามบทบัญญัติมาตรา 141 วรรคสอง แห่งรัฐธรรมนูญราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ศึกษาเฉพาะกรณีของศาลรัฐธรรมนูญ” (5) “การพัฒนากฎหมายรองรับการซื้อสินค้าออนไลน์”

พลาดไม่ได้สำหรับคอลัมน์ประจำ “ท่านทราบหรือไม่” ฉบับนี้เสนอเรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดิน (ผผ.) ชี้ศาลรัฐธรรมนูญฟันธงกฎหมายฟ้องชู้ ขัดกับสิทธิความเท่าเทียม”

และในนามของ กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ขอส่งความปรารถนาดีและคำอวยพรมายังท่าน ในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ 2568 ขอให้ท่านประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานและมีความสุขสมหวังในทุกสิ่ง

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
(January - June)
No. 1 (2024)

Editor Note

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 17 ฉบับที่ 1 เปิดเล่มแรกของ พ.ศ. 2567 ด้วยบทความพิเศษจาก ดร. สุขยืน เทพทอง ผู้เชี่ยวชาญด้านการวางแผนกลยุทธ์ การวิจัย การพัฒนาองค์กรและทรัพยากรมนุษย์ด้วยปัญญาประดิษฐ์ นำเสนอบทความ เรื่อง “แนวทางการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) เพื่อการช่วยเหลือประชาชน ตามบทบาท หน้าที่และอำนาจของผู้ตรวจการแผ่นดิน” โดยได้นำ AI มาเป็นตัวช่วยในกระบวนการนิพนธ์บทความ ประกอบด้วย Consensus ในการสืบค้นข้อมูลจาก Sematic Scholar การใช้ ChatGPT และ Claude ในการเรียบเรียงข้อความ ซึ่งถือเป็นนวัตกรรมของการนำเสนอบทความรูปแบบใหม่ที่แพร่หลายในปัจจุบัน

ภายในเล่มยังมีบทความวิจัยและบทความวิชาการที่ผ่านการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ ในรูปแบบ Double Blinded จำนวน 5 บทความ ประกอบด้วย บทความวิชาการ 3 บทความ ได้แก่ (1) “การประเมินแนวทางการสร้างเครือข่ายผ่านกิจกรรมความร่วมมือการสร้างความเป็นธรรมในหน่วยงานภาครัฐของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน : กรณีศึกษาเครือข่ายกำนันและผู้ใหญ่บ้านจังหวัดนนทบุรี” (2) “แนวทางในการพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับสิทธิการลาคลอดของลูกจ้างหญิง” (3) “อิทธิพลของวัฒนธรรมทางการเมืองกับการจัดทำบริการสาธารณะโดยองค์การมหาชนในประเทศไทย” และ บทความวิจัย 2 บทความ ดังนี้ (1) “การติดตามและประเมินการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ของโครงการพัฒนาระบบบริการสุขภาพเป็นมิตรสำหรับเด็กและเยาวชนในสถานควบคุม” และ (2) “การศึกษาแนวทางในการพัฒนาโครงการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด : กรณีศึกษาจังหวัดสมุทรปราการ”

สำหรับคอลัมน์ประจำ “ท่านทราบหรือไม่” ฉบับนี้เสนอเรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดิน (ผผ.) เร่งประสานออกหนังสือก่อสร้างทางข้ามทางน้ำสาธารณะเพื่อใช้เป็นทางเข้า – ออก ของที่พักอาศัยประชาชน” และปิดท้ายด้วย “เล่าเรื่องด้วยภาพ” ด้วยการนำเสนอภาพกิจกรรมต่าง ๆ ของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินขอแจ้งเปลี่ยนแปลงการเขียนบรรณานุกรมจากรูปแบบ APA - Foreign Language มาเป็นรูปแบบ APA (ภาษาไทย / ภาษาอังกฤษ) โดยเริ่มตั้งแต่ วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 17 ฉบับที่ 2 เป็นต้นไป ท่านสามารถศึกษาวิธีการเขียนใน “ข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณาบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน”

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
July-December
No. 2 (2023)

Editor Note

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 16 ฉบับที่ 2 ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ด้วยบทความพิเศษ 2 บทความ คือ เรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดินกับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน” โดยประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน (นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต) และบทความ เรื่อง “เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับผู้ตรวจการแผ่นดินรัฐสภาสวีเดน” ซึ่งเป็นการเปิดโลกทัศน์ของประเทศที่เป็นปฐมบทของผู้ตรวจการแผ่นดินในโลก

จากนั้นเป็นบทความวิชาการและบทความวิจัยที่ผ่านการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิประเมินคุณภาพ รูปแบบ Double Blinded ทั้งหมด จำนวน 6 บทความ ประกอบด้วย บทความวิชาการ 5 บทความ ได้แก่ (1) “พัฒนากฎหมายองค์การมหาชนภายใต้หลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี” (2) “บทบาทของรัฐในโลกแห่งความเปลี่ยนแปลง: รัฐที่นำการพัฒนา ความท้าทาย และเศรษฐกิจหมุนเวียน” (3) “ภาษีมรดกกับการลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ” (4) “บทบาทขององค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญในการรักษาวินัยทางการคลัง : ศึกษากรณีการใช้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติและคณะกรรมการการเลือกตั้ง” (5) “แนวทางการนำหลักประกันการจ่ายค่าชดเชยใช้ในประเทศไทย” และบทความวิจัย 1 บทความ คือ “การจัดการตนเองของชุมชน : ศึกษากรณีป่าชุมชนในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี”

ส่วนคอลัมน์ประจำ “ท่านทราบหรือไม่” ฉบับนี้เสนอเรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดิน ย้ำ !!! การแก้ไขปัญหาถือครองที่ดินอุทยานแห่งชาติทับลาน ยึดถือความถูกต้องตามความเป็นจริงเพื่อประชาชน” และปิดเล่มด้วย “เล่าเรื่องด้วยภาพ” ด้วยการนำเสนอภาพกิจกรรมต่าง ๆ ของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินเช่นเคย

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินขอประชาสัมพันธ์เพิ่มเติมสำหรับท่านที่สนใจส่งบทความวิชาการและบทความวิจัยเพื่อพิจารณาตีพิมพ์เผยแพร่ใน “วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 17 ฉบับที่ 1” ซึ่งท่านสามารถส่งบทความผ่านระบบรับบทความออนไลน์ ได้ถึงวันที่ 31 มกราคม 2567 โดยไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการตีพิมพ์แต่อย่างใด

สุดท้ายนี้ กองบรรณาธิการขออวยพรให้ผู้อ่านทุกท่านมีความสุขใจสุขกาย พร้อมรับปีงูใหญ่ที่กำลังจะมาถึงนี้

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
January - June
No. 1 (2023)

Editor Note

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 16 ฉบับที่ 1 เปิดเล่มด้วยบทความพิเศษ 3 เรื่อง เริ่มจากการนำท่านเข้าสู่ภารกิจสำคัญประการหนึ่งของผู้ตรวจการแผ่นดินตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560 ในบทความ “5 ปี หมวด 5 หน้าที่ของรัฐ ประชาชนได้อะไร” ซึ่งเรียบเรียงจากเวทีการเสวนาทางวิชาการสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2565 ที่ผ่านมา ถัดไปเป็นบทความ เรื่อง “จากหลักปรัชญาพื้นฐานสู่การตรวจการแผ่นดิน” ซึ่งกล่าวถึงเจตนารมณ์ในการก่อตั้งองค์กรผู้ตรวจการแผ่นดินที่สอดรับกับหลักปรัชญา ตลอดจนนิยามของ การตรวจการแผ่นดินเพื่อสร้างความเป็นธรรมและขจัดความเหลื่อมล้ำให้แก่ประชาชนในสังคม นอกจากนี้ ยังมีบทความจากองค์กรผู้ตรวจการแผ่นดินระหว่างประเทศ เรื่อง “พัฒนาการขั้นต่อไปของการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน: การวิเคราะห์เชิงทฤษฎีวิทยาศาสตร์” (A new phase of human rights protection: scientific-theoretical analysis) โดยสำนักเลขาธิการผู้ตรวจการแผ่นดินแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสถาน

จากนั้นจะเป็นบทความวิชาการและบทความวิจัยที่ผ่านการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิประเมินคุณภาพ รูปแบบ Double Blinded ทั้งหมด จำนวน 7 บทความ ประกอบด้วย บทความวิชาการ 3 บทความ ได้แก่ (1) “ความเหมาะสมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งราชอาณาจักรไทยกับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทตามพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 กรณีศึกษาสาธารณรัฐฟิลิปปินส์ และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว” (2) “การใช้อากาศยานไร้คนขับ (โดรน) ในการค้นในที่รโหฐานกับความผิดฐานบุกรุกตามประมวลกฎหมายอาญา” (3) “ระเบียบโลกในโมงยามแห่งความเปลี่ยนแปลง” และบทความวิจัย 4 บทความ ได้แก่ (1) “การประเมินผลสัมฤทธิ์ภารกิจด้านคุณธรรมและความโปร่งใส ITA: กรณีศึกษาสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน” (2) "การศึกษาเรื่องรูปแบบการบริหารจัดการโครงการที่พักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุ กรณีศึกษาศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุบ้านบางแค กรุงเทพมหานคร โครงการสวางคนิเวศ สภากาชาดไทย จังหวัดสมุทรปราการ และโครงการ Wellness City จังหวัดพระนครศรีอยุธยา” (3) “การศึกษาติดตามและประเมินการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในโครงการการพัฒนาระบบการบำบัดแก้ไขฟื้นฟูเด็กและเยาวชนเฉพาะรายแบบไร้รอยต่อของกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน” และ (4) การรับฟังความคิดเห็นเพื่อประกอบการประเมินผลสัมฤทธิ์พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560

ส่วนคอลัมน์ที่ท่านพลาดไม่ได้ คือ “ท่านทราบหรือไม่” และ “เล่าเรื่องด้วยภาพ” ซึ่งเป็นการนำเสนอภาพกิจกรรมต่าง ๆ ของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินในห้วงเดือนมกราคม - พฤษภาคม 2566

สุดท้ายนี้ กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินขอประชาสัมพันธ์เพิ่มเติมสำหรับท่านที่สนใจส่งบทความวิชาการและบทความวิจัยเพื่อพิจารณาตีพิมพ์เผยแพร่ใน “วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 16 ฉบับที่ 2” ซึ่งท่านสามารถส่งบทความผ่านระบบรับบทความออนไลน์ ได้ถึงวันที่ 31 กรกฎาคม 2566 โดยไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการตีพิมพ์แต่อย่างใด

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
July-December
No. 2 (2022)

Editor Note

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน ปีที่ 15 ฉบับที่ 2 เปิดเล่มด้วยบทความพิเศษ 3 บทความเริ่มด้วยบทความจากประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน (นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต) เรื่อง “ข้อสังเกตและมุมมองจากการปฏิบัติตามหน้าที่และอำนาจของผู้ตรวจการแผ่นดิน” และบทความพิเศษอีก 2 บทความ จะเป็นบทความที่นำเสนอโดยองค์กรผู้ตรวจการแผ่นดินต่างประเทศที่มีความร่วมมือระดับทวิภาคีเพื่อให้เกิดประโยชน์ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ คือ เรื่อง “ระบบการให้คำปรึกษาทางปกครองของประเทศญี่ปุ่น: มิติโดยรวมและลักษณะสำคัญ” (Japan’s Administrative Counseling System: Overview and Features) นำเสนอโดยสำนักการประเมินการบริหาร กระทรวงกิจการภายในและการสื่อสาร ประเทศญี่ปุ่น และ เรื่อง “บทบาทขององค์กรผู้ตรวจการแผ่นดินในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของกลุ่มคนเปราะบางและหลักนิติธรรม” (The role of the Ombudsman institution in promoting and protecting the rights of vulnerable people and the rule of law) นำเสนอโดยสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินแห่งรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย

ถัดไปเป็นบทความวิชาการจำนวน 2 เรื่อง ได้แก่ “ปัจจัยความสำเร็จของประเทศอาร์เจนตินาในการติดตามผู้สูญหายในช่วง The Dirty War” และ “การขอยกเว้นอากรนำเข้าวัสดุอุปกรณ์การศึกษาและวิจัยสำหรับสถาบันการศึกษา” นอกจากนั้น วารสารผู้ตรวจการแผ่นดินยังได้เพิ่มคอลัมน์ “ท่านทราบหรือไม่” นำเสนอ เรื่อง “ครม. รับหลักการเพิ่มประสิทธิประโยชน์เงินชราภาพให้ผู้ประกันตนมากขึ้นตามข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดิน” และ “เล่าเรื่องด้วยภาพ” เพื่อนำเสนอภาพกิจกรรมต่าง ๆ ในการช่วยเหลือประชาชนของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินในครึ่งปีหลัง

สุดท้ายนี้ กองบรรณาธิการขอประชาสัมพันธ์กิจกรรม Young Ombudsman Award เพื่อเชิญชวนให้นิสิตนักศึกษาทั่วประเทศได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา ความเดือดร้อนของประชาชน โดยเสนอโครงงานเข้าประกวด ภายใต้แนวคิด “อำนวยความเป็นธรรมและความสะดวกให้แก่ประชาชน” ชิงโล่พระราชทาน สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวง ราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และชิงเงินรางวัลรวมกว่า 180,000 บาท แบ่งผลงานออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 1. โครงงานด้านการแก้ไขกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่ง หรือขั้นตอนใด ๆ ที่ก่อให้เกิดความเดือดร้อน หรือไม่เป็นธรรมแก่ประชาชน และ 2. ผลงานประเภทโครงงานด้านนวัตกรรม เพื่ออำนวยความเป็นธรรมและความสะดวกให้แก่ประชาชน โดยสามารถสมัคร ได้ตั้งงแต่วันนี้ถึงวันที่ 31 มกราคม 2566 หรือสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่สถาบันผู้ตรวจการแผ่นดินศึกษา หมายเลขโทรศัพท์ 0 2141 9383 , 0 2141 9291 และ 0 2141 9242 ในวันและเวลาราชการ หรือตรวจสอบ รายละเอียดและดาวน์โหลดแบบใบสมัครผ่านทาง www.ombudsman.go.th

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
January-June
No. 1 (2022)

วารสารผู้ตรวจการแผ่นดินปีที่ 15 ฉบับที่ 1 เปิดเล่มด้วยบทความพิเศษ เรื่อง “หนทางการต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชันที่มีเอกลักษณ์ของจีน” (Path of Combating Corruption with Chinese Characteristics) นำเสนอโดยคณะกรรมการตรวจสอบแห่งชาติ สาธารณรัฐประชาชนจีน (The Nation Commission of Supervision: NCS) ซึ่งเป็น 1 ใน 7 องค์กรผู้ตรวจการแผ่นดินต่างประเทศที่มีความร่วมมือระดับทวิภาคี เพื่อให้เกิดประโยชน์ในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เชิงวิชาการ

ถัดไปเป็นบทความวิจัยและบทความวิชาการที่ผ่านการคัดกรองและประเมินคุณภาพจาก
กองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 4 เรื่อง ประกอบด้วย บทความวิจัย จำนวน 2 เรื่อง ได้แก่ “การบริการสาธารณะสำหรับพลเมืองผู้สูงอายุในพื้นที่เทศบาลเมืองในเขตจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 1” และ “มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการปลูกและการใช้กัญชาในครัวเรือน” และบทความวิชาการ จำนวน 2 เรื่อง ได้แก่
“บทบาทหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง” และ “การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดําเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (Integrity & Transparency Assessment: ITA) กับการป้องกันการทุจริตในรูปแบบต่าง ๆ”

สำหรับคอลัมน์ประจำ “ท่านทราบหรือไม่” เป็นเรื่อง “รัฐบาลและกระทรวงที่เกี่ยวข้องนำข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดินใช้แก้ปัญหาขยะพลาสติกในทะเลไทย” เพื่อเป็นการรณรงค์ให้ทุกภาคส่วนได้ตระหนักถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้ กองบรรณาธิการขอประชาสัมพันธ์กิจกรรมการจัดประกวดโครงงานด้านการเสนอแนวคิดการแก้ไขกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่ง หรือขั้นตอนใด ๆ ตลอดจนการสร้างนวัตกรรม ภายใต้แนวคิด “อำนวยความเป็นธรรมและความสะดวกให้แก่ประชาชน” ในชื่อกิจกรรม Young Ombudsman Award เพื่อให้นิสิตนักศึกษาทั่วประเทศได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน ผลงานที่ผ่านการคัดเลือกจะได้รับรางวัลและนำไปใช้สนับสนุนภารกิจของผู้ตรวจการแผ่นดินต่อไป โดยกำหนดเปิดรับสมัครและส่งผลงานประมาณเดือนกรกฎาคม-เดือนสิงหาคม 2565 นี้ หากท่านมีความสนใจกิจกรรมดังกล่าว สามารถสอบถามไปยังสถาบันผู้ตรวจการแผ่นดินศึกษา.หมายเลขโทรศัพท์ 02-141-9383 (นางสาวปรมาภรณ์ บุญเขื่อง) 02-141-9242 (นางสาวสุภรณ์ ยิ่งวรการ) ในวันและเวลาราชการ

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
July-December
No. 2 (2021)

ด้วยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งนายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต เป็นประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ตั้งแต่วันที่ 25 พฤษภาคม พุทธศักราช 2564 วารสารผู้ตรวจการแผ่นดินปีที่ 14 ฉบับที่ 2 จึงขอเปิดเล่มด้วยคำแถลงแนวนโยบายของประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน (นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต)

ถัดไปเป็นบทความพิเศษ 2 บทความ บทความแรกเป็นผลการดำเนินงานของผู้ตรวจการแผ่นดินแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสสถาน เรื่อง “การพัฒนาบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินในการส่งเสริมสิทธิมนุษยชน เสรีภาพ และสิทธิประโยชน์อันชอบธรรม ภายใต้บริบทของการปฏิรูปอย่างต่อเนื่อง” และบทความที่ 2 เป็นผลการดำเนินงานและข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดินแห่งราชอาณาจักรไทย เรื่อง “การแก้ไขปัญหาของกระบวนการยุติธรรม กรณีความล่าช้าในการดำเนินคดีและเรื่องที่สืบเนื่องมาจากการอายัดตัวผู้ต้องหาของพนักงานสอบสวน”

ส่วนบทความวิจัยและบทความวิชาการจำนวน 5 เรื่อง ได้แก่ “ประสิทธิผลของการนำมติประชุมสมัชชาสหประชาชาติสมัยพิเศษว่าด้วยปัญหายาเสพติดโลก ค.ศ. 2016 (พ.ศ. 2559) มาปฏิบัติในประเทศไทย” “ปัญหาสถานะทางกฎหมายของประกาศรับสมัครบุคคลเพื่อเข้ารับราชการ” “บทวิเคราะห์ทางกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิในการยื่นคำร้องของประชาชนต่อศาลรัฐธรรมนูญ : กรณีการยื่นผ่านผู้ตรวจการแผ่นดิน” “ลักษณะปกครองท้องที่ : การศึกษาพัฒนาการระเบียบการปกครองท้องที่และหน้าที่รับผิดชอบของข้าราชการสยาม ระหว่าง ค.ศ. 1897-1933 (พ.ศ. 2440-2476)” และ “การพิสูจน์อัตลักษณ์บุคคลศพแรงงานข้ามชาติในประเทศไทย”

นอกจากนั้น วารสารผู้ตรวจการแผ่นดินยังได้เพิ่มคอลัมน์ “ท่านทราบหรือไม่” เพื่อเป็นการเผยแพร่ผลงานเรื่องร้องเรียนที่สำคัญและคำวินิจฉัยของผู้ตรวจการแผ่นดิน โดยเรื่องแรกที่นำเสนอคือ “กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงอุตสาหกรรมจับมือแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์นำเข้าอย่างผิดกฎหมายตามที่ผู้ตรวจการแผ่นดินเสนอแนะ”

และในวาระดิถีขึ้นปีพุทธศักราชใหม่นี้ กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินขอส่งความปรารถนาดีไปยังผู้อ่านทุกท่าน และขอน้อมนำพรจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเพื่อเป็นศิริมงคลใน ปี พ.ศ. 2565 แก่ปวงชนชาวไทย ความว่า

ส.ค.ส. 2565 สวัสดีปีขาลเสือ       “ปีเสือต้องขวนขวายและอดทน”

อันปีขาลนี่หรือคือปีเสือ             ทำอะไรต้องไม่เบื่อรีบขวนขวาย

จะมีบททดสอบทั้งใจกาย            อดทนไว้จะสบายกว่าใครใคร

ถึงโรคภัยไข้เจ็บยังมีอยู่             ถ้าเรารู้การป้องกันก็อยู่ได้

ใส่หน้ากากอยู่เสมอโรคห่างไกล     มีน้ำใจอารีดียิ่งเอย

กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน
January-June
No. 1 (2021)

จากอุบัติการณ์ของ “โคโรนาไวรัส” หรือ “COVID-19” และการกลายพันธุ์ของเชื้อโรคที่สามารถปรับตัวให้แข็งแกร่งและแพร่ระบาดได้อย่างรวดเร็ว นำไปสู่วิถีชีวิตแบบใหม่ที่เรียกว่า “New Normal” ซึ่งหมายถึง รูปแบบการดำเนินชีวิตที่แตกต่างจากอดีต อันเนื่องจากมีบางสิ่งมากระทบ จนแบบแผนและแนวทางปฏิบัติที่คนในสังคมคุ้นเคยอย่างเป็นปกติและเคยคาดหมายล่วงหน้าได้ ต้องเปลี่ยนแปลงไปสู่วิถีใหม่ภายใต้หลักมาตรฐานใหม่ที่ไม่คุ้นเคย จึงเกิดมาตรการสำคัญที่คนในสังคมต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เช่น การสวมใส่หน้ากากผ้าหรือหน้ากากอนามัยตลอดเวลาที่อยู่นอกเคหะสถาน การเว้นระยะห่างทางสังคม (social
distancing) การหลีกเลี่ยงสถานที่แออัดหรือกลุ่มเสี่ยง ตลอดจนการล้างมือบ่อย ๆ และการพกเจลหรือสเปรย์แอลกอฮอล์

แม้ว่าคนในสังคมจะต้องปรับตัวตามวิถีชีวิตแบบใหม่ (New Normal) ในหลากหลายรูปแบบก็ตาม แต่วารสารผู้ตรวจการแผ่นดินยังคงนำเสนอสาระน่ารู้สู่ท่านผู้อ่านอย่างต่อเนื่อง โดยในฉบับนี้ท่านจะได้พบกับบทความพิเศษโดยประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน (นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต) เรื่อง “ข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดินเพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบจากการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติ” ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนในเชิงระบบของประชาชนที่ได้รับความไม่เป็นธรรมกรณีการเกิดปัญหาข้อพิพาทจากผู้ได้รับผลกระทบจากการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติอย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากนั้น ยังมีบทความวิชาการจากผู้นิพนธ์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน จำนวน 4 เรื่อง ได้แก่

“การปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยอำนาจในการวิสามัญฆาตกรรม”

“จุดต่าง จุดร่วมในบทบาทของผู้ผลักดันนโยบายและนายหน้านโยบาย”

“หลักนิติธรรมกับการคุ้มครองสิทธิของประชาชนผู้รับผลกระทบจากนโยบายรัฐ” และ

“รัฐบาลนวัตกรรม: การยอมปรับรับนวัตกรรมในภาครัฐด้วยหลักการบริการสาธารณะใหม่”

รวมทั้งคอลัมน์ประจำที่ขอนำเสนอบทความที่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน เรื่อง “ผู้ตรวจการแผ่นดินแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนจากกรณีมาตรการของรัฐในการป้องกันและควบคุมการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019”

สุดท้ายนี้ กองบรรณาธิการวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินขอส่งความปรารถนาดีไปยังผู้อ่านทุกท่านในการรับมือกับ COVID-19 และผ่านสถานการณ์นี้ไปพร้อมกันโดยสวัสดิภาพ